leygardagur 3. apríl 1982síða 2

Spyr Sosialin Hevur tú ein spurning ella onkran trupul- leika, sum tú kundi ynskt tær at fingið við- gjørdan í hesum teiginum, so skriva til okkara. Við vælvild frá fýra serkønum ráðgev- arum, kunnu vit senda brævbjálvan til tann av teimum serkønu, sum spurning- urin er til. Skriva til: Sosialin, Box 76, 3800 Argir, og viðmerk brævbjálvan »Spyr Sosialin«. At virka fyri rættvisi Í samrøduni í dag hava vit tosað við Turið Debes Hentze um ymsu starvsligu økini, hon fæst við dagliga. Hon sigur m.a., at lógirnar kunnu vera tvørligar at hava við at gera, men at upp- gávan hjá einum løgfrødingi er at finna rættvísar loysnir. Hetta kunnu vit bert gera, um vit brúka lógirnar rætt, sigur Turið fyri løgfrødi er arvad, eg veit ikki rættuliga Er løgfrødi ikki mann- fólkaarbeiði? Tað velst um, hvussu tú sjálv býtir ávís arbeiði sundur millum mannfólka- og konufólkaarbeiði, sigur Turið og heldur fram: — At arbeiða á skrivstovu og sum vit fyri tað mesta gera, er ikki júst nakað, sum bert menn gera, men um tú hugsar um um- hvervið millum legfreð- ingar, so er tað rætt, at flestir av teimum eru menn. Hvat er arbeiði hjá ein- um advokati? — Tað er sera fjølbroytt, serliga hjá tí advokati, sum átekur sær so at siga allar vanligar uppgávur innan legfreði. Tað er ikki óvanligt, at tey í útlond- um velja sær arbeiðseki innan legfreði og geva ser- kena hjálp á ymsu økjun- um, men her hjá okkum hava vit alt slag av ar- beiði Incasso sakarmál., hvat er tað? ð er mai A ta slíkt dómi, um neyðugt soleiðis staðfesta mál við at skuldin ikki verður ov gomul eftir fimm ár, sum er vanlig freist, men um tú fært dóm í slíkum málið, verður freistin longd til 20 ár. Eru nógv incasso mál? — Hetta er ikki óvan- ligt. Tað vísur seg ofta, at fólk keypa meira enn vit kunnu klára at gjalda. Er tað ikki ótýdligt ar- beiði, at krevja pening inn? — Í flestu førum er tað ikki, — Fólk eru vanliga sjálv greið yvir, at tá tey keypa eina veru, so skulu tey eisini gjalda hana. Tal- an kann eisini vera um, at fólk eru ónegd við eina veru, sum tey hava keypt, og at tey tí ikki vilja gjalda. Tey halda, at hon ikki samsvarar tí, sum keyparin hevur fingið upp- lýst frá seljarnum. Í slík- um feri kann ein bert heita á fólk um at gera vart við seg. Lata tey ikki hoyra frå sær, verða tey dømd eftir kravinum frá selj- arnum, og tá domur er fall- in, er í flestu forum ov seint Koma fólk á svartalista um tey fåa incasso sak? tíðindablaðið Marjun Sigurdsdóttir, sosialráðgevi pi mál er liðugt vidgjørt, vid kemur ongum. Tá eitt <A dir Fáa tit ofta áheitanir frá foreldrum. har bern hava keypt upp á borg? Nei, tað kann eg ikki siga, ti børn undir 18 ár hava ikki loyvi at keypa upp á borg. Tey kunnu bert keypa við kontant gjald, og tá hevur ein han- dilsmaður skyldu at kanna málið, um t.d. eitt barn kemur við nógvum pengum, at keypa eina veru ella ein lut. — Tað hendur kortini, at foreldur og bern koma í rassaft av slíkum keypum? — Um so er, so áttu for- eldur at vent sær til ein løgfrøding, ti her er talan um at foreldrini ikki hefta fyri, hvat barnid keypir. Oftast er tað helst so- leiðis, at foreldur bera í betuflaka fyri tað børnini gera, og tí ikki vilja siga ella gera nakað við slíkan spurning. Verða nógv fólk skild ár- liga? — Tað dugi eg ikki at siga frá, tí eg havi onga skráseting um hetta. Hvussu bera hjún seg at, um tey velja hjúna- skilnað? — Tað er rættuliga ein- falt, um tey eru samd um skilnaðan og um tey eru samd um, hver skal hav nó Or? sum (ey HI } £ 1 sÅ Marner Simonsen, lækni Turid Debes Hentze: Eyðun Joensen, sálarfreðingur Hóast logirnar kunnu vera tver- ligar at hava við at gera, so eru tær til fyri at verja borg- aran. Um tær verða rætt nýttar, skapa tær rættvisi í samfelagnum skal hava íbúðina og um peningaupphædd til styrk til annan partin. Um alt hetta er ílagi, so kunnu hjún eftir stytri tíðarskeið fáa hjúnaðarskilnað á Rík- isumboðsskrivstovuni. Truplari er tað, um hjún ikki eru samd um, hvussu tey skulu skipa seg við bernum o.g., ti tá noyðist í Rættin og verður har tikin steða til, hvussu tey skulu bera seg at. Tá noyðist annar part- urin at stevna, og fólk skulu meta í Rættinum, har dómarin tekur steðu í málinum. Er tað ikki mannmink- andi fyri fólk, sum framm- anundan eru illa fyri? — Tað er í veruleikanum ikki so torfert, sum fólk vilja gera tað til. Lat meg eisini skoyta uppí, at slík- ar sakir verða viðgjerdar fyri afturlatnum hurðun Um t.d børnini osem! erða te tikin vid i Rættin? Nei, tad verda tey ikki. Serligan tydning hevur spurningurin um foreldra- rættin, tå talan er um Basarur Turid Debes Hentze, løgfrødingur smærri børn. Hóast støda altid skal takast til, hvør skal hava foreldrarætt yvir bernunum undir 18 ár, so er greitt, at børn, sum eru við at vera vaksin ofta sjálvi avgera, hvar tey vilja búgva, uttan mun til, hver hevur for- eldrarættin. Eru lógirnar ikki kenslu- leysar í slíkum feri? Tað er ikki lætt at koma hesar stuðla siga, men vit ikki uttanum, at lógir eru við til at verja fólk, tó at tær í ávís um feri kennast harðrer ar fyri einstaklingar Ér tørvur á eini sosial ráðstovu, har fólk kunnu faa leiðbeining og ráð? Tað hevði møgulig førum loysn i summun ti VIt Slggja av og a hav 1 olla stuðul fyri nevdini, um tes skulu megna at liva i hes 11 n! >| um meira hoyra undir yYrklð hjá sosialráðgevum, eitt nú við at brúka tær lógir sum eru til taks. Tað kann av og á tykjast eitt sindur tvørligt, sigur Turið enda og sigur, at tað hjá einum legfreðingi snýr seg um at finna tí rettu avgerðina fram. Tað er av- markað hvussu vit kunnu nýta ymsu lógargrein- irnar, men endamålid er at brúka lógirnar soleiðis, so tær virka fyri mest møgu- ligum rættvísi. Til frama fyri húsið hjá ungmannafel- agnum Sólarmagn er ætlanin at skipa fyri basari í maj mánað. Tey, sum hava lutir at lata til basarin bidast gera so væl, at seta seg í sam- band við ein av niðanfyristandandi nevndarlimum: Rasmus Patursson Arni Joensen Ólavur Dalsgarð tif. 28075 tif. 28092 tlf. 28003