leygardagur 12. juni 1982síða 3

mr = sem Nr. 52 — 12. juni 1982 Toskur — upsi — hýsa undir Føroyum: sigur fyribils meting hjå fiskifrødingum Tað er ymiskt, hvussu fiski- frødingar år undan år meta um støduna hjå fiskastovn- unum. Okkurt árið var- skógva teir myndugleikarnir og síga. at tað verður veitt ov nógv — at hetta kann hava álvarsligar fylgjur fyri fiska- stovnarnar. Hvussu er so steðan í ár? Henda spurningin hevur Tíð- indablaðið Sosialurin sett Hjalta í Jákupstovu, fiski- frøding Tad stendur ikki so illa til, sigur Hjalti i Jåkupstovu. Hann visir å, at tad tykist sum um at veiðutrýstið á toska- upsa- og hýsustovn- arnar undir Feroyum er sámuligt í letuni. Vit kunnu vænta at hava somu veiðu eftir toski og upsa í hesum árinum sum í 1981 — og kanska eisini eftir hýsu. Talan kann eisini vera um ein lítlan vekstur í upsaveiðuni, uttan at tað nervar stovnin nakað. I fjer veiddu skip undir Feroyum tilsamans 30.000 tons av upsa, 23.000 av toski og 12.000 tons av hýsu. Henda veiðan fevnir bæði um føroysk og útlendsk fiski- skip. - Veidutrystid ikki ov høgt i løtuni | Hjalti i Jåkupstovu sigur vidari, at ein orsøkin til at veiðutrýstið ikki hevur verið so hegt, (sum menn annars leingi hava borið ótta fyri fór at henda) er tann, at nógvir av bátunum hava lagt um til laksaveiðu og soleiðis spart hinar stovnarnar. Haraftrat kemur, at nógvir bátar eru farnir at partrola, soleiðis at toska- og hýsustovnarnir eru minni troyttir Arbeiðsbólkur Tað er ein arbeiðsbólkur undir ICES, sum er komin til ta niðursteðu, at veiðutrýstið ikki er ov hegt í letuni. Hjalti í Jåkupstovu er limur í hesum arbeiðsbólki. Arbeiðs- bólkurin, tann sonevndi upsabólkurin, hevur til upp- gávu at kanna allan upsan í norðureysturatlantshavinum umframt toskin og hýsuna undir Feroyum. Arbeiðsbólkurin hevur í eina tíð arbeitt við eini frá- greiðing um hesar stovnar, og í apríl var fundur í Keyp- mannahavn, har umboð fyri fleiri lond mettu, teirra millum Føroyar. Allir ar- beiðsbólkarnir = viðvíkjandi fiskastovnunum eru undir- lagdir hesi »ACrM«-nevndini og verða teirra metingar mettar sum fyribilsmetingar ACFM-nevndin er hægsti ráðgevandi myndugleikin í ICES viðvíkjandi fiskastovn- unum Hjalti í Jákupstovu upp lýsir, at nú skal ACFM- nevndin viðgera frágreiðing- Sparikassin í Havn útb ja st: Spillur ikki mið- býarumhvervið Tað stóðst rættuligt tjak tá Telefonverkið bygdi eina hædd upp á husini við Sparikassan í miðbýnum. Ósemjan var tá um, hvussu miðbýurin skuldi myndast, og um gamla umhvervið, sum varð skemma av hegum ógvus- ligum bygningum i ymsum sniðum. Í dag hevur Sparikassin tikið stig til útbygging. har ein hædd skal byggj- ast omaná tann nýggjara partin av stovninum. Talan er um, at hæddin å hesum bygningi verður umleið tveir metrar í hædd. Av tí at einki hevur verið at hoyrt um byggi- ætlanina, vendu vit okkum til Gunnar Hoydal, byararkitekt, og spurdu, um henda útbygging var i trá við byggisamtyktina í miðbýnum? — Tað er rætt, at Spari- kassin nú fer undir at byggja eina hædd upp á tann nyggja partin av tovninum, men hetta er nki legið í Ta Telefonverkið ut- gdi, var rættuligt strid m sama spurning. Jan i Telefon kinum var ødrvisi, av I mman:ndar var it hr t Okt ktir Har ra fram. Hetta er ikki - ðugt viðvíkjandi * útbyggingini í Sparikass- anum, sum kann *út- byggja, tá teir ikki hava brúkt ti »kvotu«, sum er loyvd eftir grundstykkja- mátinum. Vit vendu okkum síðani til Leiv Johansen, brá- fengisformann í býarskip- anarnevndini, og settu honum spurningin, um tað var rætt, at slík útbygg- ing sum í Sparikassanum fer fram í miðbýnum? Umsóknin um út- bygging í Sparikassanum hesur verið fyri í býar- plan kipanarnevndini, og kundi jåttast beinavegin, av ti at einki fråvik skuldi fremja gerast fyri at útbyggingina. Er tað rætt at útbyggja i midbynum? — Av ti at aðrir bygn- ingar i grannalagnum i midbynum eru nogv hægri enn tann eina hæddin, sum kemur å Sparikassan, so haldi eg ikki hetta er nakað, sum kann skemma miðbýarum- hvervið. Hugsast kundi, at um henda útbygging íkki kundi fara fram, at eisini Sparikassin var fluttur út í útjagaran av býnum, og hetta haldi eg, at vit skulu royna at umganga. I letuni fara samråd- ingar fram við Postverkid, sum ætlandi skal byggja uppi á Hálsi. — Hetta verður nevnt í hesum við fangi, av tí at vit her tryggja okkum, at Post- verkið framvegis skal halda til í miðbýnum eisini. Um miðbýurin skal varðveitast sum ein liv- andi partur av byarmynd- ini, so er tað skeivt, at vit lata allar tænastustovnar flyta úr miðbýnum At enda sigur Leivur, at Apotekið. sum flutti niðan á Trapputrødna er dømi um, hvussu ikki eigur at fara fram, um miðbýurin skal varðveitast, av ti at nogv folk, eldri, eru ogvuliga hørm um, at noyðast niðan á Trappu- serliga trødna, ístaðin at fara á Apotekið í miðbýnum Ti er tað rætt at stovnar mun utbvggja istadin = at i VISSan miðbýnum, flyta hadani, ti tá fáa vit ein »sovimidbv«, sum eingin hevur brúk fyri at Vitja Dag ina frá hesum og eðrum ar- beiðsbólkum. Hóast arbeiðs- bólkarnir eru komnir til eina nidurstødu, so kann ACFM- nevndin koma til eina aðra Tað verður so hennara av gerð, sum verður send víðari til politisku myndugleikarnar sum ein tilráðing frá ICES. Hvussu er so stætt við teimum einsteku fiskastovn- unum! Taka vit fyrst upsan, so hevur veiðan verið ymisk tey seinastu árini. Í 1960/61 var veiðan 10.000 tons. Hon vaks til 58.000 tons í 1973 og minkaði so aftur til 30.000 tons i 1981. Gytingarstovn- urin er eisini vaksin og mink- aður. Hann var miðskeiðis í 70-unum 170.000 tons og seinni minkaði hann niður í 140.000 tons. Stóri veksturin i gýtingarstovninum í 70- árunum kemst av tí góða ár- ganginum um ár 1960 og 63 Hesin árgangurin hevur verið við til at halda gýtingar- stovnin uppi. Viðvíkjandi veiðutrýstinum á upsan, so er tað ikki ov hegt í letuni. Vit vinna tó aeyvan nakað við at vaksa um veiðutrýstið. Toskurin So er tað toskurin! Metingarnar hjá arbeiðs- bólkinum eru her bert gald- andi fyri toskin á landgrunn- inum. Toskurin á Ferova Banka er serstakur stovnur, og verður mett, at veiðast kunnu 2000 tons um árið. Veiðan eftir toski hevur ligið millum 20.000 og 40.000 tons um árið. Hæddin var í 1969 við 35.000 tonsum og í 1976 við 39.000 tonsum. Gytingarstovnurin = vaks frá fyrst í 60-unum úr 30.000 tonsum upp í 120.000 tons í 1977. Júst hetta tíðarskeið var eitt egiligt veiðutrýst í toskastovnin. Gytingar- stovnurin er tiskil minkaður niður i 50.000 tons. Orsøkin til tann stóra vøksturin í gýt- ingarstovninum og veiðuni var tveir ógvuliga góðir ár- gangir í 1972 og 1973. Síða 3 Meðan veiðuirystið í árun um frá 1968 til 1974 var í minking. so tvífaldaðist tað frá 74 til 77. So gingu trý ár við lítlari tilgongd av fiski og hevur veiðuúrslitið eisini verið minni. Nú bendir alt tó á, at 1978-årgangurin er hampuliga góður. Kunnu vit so halda verandi veiðu eru vónir fyri, at vit kunnu fáa gytingarstovnin uppaftur Hjalti í Jákupstovu heldur ikki, at vit eiga at vera dapur skygd viðvíkjandi toskinum men tá er tað so avgerandi neyðugt, at vit ikki ekja um veiðutrýstið Hýsan Og at enda hysan! Hýsan er eitt meira við brekið fiskaslag enn toskur og upsi. Argangirnir eru ógvuliga ymiskir Tað kunnu vera fleiri ar við heilt lítlari tilgongd og so knappliga fleiri ár við stórari tilgongd. Veiðan eftir hýsu hevur eisini verið upp og niður. Úr 15.000 tonsum uppí 20.000 tons. Gýtingarstovnurin er javnur til 1976 — umleið 60.000 tons. Av tí at vit fingu ein góðan árgang umleið 1972—74 kom gýtingar- stovnurin í hæddina í 1977. Veiðutrýstið vaks nógv serstakliga í 1976 og 77. Hetta mest av tí, at vit fluttu fiskimarkið út. Fleiri bátar vóru um at troyta okkara egnu leiðir og útlendingar hevdu stóra veiðu eftir ellum fiskaslegum. Hjalti í Jákupstovu sigur at enda, at veiðutrýstið á hysuna í letuni kann góð- takast, men av tí at tað enn ikki hevur verið nekur nýggj tilgongd av fiski, kunnu vit ikki rokna við, at hýsustovn- urin fer at vaksa. Vit mugu fyrst hava ein góðan árgang av hýsu Taka vit td. 1977—78 árgangin, so var hann heilt út av lagi vána- ligur. jan. Jógvan Ísaksen nýggjur formaður í IRF Bjóða bygging av brennisteð út Jogvan Isaksen, fyrrv. borgarstjori i Klaksvik er valdur til nýggjan formann í IRF tí lala reno- T interkommu vationstelagsskapinum Hetta hendi å einum fundi i vikuni, har just nvvalda nevndin i IRF skipaði seg. Jógvan Ísaksen tekur við tor- mansstarvinum eftir Hjallgrir Janussar ( KK rð | afturvald ter 1 seinasta adalfi | [RI Niclas Fold es | Hinir evnd ja Í Vesttr VEF ? RI Kjart X i sen, sum varð valdur istadin fyri Hjallgrim Janussarson. I løtuni verður ann- ars arbeitt vid at fåa ætladu brennistødina i gerå. Bygningarnir til nyggju brennistødina, sum skal byggjast á Saltnesi, verða utbjod- aðir nú. Ætlanin er at hava steðina heilt iidna seint í 1983, soleiðis, æt hon kann taka ímóti t fyrsta burturkastinum januar 1984 Brennisteðin er mett it kosta umleið 30 mill i | jum > Í tI Ve rt Tors | smær jan