hósdagur 1. juli 1982síða 6

tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Térfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Møller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Rektaraskandalan oddagrein BORGARLIGA alternativið er sum ikki einaferð komið upp í rasshaft. Hesaferð er tað av eini rektara- setan á nýggja studentaskúlanum í Eysturoy. EFTIR HVAT ið er upplýst eru fýra umsøkjarar til hetta starvið. Teir eru okkum kunnugt allir heiðurlig- ir og vælumtóktir samfundsborg- arar, ið rekja síni dagligu størv fyrimyndarliga. Men samstundis er upplýst av landsstýrinum, at bert teir tveir lúka tær treytir, ið settar vórðu í lýsingina. SOSTATT SKULDI valið verið ein- falt hjá landsstýrinum nevniliga at setta tann, ið hevði bestu prógv- ini og størsti erfaringarnar bæði sum undirvísari og við umsiting. TRUPULLEIKIN við hesum er bert tann, at ovasta umsitingarliga ráðið, landsskúlaráðið sjålvt hevur tikið grundarlagið undan eini slík- ari mannagongd við at viðgera umsóknirnar, sum um eingin lýs- ing hevði verið til. Hetta vísir fyri tað fyrsta, at leiðslan í ráðnum er fullkomuliga ódugnalig til sítt starv. Vit kunnu leggja aftur at, at hetta undrar okkum íkki við tí kunnleika vit ”ava til skúla- politiska virksemið hja for- manninum í ráðnum, Jåkupi Mortensen. Hansara høvudskvali- fikatión til formannsstarvið er, at hann var firtin ti hann ikki slapp í tann sess, sum Eilif Samuelsen situr í í dag nakað sum vit bert kunnu vera takksom fyri! VIÐ SÍNI høpisleysu innstilling, sum jú í roynd og veru eingin inn stilling er, hevur landsskúlaráðið givið umsøkjarnar upp fyri skutin úti í Tinganesi. URSLITID hevur verið hareftir! EIN SUGGA av rossahandlum, klandri, intrigum og smáligari borgarligari togtugan um bein, titlar og fyrimunir til Per og Pól. Ongantíð hevur nakað mál so týði- liga sýnt, hvussu lítið hetta stýrið leggur í sakligheit og vanliga skila- liga málsviðgerð. Málið, alt sum tað er, prógvar at undir hesum stýrinum ætlar í hvussu so er ein partur av samgonguni, at em- bætismenn skulu setast eftir politiskum liti og ikki eftir kvali- fikatiónum. TÁ VIT NEVNA kvalifikatiónir skulu vit undirstrika, at vit ikki ivast í kvalifikatiónunum hjá Petur Martin Rasmussen og Jens Marius Dalsgaard til teirra dagliga yrki — tvørturimåti. Teir eru báðir sera vælútbúnir menn, ið nýta stóra virðing millum manna — teir lúka bara íkki tær treytir, sum landsstýrið sjålvt hevur sett í rekt- aralýsingina. TAPARIN í hesum innanhýsis borgarliga klandri er, sum altíð tá ið teir alternativu fara upp at být- ast, tey óseku. Tað vil siga teir komandi næmingarnir og tann skúli, sum skal hýsa teimum. Ein og hvor við bert lítlum kunnleika til skúlaumsiting veit, at komandi rektarin ikki hevur ein verðsins tjans at fáa skúlan at koyra, sum hann skal, til tíðina. Komandi rektarin skål fáa hølini í toluligan stand, leggja skema, søkja eftir lærarum og seta lærarar, sum helst allir verda utlendingar og ti verða honum til lítla umsitingar- liga hjálp í fyrstani. Hann skal harnæst skaffa pening, tí einki er sett av á fíggjarætlanini. Hann skal skaffa útgerð, bøkur, skipa fyri næmingaflutningi, hava sam- róður við komandi næmingar, samráðast við fyrisitingina. Hann skal skaffa leysar tímalærarar (kanska tað torførasta arbeiðið — aftan á himmalbrævið frå løg- manni og skarnbytturnar í Dag- blaðnum fara embætismenn og studentaskúlalærarar at betakka seg fyri at taka tímar i Gøtu). Og hann skal, neyðar maður, loysa nógvar nógvar aðrar uppgávur. TÍ ER umráðandi, at tann um- søkjari, ið bæði uppfyllir tær undir- vísingarligu og tær fyrisitingarligu treytirnar verður settur, og mæla vit til, at honum verður veitt um- sitingarlig hjálp frá fyrsta degi. SO HAVA hann og skúlin kanska ein møguleika at koma so toluliga snikkasleysir undan fyrsta árinum og skal tað, vera okkara vón at vit hóast eitt ódugnaligt stýri í Tinga- nesi og ein ónýtiligan formann í landsskúlaráðnum kunnu fáa ein góðan skúla í Eysturoy, sum kann verða tí ungdómi, id har skal nema kunnleika og búnast, til gagn og gleði. Nr. 60 — 1. juli 1982 Framburður og afturhald I. Tvær kósir Í ellum politikki eru tvey hevuðssjónarmið, tvær høvudsstremban- ir, tvær kósir. Onnur kósin er fyri framburði, fyri betri materiellum og mentunarligum lívi hjá fjeldini og ímóti órætti og ójavnaði. Hin kósin er afturhald, t.e. viljin til at varðveita samfelagið, sum tað er — við órætti og ójavn- aði. Afturhaldsfólk vilja stundum ganga við til sosialar ábetur, men tey ganga ongantíð við til sam- felagsbroytingar, sum nerva teirra framihjå- rættindi. Soleiðis kann hevuðsmunurin millum hesar báðar kósirnar definerast soleiðis 1) Tey, sum vilja avtaka framihjårættindi, og 2) Tey, sum vilja vard- veita framihjårættindi. 2. Rákið í dag Styrkilutfallið millum hes- ar báðar kósir, hesi bæði høvudsråkini í farnum tíðum kann avlesast í søguni um klassastridid ella stættastríðið, t.d. stríðið millum yvir- og undirklassan, millum góðseigarar og bendur, millum kapitalistar og ar- beiðsfólk. Í dag sær steðan soleiðis út á heims- ins politiska palli: Fyri framburði eru: 1) Tey sosialistisku londini, 2) vinstrakreftirnar um allan heim, og 3) tær tjóðskap- arligu frælsisrerslurnar í ti kúgaða (»tridja«) heim- inum. Fyri afturhaldskós- ini er stutt sagt gomul og nýggj imperialisma. Hesar kreftir eru: 1) USA- kapitalurin og rikisstjørn hansara, 2) heimskapital- urin og allir hansara borg- arligu flokkar, og 3) fas- cistisk og rasistisk lond og rørslur. 3. Stødan til kriggj og frid er royndar- steinurin Fyri fridi eru tey sosialis- tisku londini og allir heimsins vinstrahallu flokkar og rerslur. Í ST, á fundum, í bleðum og bók- um arbeiða heimsins vinstrahallu = framburðs- fólk fyri at varðveita frið- in og forða krignum. At kalla øll heimsins listafólk eru vinstrahall og fyri friði. Hinvegin síggja vit, at hegrakreftirnar, kapi- talurin, afturhaldið alla- staðni fyrireikar kríggj og ger kriggj. Krigsfyrireik- ingin er egilig og altum- fatandi: hver kiosk er full av amerikanskari krígs- propagandu, og tann sak- leysi hyggjarin kann ikki lata upp fyri sjónvarp- inum uttan at fáa ein vátan amerikanskan vett av morði og morii og harð- skapsdyrkan. Og har, sum kríggj er, er tað allastaðni tær kapitalistisku aftur- haidskreftirnar, sum kríggjast móti tí kúgaða fólkinum: Israel móti fólk- inum í Libanon, USA-sett stýri móti fólkinum í El Salvador og ødrum londum i Latinamerika, hvitir rasistar (studladir av NATO) móti fólkinum i Sudurafrika, Bretland móti fólkinum í Írlandi, Bretland móti Argentina fyri at verja gamalt tjóva- góðs. osfr. Og allastaðni hómast skonin á USA- vápnakapitalistunum aft- anfyri: teir vinna feitan profitt av, at onnur pínast og doyggja. 4. Afturhaldið uttan gekkaskort — og við gekkaskorti Fyrr í tíðini smæddist yvirklassin ikki við at reiggja koyrilin. Frá Spískasteini til kontrabók og frá brennivínsjerð til returkommisión er kapita- lismunnar sega ein sega um kúgan og eyðræning, um tár og sveitta og blóð. Nú á døgum líkjast kapitalistarnir fólki (hava eisini Følkaflokk!). Men kúganin og manipuler- ingin eru bara fjaldar. Nú gongur tað ikki longur, át kapitalisturin fer á básin eftir kúnni hjá teirri fá- tæku einkjuni, tí hon ikki orkaði at betala í handlin- um. Nú ber slíkt ikki so væl til opinlýst longur, tí arbeiðaraflokkarnir og fakfeløgini hava ment seg so frægt. Men peninga- valdið er kortini tað sama í einum ella eðrum hami, bæði her heima hjá okkum og burturi í eðrum londum. Framhald á síðu 9 Hell Drivers — góð ferðslutrygd Tað var ein áhugaverdur tíðindastubbi, sum Dag skrivaði í Tíðindablaðnum Sosialinum seinasta leyg- ardag um Hell Drivers, sum skulu koma til Før oya á vitjan at kynstur sítt at koyra bil og annað. Dag. skrivar: At enda spurdu vit Olivur Næs, formann í Ferðslutrygd í Føroyum. Olivur Næs svarar at teir síðsta summar skrivaðu til allar kommunur í Feroyum um ikki at loyva slíkari sýn- ing í Feroyum tí teir mettu, at hetta kundi elva til, at ungdómurin fer at royna seg í slíkum brøgd- um, sum Hell Drivers eru kendir fyri. So er tað ein kann spyrja seg sjálvan hvar er tað upplýsingararbeiði, sum hesin stovnur okkara, sokallaða Ferðslutrygd, hevur gjert og ger í einum máli sum hesum. Hvar eru undirbygdu pástandirnir um at hetta oyðileggur Visa foroyski ungdómurin skal taka skaða av at síggja tí- líkar artistar koyra bil er ervitistos frá Ráðnum fyri Ferðslutrygd. Eg haldi, at Ráðið fyri Ferðslutrygd. sum er ein sovandi stovn ur og brúkar ungdómin í hesi sek. Teir vilja sáa misálit í ungdómin fyri at standa seg væl í pressu og talu. Hvat um vit fortaldu fyri ungdóminum hvussu nógvar tímar, dagar og ár liggja aftan fyri hesum koyrikynstrum. Persónlig timing. ferð, avmáld tyngd, flytan av tyngdar- punkti. Tyngdin á bilinum og teimum sum sita í bil- inum og teimum, sum stanaa á honum, fastlasan av differentiali og teir koyra við 27 kmt. Eg má siga fyri meg, at eg var so heppin at síggja hesar artistar koyra síðsta summar her í Feroyum. Tað var serliga eitt ein beit merki í, og tað var, at tey ávaraðu móti, at onnur okkara ungdóm. At fóru at royna tað sama í vegum og aðrastaðni. Tí hetta kann eingin gera uttan nógva venjing Somuleiðis greiddu tey frá týdninginum av at nýta fallhjálm tá koyrt verður í bili og á motorsúkklu. Eis- ini greiddu tey frá, hvussu insin ein skal vera við motorakfari sínum. Háast eg sjálvur havi koyrt bil í 10 ár helt eg meg læra nógv av teimum. Hesin sokallaði Ferðslu- trygdarstovnur skuldi heldur víst ungdóminum álit tí álit skapar trivna og sjálvsálit heldur enn at seta ungdómin í eitt glas- búr har sera ótrygt er at búgva. Feroyski ungdóm- urin hoyrir mangt í pressu og talu um vandan uttani- frá og ofta bert fyri at ræða. Nei gevið heldur føroyska ungdóminum álit, so slepst í mongum forum undan hesum tvætlinum av útlendskt árin av ymiskum slag. pr