týsdagur 20. juli 1982síða 3

Nr. 68 — 20. juli 1982 tíðindablaðið Eingin hevur biðið nakran gjørt årins- kann- ingina! Likt er til, at hvørki landsstýrið, yvirfrið- ingarnevndin ella SEV hevur biðið nakran gera tað nógv umtalaðu árinskanningina, sum er neyðug og ynskt, í sambandi við ta um- fevnandi vatnorku-út- byggingina hjá SEV. - Hósdagin í síðstu viku upplýsti Sosialurin, at Fróðskaparsetrið = hevði ikki fingið nakra áheitan um at gera hesa kanning- ina, hóast granskarar á Fróðskaparsetrinum ætla at fara at gera eina slíka kanning. Upplýsingar, Sosialurin nú hevur fingið, benda á, at eingin hevur biðið nakran um at gera eina árinskanning. Men sum vit hava upp- lýst áður, so hevur yvir- friðingarnevndin fyri ikki so langari tíð síðani biðið fýra stovnar at koma við hver sínum ummæli í sam- band við ta ætladu vatn- orku-útbyggingina. Spurningin, um yvirfrið- ingarnevndin so'fer at Við eystara endan av Eiðisvatni hevur verið eitt ærgi, t.e. eitt setur. Har er funnin leivd av svorði. Arne Thorsteinsson, landsfornfroðingur, sigur. at skal vatn-orkuút- byggingin gerast, má gravast har fyrst taka steðu út frá hesum ummælunum, og ikki fer at bíða eftir árinskanning- ini, sum ikki kann setast í verk fyrr enn næsta ár, hava vit ikki fingið svar- aðan. Tað er annars yvirfrið- ingarnevndin, sum hevur ynskt at fáa árinskanning- ina gjerda, tí nevndin metti seg ikki hava nakað stødi at taka stødu á. Tí spurdi yvirfriðingar- nevndin longu í 1980 landsstýrið, um hver skuldi gjalda hana, og í juni 1981 svarar lands- stýrið, at tað skal SEV. Men hver skal seta hana í verk? Tað er ikki eydnast at fáa nakað greitt svar til tann spurningin! Klæmint Weihe, virk- andi stjóri í SEV, upp- lýsir, at SEV hevur ikki biðið nakran gera árins- kanningina. Hann vísir á, at SEV hevur ikki sagt, at ein slík kanning skal ger- ast, men vísir á skriv frá Orkuráðnum, sum Sosi- alurin eisini vísti til í síðsta hósdagsblaði, har kanningar, sum neyðugar eru at gera yvir eitt ár, eru nevndar. Formaðurin í yvirfrið- ingarreyndini er burtur- staddur, men tveir av lim- unum í nevndini, Janus Kamban og Arne Thorsteinsson, hava ikki ta fatan, at yvirfriðingar- nevndin hevur biðið nakran gjørt ta umtaladu årinskanningina, men teir vísa til tey ummælini, yvirfriðingarnevndin hev- ur biðið Fróðskaparsetrið, Fornminnissavnið, Fiski- rannsóknarstovuna og landbúnaðarráðgevan koma við. Eitt ærgi verið við Eiðisvatn Fiskirannsóknarstovan og Fróðskaparsetrið upplýstu í síðstu viku, at hesir stovnarnir hava ikki gjert ummeælini enn. Arne Thorsteinsson, landsfornfrødingur, sigur, at Fornminnissavnid hevur heldur ikki gjørt sitt ummæli enn. Arne Thorsteinsson sig- ur, at vid Eidisvatn eru vanlig »kultur-fenomen«, sum eru vid øll vøtn. Men harafturat er eitt »ærgi« vid Eiðisvatn. T.e. eitt setur, sum hevur verið inn við Argisá við eystara endan á vatninum. Leiðarin á Fornminnis- savninum sigur, at verður avgjørt at fara undir eina vatnorkuútbygging við Eiðisvatn. má ein út- áðrenn. grevstur gerast Higartil er bert ein regis- trering gjørd á staðnum. Einasta leivd av sverði, funnin er í Feroyum, er funnin við Eiðisvatn í torvskurði. Talan er um ein knapp av einum sverði. Búnaðarmenn hava vitjað skotskar garðar Fiskamjel roynist væl sum ískoyti til vanligt stráfóður á gerðum í Skotlandi, men snævurt mark er fyri, hvussu nógv dýrini kunnu fáa, tí fáa tey ov nógv, so fáa tey ov nógv fitievni. Hetta fingu búnaðarmenn at vita á aðalfundinum hjá Feroya Búnaðarfelag fríggjadagin. Umframt ta festu dags- skránna fyri aðalfundin greiddi Hanus Wardum frá tí, hann sjálvur, Frit- leif Joensen og Dánjal P. Højgaard høvdu fingið greitt frå á eini ferð í Skot- landi. Sildaverksmidjan Havsbrún bjóðaði teimum til ferðina, fyri at fáa at vita, hvussu fiskamjøl roynist hjá skotskum bóndum. Men hetta var ikki ein- asta frásegnin. Ein dani helt eisini fyrilestur — um fødsluevni, hvussu dýrini niðurbróta tey og gera sær gang burtur úr teimum. Hetta var ein ógvuliga áhugaverdur fyrilestur, sum allir luttakararnir fingu nógv burturúr, upp- lýsir formaðurin í Feroya Búnaðarfelag, Hanus Johannesen, í Miðstovuni i Trødum. Spurdur um, hvussu dýrini fáast at eta fiska- mjeli, sigur Hanus Jo- hannesen, at tað er ein trupulleiki at fáa tey at eta tað. Hesin spurning- urin var eisini reistur á fundinum. M.a. varð skotið upp t.d. at blanda fiskamjeli upp í fóður- sirop fyri soleiðis at fáa dýrini at eta. Afturvaldir Tveir av teimum seks nevndarlimunum vóru á vali å aðalfundinum, Petur Karl av Rana, í Trongisvági, og Petur Kle- mentsen, á Sandi. Báðir vóru nærum einmælt afturvaldir. Sum tiltaksmann fyri teir báðar valdi fundurin Jógvan Joensen, á Trella- nesi, og Kornelius Reinert, í Kaldbak. Grannskoðararnir, Dán- jal P. Danielsen og Dem- mus Hentze, vórðu báðir afturvaldir. Nevndin í búnaðarfel- agnum telur seks limir. Tveir eru á vali annað- hvert ár. Næsta ár eru Hanus Johannesen, sum hevur verið formaður í nógv år, og Tummas Joen- sen, á Kjalnesi, á vali. Um 50 limir vóru á fund- inum. Harafturat vóru nakrir innbodnir gestir við. Búnaðarfelagið hevur skrivstovu- og goymslu- heli Yviri við Strond. Har starvast trý fólk. jo-mo Alt fleiri sokja um lán til umbygging Talið av lánum til nýbygd sethús minkaði í fjor Ein av peningastovn- unum metti í ársfrá- greiðing síni, at talið av nýbygdum set- húsum var í minking. Leggja vit ársfrágreið- ingina hjá Húsaláns- grunninum til grund, so er talið av útgoldn- um lánum til nýggj set- hús minkað. Húsalánsgrunnurin lat lán til 303 nýggj set hús i fjer. Hetta er minni enn roknskapar- árið fyri. Húsaláns- grunnurin metir, at orsekin er hon, at stór- ar byggibúningar eru í gerð og byggingin ikki liðug enn. Tey flestu húsini, sum eru bygd seinastu árini, eru undir 120 kvm. Av teimum 303 lánunum, grunnurin veitti, eru 68 pst. til hús undir 120 kvm., meðan 32 pst. eru til hús yvir 120 kvm. Arið fyri vóru telini ávika- víst 57 og 43 pst. Er talan um minking i nybyggingum er aftur ímóti talan um vekstur í umsóknum og lánsveitingum til umbyggingar. bjálv- ing, útskiftan av klæd- ningi, vindeygum o.tl Talið av hesum lán- unum er 178. Lánsupp- hæddin er avmarkað til millum ein triding til helvt av umbyggingar- kostnaðunum. Ti er lánsmarkið í mesta lagi 45.000 kr. Við endan av mars hevði Húsalánsgrunn- urin tilsamans útgoldið 198,7 mill. kr. í lánum 26,4 mill. kr. eru aftur- goldnar í avdrátti og fult afturgoldnum lánum. Eins og vanligt fekk grunnurin 14 mill. kr. frá landskassanum ifjør. Við teimum er stovnsfæið nú komið upp í 75,4 mill. kr. I tiltaksgrunninum eru 30 mill. kr. Soleiðis er eginpeningurin 105,4 mill. kr. Seinasta rokn- skaparár lánti grunn- urin 282 mill. kr Rakstraravlopið = var 6,6 mill. kr. Husalånsgrunnurin hevur higartil íkki verið ferur fyri at veita lán til grundstykkir ella byggilán, sum ein grein í lógini annars sigur. jo-mo Nónhamar á royndartúr Nónhamar var liðugur áSkála Skipasmiðju mikudagin í farnu viku, og fór beinan- vegin á ein ísfiskatúr undir Feroyum fyri at vita, hvussu hann roynist. Um hann royn- ist væl, er ætlanin at hann skal ein túr eystureftir. Enn er ikki gjørt upp, hvussu nógv um- vælingin á Skála hevur kostað. Men umvæl- ingin hevur verið rætti- liga umfevnandi. Hon er gjørd, tí arbeiðið á ti norsku skipasmiðjuni, A. M. Liaaen, var úr illa hondum greitt. Arbeiðið hevur fevnt um upprættan av sen- tralkervinum, útskift- an av tí elastisku kop- lingini millum kervið og motorin og uppset- an av eini stuðulslegu frammanfyri elastisku koplingina, tí hon tyngdi ov nógv niður á aksulin. Harafturat er ein pumpuskipan í samband við flutnings- bondini á arbeiðsdekk- inum broytt. Sambært tí, sum vit hava frætt, hevur Nón- hamar nú roynst væl. 150 tons av svartkalva Sundaberg, sum hevur verið á fimm ísfiskatúr- um, kom inn í síðstu viku. Hann hevði 152 tons. Meginparturin var svartkalvi. Áðrenn Sundaberg aftur fer eystur eftir skal hann til ymisk eftirlit og annars hava onkrar ábetur. Skálaberg, sum hev- ur fingið motorin yvir- hálaðan í Keypmanna- havn, skuldi fara út um vikuskifti og vera í Feroyum fyrst í hesi vikuni. Ætlanin er, at Skála- berg eisini skal fara eystur eftir, men áðrenn skal botnurin smyrjast. Tað arbeiðið verður helst gjert á Tórshavnar Skipa- smiðju.