hósdagur 22. juli 1982síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: p/f soslaturin Biadfélk : Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: p/f sostalurin. Prent: p/f pressan 1981 Grundarlagið í Í | Í = H | | oddagrein | | GRUNDARLAGIÐ undir g!lum samfelagsbuskapi er ósvikaliga | bundið at teimum møguleikum | sum eru hjá tí einstaka samfel- | agnum at fáa burturúr råvøru síni Í so mikið, at landshúsarhaldið kann svara seg. UPPÍSAMAN kann tað tykjast, hava vit hoyrt, hvussu neyðugt tað er hjá okkum at fáa høvi at fiska til tann tørv vit hava. Vit hava hoyrt politikarar uppísaman siga hvussu neyðugt tað er at vit hav tær veiðuræsir okkum tørva. MEN harvið er eingin spurningur loystur. Tí hetta er trupulleikin hjá tí samfelag, sum er so púra bundið at fiskivinnu, at fáa tann fisk upp úr havinum, sum neyðugur er fyri at halda samfelagshjólini gang- andi. | Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tårfinn Smith låbyrgd) | i | tidindabladid Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 TA við síðan í hesum døgum hoyra hvussu striltið tað gongur ljá Felagsmarknaðariondunum at nna ein felags fiskivinnupolitikk, er skjótt til, at vit við hálvum eyga duga at síggja, at har kanøt tú ikki rokna við nógvum. Tí tað er hesin sami EF felagsskapur, sum ikki so mikið sum vil skilja, at eitt sam felag sum Føroyar, tørvar at fáa rættin til at fiska í ein vissan størri mun, enn tey londini, sum bert fyri ein lítlan part í mun til tjóðar inntøku teirra eru bundin at fiski- vinnuni afturímóti okkara nærum hundrað prosentum. TRUPULLEIKIN er hjá okkum at fáa aðrar til at skilja hesa støðu. Men til tess krevst, at vit eisini eiga samráðingarkynstru fólk við politikarum á odda, sum eisini eru førir fyri at taka avgerðir. VIÐ ti politisku leiðslu Føroyar hava í dag, kunnu vit tíverri ikki væntað nakað nevnivert úrslit — tíverri. Trygdarbelti verða tvungin 2000 mannaliv, 20.000 skadd — seks milliardir krónir spardar Danir hava haft góðar royndir av trygdarbelt- inum. sum nú er obliga- toriskt at brúka í bilum. Í Tysklandi hevur tað hig- artil ikki verið tvungið at brúka . rov nairnar selen trygdarbelti, men om bæði aðra- men staðni og i sjálvum Tvsk- , landi hava tørt til, at teir t longu í oktober i nu også rvgdarbeil x i A F nær VG ON ER ER ATLET EN ILLS AE | | Í 1.. i »Herhjemme har vi som bekendt haft meget gode erfaringer med obligato- risk brug af sikkerheds- Í Vesttyskland har det hidtil været frivilligt, man vil belært gerne, såvel i andre lande som hjemme 4 tra brug af sele. Den tyske forening for større færdselssikkerhed bruger nu disse tal i et for søg på at påvirke regerin gen i Bonn til at gøre sele bruge sele, brug obligatorisk. af erfarin- Man henviser til. at all: vesttyske biler ifølge en gennemtørt vil tvskerne lov, der blev gøre selebrug for 10 år siden, er udstyret med sikkerheldsseler. og helt I ig 1 k á € p a ed heds Ik FÅ Í |! " | sf» | í | i janus PN Nr. 69 — 22. juli 1982 Friedman dugnaligur granskari i bureaukratii — men buskaparliga læran dugir ikki — Lat meg siga tað beinan vegin: Friedman er ikki ein tápulingur Tverturimóti. Hann er ein vitugur granskari í ti býtta, fólkið ger. Men longur frammi sigur Victor Andrea- sen: — Veikleikin hjá Friedman er hansara fatan av tí búskapar- liga samanhanginum. Í síni fyrilitarleysu lov- prisan av ti fri mark- nadarskipanini er hann sum ein prædikumaður, id ger Hong Kong til eitt »ideal-samfelag«. Danska sjónvarpið er farið at sends eina rød um tann amerikanska buskap- arfrødingin, Milton Friedman. Tann fyrsta sendingin varð send í síðstu viku. Í »Ekstrabladet« hevur fyrrverandi blaðstjórin og búskaparfreðingurin, Vic- tor > Andreasen, havt nakrar hugleidingar um Friedman og buskaparliga politikk hansara. Friedmann er ikki heilt ókendur i Feroyskum, politiskum orðaskifti. (Al- menni talsmaður fólka- floksins hevur fleiri ferðir víst á búskaparpolitikk Friedmans sum eina gongda leið). Friedman er feddur í 1912. Hevdi størv í umsit: ingini í Washington. Síðan 1948 hevur hann verið knýttur at lærda háskúl- anum í Chicago sum pro- fessari búskapi. Tað ljóðar, at hann hevur virkað sum ráðgevi í bú- ísraelsku stjórn- skapi hjá Pinochet og serliga t ist Margaret tt þ tiki t í Í { . } ; ndan 1 K i Í på I € lan K tast fyri. Ti, sum greinskrn hevur tað sigur, so tíð kostað dyrt at taka lærusetningarn ir hjá pro irunum í búskani í … Friedman — Keynes vur verið gt at seta Friedm móti bretska bú- øoinginum John Keynes % > Maynard (1883 1946). Persónliga dámar grein- skrivarnum hetta ikki og vísir á tað, sum ein av okkara få Bertrand ] kriv I i þú % 1 1€ A 1 Í i eg Í tok ð 1 marti ið hon! i 10 sum eg St y úr í ttan at fola me sum ein tåpuling« Hetta hevði Russel on atid SKrIIV ð un F ( in. Tad er skei Í ga Keynes kom vid tank anum um at eitt samfelag við halli á landskassarokn- skapinum kann fíggja al- menn arbeiði og soleiðis beina burtur arbeiðsloys. Hetta er láturligt. Tí so skuldi Farao, tá hann fyri 4—5000 árum síðani bygdi pyramidurnar, ella Christian IV, tá hann bygdi Rundatorn, havt lisið Keynes! — Tað ér rætt. at Keynes, tá arbeiðsloysið var stórt í 20- og 30-unum stríddist fyri almennum arbeiðum. Men Friedman dugir ikki ella vil ikki skilja tankan aftanfyri. Í >Det Frie Valg« (bók eftir Rosu og Milton Friedman, sum kom út á donskum i fjør á forlagnum Gad) vidger hann á síðu 310 demið, at landið fíggjar vegagerð við at lata seðlapressuna hjá tjóðarbankanum koyra: „Líkt er til, at fólk hava fingið tað betri. Arbeið- ararnir, sum gera vegin, fáa løn, kunnu keypa mat, klæði og býli. Eingin hevur meira Ii skatti Kortini liggur ein egur har, ikki var fyrr. Hver hevur goldið 1 mn x 1 sum framleiðandi arbei Pástandurin heldur ikki ' 1 í } „Jens Gnst 1 gslimur blaðm il S x ( imsør S røou | i on Fried i? » øll longu eru i arbeidi tog einki arbeidsløs Um so er 3 kappast tal almenna vid vir at fáa arbeiðsfólk til vega- gerðina. Men hava vit arbeiðsloysi, heldur tank- in hjá Friedman ikki. nulívið um ri tey arbeidslevsu verða ikki tikin frå »ødrum framleiðandi arbeidi«. Ti | vegagerðin heldur ikk Í erðin gagnar aftur innulívinun partví ð at lata tilfar til veg fi + gerðina og paris sum frammanunda! óru arbeiðsleys. at brúka meira. Harafturat spara skattgjaldara pening við ikki at gjalda stuðul ti arbeiðsleys. Í hesum koma vit inn í tað rotna í búskaparliga prædikuvirkseminum hjá Friedman, heldur Victor Andreasen fram. Fried- man tekur sum givið, at arbeiði er til oll og at tað er vanligt, men tað hevur tað ongatíð verið í tí búskap- arligu søguni! Peningamongd- inflation — Kitt annad av mistøk- unum hjå Friedman er og tad er tad vandamikl- asta — er påstandurin um, at ein øking i peninga- mongdini er orsøk til eina tilsvarandi hækkan i pris- unum — inflation! — Hann teknar hagtals- myndir, sum visa saman- hangið millum øking i pen- ingamongdini og tilsvar- andi hækkan av prís unum. (Sum ein bretskur hagfrødingur einaferð segði: tú kanst tekna kurvar yvir súreplainn flutningin hjá Onglandi og talið av nýggjum hjún arbondum í Onglandi, men burtur úr hesun spyrst ikki, at súrepli orsøk til hjunarbond eki v kontantum til f gg tt ár el semi og umsetning. Vinn an kann ikki sjålv prenta pengaseðlarnar Nok 1 politisku myndugleikarnir Atfinningarnar aktuellan åhuga Victor Andreasen vísir a, at Friedman er ein dugn- andi granskari av tí leiði- Framhald á síðu 14 fm me VE 2 5 ALS | LS rep CH > | |