hósdagur 5. august 1982síða 9

Nr. 74 — 5. august 1982 og heil, har hon er — mótveg is honum sjálvum — og hann hugsar við sær sjálvum „Mundi tað vera henda sálar- styrki, ið dró og hugtók hann? Ella kanska gåtuføra kvinnuyndi?« Høvundurin visir, hvussu Bjarni vidhvørt i kærleikanum verður tikin av fóti av egnari sjálvhátíðar- ligheit og — i egnum eygum — egnari góðsku. Randi er sum ikki einaferå koyrd ut av Svabo og illneitast inn å hann yvir fyri Bjarna, sum skundar sær at bera upp benarorð, og tulkar hennara atburð soleiðis: »At enda segði hon lágmælt av takksemi og eyåmjugd, at hon ikki dugdi at svara nú, at hon skuldi hugsa um tad«. Bjarni kennir seg sum tann miskunnsama samariubúgv- an, men stutt eftir er Randi aftur saman við Svabo, og tað verður týðiliga vist, at Bjarni einki hevur skilt av ti, sum er farið fram og einki skilir av kærleikans órann- sakandi vegum. Tá Bjarni liggur á deyða- strá fær hann bræv frá Randi, sum hann tó er ov niðurundirkomin at lesa. Fosturpápin Nils lesur tað seinni, og har sigur Randi seg fegin vilja giftast við honum, og at hon ætlar sær at vitja hann. Brævið visir greitt, at tað ikki er Bjarni, sum ger eina »riddaragerå«, tá ið hann býður Randi giftarmál, men umvent hon sum ger tað. Tað er Bjarni, sum er tann niður- } undirkomni. og hon hevur samkenslu við honum Bersagni »Yrkjarin úr Selvíka er mangan bæði opinskárað og ærlig (hesi bæði fyribrigdini fylgjast jú ikki so sjáldan), og tað einu ferðina, tá ið Bjarni roynir at erta Randi, verður sagt: »stundum er tað hug- svalandi at vera illavorðin-. Tað er serliga kapittulin „Vár“, ið er ónossligur sum livi, og tær harðligu lýsingarnar av »åstarfundi- num« hjá fosturmammu Bjarna, Gurun, og bókaverð- inum Olivar seta inn á les- aran. Fyrst neyðtekur Olivar Gurun, síðan lemjur hann hana, so hon akkuråt vinnur kapitlinum, bert vónleysi, vreiði og girnd Omanfyrinevndi Olivar sig ur, at tað at yrkja er »fjanta- vesin« og >Tit yrkjarar ræðast livið<, meðan »Kin rit- hevundur, ein rættur rithev- undur er ikki dagdroymari, tí at hann í staðin fyri at flýggja frá lívinum leggur so beint á tað“. Henda metingin er ikki heilt fjar frá ti frá- segumaðurin í >Frænir eitur ormurin< ger, har hann meinar, at tað lutvis er av leti, at fólk yrkja í staðin fyri at skriva prosa. Yrkingar kanst tú skriva allastaðnis, meðan prosa krevur tíð og einsemi men Persónslýsingar og málbrúk Tað eydnast ikki altið hev- undanum lika væl at tekna heila mynd av persónunum Avmyndingin er til tíðir eitt sindur risthent, so lesarin onkuntið, tá hann hittir ein persón aftur, kennir á sær, at alt ikki sampakkar við tað, hann áður hevur fingið at vita um viðkomandi. Fullbor- nar persónlýsingar, sum í tí seinna skaldskapinum hjá Jens Paula Heinesen, eru ikki til staðar her. Málið er heldur ikki altid líka beinrakið og tyngist við- hvert eitt sindur av hvers- falli, umvendari orðarað og setningum sum hesum: »fe út út tí litla kamari sinum« og >Hann tekur kópaskins skjáttu sina«. Eg haldi, at vit í hesum førum vanliga høvdu sagt: „fer út úr ti lítla kamar inum« og »Hann tekur kopa skinsskjåttuna«. Tað er tó serstakliga i fyrstani, at lesarin leggur merki til mål- burdin, skjótt venur tú teg við hann, og sansar hann ikki longur. Hóast málburðurin hjá Jens Paula Heinesen í teim fyrstu bókunum ikki er tann allarlættasti, so havi eg varhugan av, at tá fólk ákæra hann fyri at vera tungan at lesa, so er tað ikki bert ti, at málið kann vera eitt sindur stirvið, men eisini ti flestu føroyingar hava so lítla venj- ing í at lesa føroyskan skald- skap. Skilnaðurin millum talað og skrivað føroyskt er av søguligum grundum ræt liga stórur. og tá tú 1 nærum lesa nakrar síður. Nærum alt óvanligt er strævið í fyrstani Onnur útgáva Tað eru nógv ár síðani, eg las »Yrkjarin í Selvík“ á fyrsta sinni og minnist hana tí ikki so greidliga. men eg haldi allíkavæl ikki, at »Onnur utgåva« er stórvegis broytt i mun til frumútgávuna. Ein litil sammeting vísir, at okkurt »hin« er vorðið til »tann«, og stavsetingin fylgir teim seinastu rættskrivingar- reglunum. Annars tykist skaldsegan at vera hin sama. Hetta tykist kanska teim flestu sjálvsagt, men Jens Pauli Heinesen broytir og umskrivar ofta, og nýtir mangan sama tilfar í fleiri samanhangum, har tað so hverja ferð fær eitt nýtt og annað bragd Þá tú lesur »Yrkjaran i Sel- vik«, verður tú gjørdur varu- gur við hevuðstemaini i skaldskapinum hjá Jens Pau- la Heinesen, og akkurát tí skaldsegan í manga mátar er rættiliga persónlig. er hon kanska tann einasta av bók- unum hjá hevundanum, sum hevur øll hesi tema, meðan aðrar viðgera eitt úrval. Endin á skaldsøguni knytir samband við inngangin, so at skaldsegan byrjar og endar í sama stað, nevniliga í summ- arhúsinum Bjarni býr í. Í fyrstani liggur Bjarni út av vindeyganum, og Svabo kemur at vitja í endanum meðan Sv: vitjar tað, s Bjarni hevur lagt eftir seg av yrkingum og hugleiðingum og eins og Bjarni leggur hann vindeyganum og havhestunum og seg ut av lurtar eftir kennir at livid hoast alt er fyrijåttandi. Jogvan Isaksen FT um sint nærmastu Vad var so, at Karin og Kristianna í síni tid fóru niður saman at lesa og búðu eisini á sama studentabyli Har hittust vit øll fyra Seinni komu Jan og eg at búgva saman a oðrum studentabýli. og tá vit heimkomnir komu at starvast á sama arbeiðsplássi og eisini vóru grannar, bar framhaldandi til at hittast. hóast ein í eint iðra sect iofu sum NESI janum. Hon var nærum altid fryntlig, bjartskygd og mangan skemtingarsom, men altið uttan at vanvirða evnið, sum havt var at gamni. Tá er hugnaligt at hava tað stuttligt, og stuttligt hovdu vit tað mangan, tá vit mongu (tey bæði og vit bæði, Óli, = Hanus, Eivind v.fl) flagdu at koma saman i stu- dentabylinum at eta 1 mar } ið i ” r meg. } s metaliga nog just Kristianna hevur tikid seg fram síðani eg fyrstu ferð hitti hana sum blað- ungan student og hetta uttan á nakran hatt at kasta av sær tann góða forningin. hon hevdi fingið við sær heimanifrá Kristianna fevndi sum frá leið ometaliga em juit 4 onnu. Hon var sonn og holl Hon hevði hendinga journal- fevndi vida um gåvur sum stur, og dugdi so frålika væl at liva seg inn i huga- heimin hjá fólki og fáa tað frægasta burtur úr einum. Hetta fekk eg at kenna fleiri ferðir, hon fekk meg at koma oman í útvarpið til at skifta orð um eitt og annað. Eg var mangan ern } 5 y ” a mið he undt ein tryg a ad hennaura ni rødt r gl F ' r<i1t gera S( 1 Í bj sjór st Få s en hels ldi h tað vera Hon menti sin jour- ætlaði helst enn longur fram nalistikk og tann VEFIR, men so På j Få et hor #6 i1ga S RU nen { ? , or syr } intist at kenna ha Onkur hevur beinr: ið sammett eina arferð við góða tvkir prædiku mær eina livsforslu kunna vera tað ikki minni eisin eina alt ot livsforslu Kristiannusar. Friður veri við minni- num um Kristionnu stutta sum „Jespersen Ey Jo á Karin mme me DGA GO PN ERE EEN 0 Eee