leygardagur 14. august 1982síða 8

Leygardagur 14. august 1982 Skal Hoyvíksgarður varðveitast — so er tað í síðstu løtu! „Kon fólk meta, at gamli Hoyvíks- garður við úthúsum er sera væl egn- aður at seta í stand og varðveita sum mynd av einum gomlum foroyskum | bóndagarði. Verður gamla royndar- | stoðin nýtt sum miðstoð fyri urta- | garðsbrúki og planting, kundi her | fingist eitt umhvørvi tætt við Havn- ina, id ikki hevur sin lika i landinum.« (Brot ur viðmerkingum, til uppskot r - - | | um royndarstoð, landsstýrismaður, | | legði fyri logtingið á vári í 1977 sum táverandi D.P. Danielsen, Eg gangi oman eftir gomlu getuni til Hoyvík- ar Friðarligt. Eingin larmur av bilum. Hugsi, at tað er spell, at vegur verður lagdur frá Boða- nesi niðan í Hoydalar. Tað finna teir — politikkararnir og tekno- kratarnir vónandi ikki uppá! Komi oman til brúnna. Tað nýggju grótbrúnna. Hon er vekur. Kann kortini ikki lata vera við at harmast um, at ein be- tongkantur er stoyptur at seta gelendaran á. Eitt gott tiltak. Men sum ein vinur, ein býráðspolitikk- ari. segði, hetta fáa vit helst onkra skoluna fyri — at brúka pengar til slíkt Haldi leiðina fram eftir getuni. Nakað knortlut. Víkin kemur undan og so við og við daga húsini undan — fyrst reyðu bygningarnir hjá royndar- stødini, síðan tað laðaða Stóra ho yggjhúsið høgru megin er hoyggjhúsið og fjósið. Og komir eitt sindur longur oman liggur alt hetta frið- sæla plássið opið fyri mær, beurin, getan, úthúsini, og niðri í sjálvari lagdini tey gomlu tjørubræddu set- húsini — gamli Hoyvíks- garður. Forferst eftir fáum árum — Hugskotið at varðveita Hoyvíksgarð, ella gera eitt útisavn, er gott. Her hava vit eitt umhvervi við einum gomlum bónda- garði, úthúsum, gomlum boi og toftum, og leivdir av grundum sum eru lætt- ar at byggja upp aftur, um tað skal vera. — Um tað ikki er ov seint nú. so er tað í allar seinastu letu, tí alt for- ferst so skjótt. Bara hesi seinastu árini er nógv illa farið Soleiðis sigur Janus Mohr. Hann er ættaður úr rættuliga nýtt Gomlu bóndahúsini í Hoyvík. endan av garðinum hevur Fornminnissavnid nyliga klætt av nýggjum. Tekjan er « Tey eru bygd í 1813. Vestara endan, sum var ogn, eigur Fornminnissavnið. Henda eystara — hoyrdi til kongsið og í dag hevur Royndarstoðin hann Hoyvík og hevur búð alla sína tíð har. Janus harmast um, at so nógv er farið fyri skeytið sum tað er. Hann fjalir ikki út yvir. at eftir hansara meting hevur Fornminnissavnið verið ógvuliga líkasælt í sam- band við Hoyvíksgarð — Eg havi fleiri ferðir boðað Fornminnissavn- inum frá, men tað hevur ongatíð latið við seg koma, sigur Janus Mohr. Soleiðis fór neystið Eitt dømi um líkasæluna hjá Fornminnissavninum er niðurrapingin av nevsti- num — Stórabátsneysti. Tað er laðað seinast í hini oldini. Í miðjuni sæst grundin á tarvafjósinum. Tarvafjósið hevdi pyramidureising. Longur til vinstru liggja leivdir eftir húsi, kallað Svalhúsið. Annars síggjast sjálvi bóndahúsini og aftan fyri tey hjallur og gróthús. Aftan fyri hoyggjhúsið sæst fjósið Neystið — sum var ald- argamalt — fórst verri og verri. Janus boðaði Forn- minnissavninum frá, men einki hendi. At enda slapp tað at rapa. Í neystinum vóru nógvir gamlir báts- lutir. Og ein dagin kom so ein gravimaskina og slættaði tað við jøridina. Um kveldið leitaði Janus ymiskar lutir fram av sínum eintingum. Nøkrum fekk hann bjargað. Men neystið, sum ikki stóð oman og niðan, men eystur og vest- ur. fór. Og í fjøruni er ein betongklumpur síðan gjørdur. Í neystinum stóð átta- mannafarið hjá hoyvíking- um — ein grindabátur, sum stóð til eftir seinra krigslok. Viður úr gamla bóndahúsinum fór eisini Í aðrar mátar heldur Jan- us eisini, at Fornminnis- savnið kundi havt víst sterri áhuga Hovggjhúsið hjá Olafi Mohr, pápi viði úr Janusar, var bygt av teimum gomlu uppsitarahusunum, sum stóðu eystan fyri garðin. Tey vóru viði frá teimum gomlu bóndahús- bygd av unum, sum stóðu uppi i Kýrdali, men blivu flutt oman fyrst í 1800-talinum. Í fjor skifti Janus klæd- ningin á hoyggjhúsinum. Stórviðurin er hin sami. Aður hevur hann sagt Fornminnissavninum frá, at forvitnislig fyribrigdi vóru á fleiri fjalum, men heldur ikki í hesum føri lat savnið við seg koma. - Ikki ti, tað heyði kanska ikki so nógv upp á seg, ella stórt virði, men kortini, sigur Janus. Beurin um at fara - Um Hoyvik — gamli Hoyvíksgarður skal gerast til eitt útisavn, so skuldi beurin eisini verið sum hann var upp- runaliga, sigur Janus. Við tað at Royndarstød- in arbeiðir við tungum landbúnaðaramboðum, er bøurin farin nakað illa. Beurin fall til Royndar- staðina, tá Hoyvíksgarður flutti niðan á Vatna- skarðar miðskeiðis í sjey- ti-árunum. Umframt Rovndarsteðin ábyrgdina ella bein hevur av einum parti av teimum gomlu sethúsunum og annars eli úthúsini. Tann vestara partin av bónda- húsunum við útbygningi- num norður eftir, Fornminnissavnið. eigur Arvingarnir eftir Mour- its Mohr, bónda, doyði seinast í seksti-ár- unum, seldu henda partin av húsunum, sum var ogn, sum isini bøtt. Hin endan — tann til Fornminnissavnið fyri eina heilt lítla — sym- bolska — upphædd. Hin endin á húsinum hoyrdi til »kongsid«. Hoyvikin er fridad Annars er øll Hoyvikin friðað, upplýsir Janus Mohr. Friðingin fevnir um alt, sum er innan fyri Keldu- garðin — gamli begarð- urin vestanfyri — sum heldur fram í Hegugarðar, og gongur víðari uppi á Horni og fer síðan í ein landnyrðing og oman, tvertur um, omanvert í Kýrdali og niðan undir Hálsin. Hús og úthús eru eisini friðað. — Men tíverri merkir friðing í nógvum førum forfall. Men sær tíverri, at hús, sum eru friðað, fara illa, og ikki fyrr enn tey eru við at forfalla heilt, verður pjøggad eitt sindur um tey. So lítil meinging er í at friða, um tað friðaða fær lov at Janus Mohr forfalla, sigur Ord og myndir: Jóhann Mortensen —————ðiøi"