týsdagur 17. august 1982síða 2
‹ fyrra síða allar 16 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Fólkaræði — dem.
»krati V
Valfrælsi
Seinasti partur av greinarød hjå Høgna av Heidi
kKar ibodand
fólkaræði sigst, at vit
elja okkum eitt umboð at
legtinginum og rekja
áhugamál okkara. Í staðin
fyri at siga »velur«, kanst
eisini siga, at tú letur
atkveðu tína í varðveitslu,
og tú letur granna-
hjalslykilin í varð
veistlu, sakføraranum sak
tína, ella bankanum pen-
ing tín. Tú letur myndug
ka og vald fra tær og
hevur latið limagjald (les
skattskylduga innteku)
fyri at sleppa undan
ábyrgdini, men eins og
við viðurskiftunum við
bankanum og tílíkum,
verður ábyrgdar- og við-
1
|
3
virkanarloysið fylgt av
tervandi innliti
Lagt út soleiðis verður
politiska valið ikki ein
háttur at fáa atkveðu sína
at geva ljóð, men at fáa
hana førda frlesta igjøgn-
Øtu
DNAVIRKI rr
um teir vandar, tu veitst
eru, men hevur givið upp
at seta teg inn í og greiða
Heilagsta vanagerðin hjá
sokallaða »umbodandi«
følkarædinum: valid av
»umbodsfølki«, verður so
statt massasjuverkstaður
fólkaræðisins Ivaleyst
kenst ein framviðferðandi
kensla av lætta og
frígering frá ábyrgdini,
men tað einasta frælsi er
undansleppingin frá
viðvirkni, innliti og valdi
Stikið millum tann em
staka og stýrið er soleiðis
háttað, at bert profession
elli politikarin (sakferarin)
dugir at smoyggja sær út
og inn millum stikmeskar
nar. Men fremmanda
kenslan fyri hesum »um-
bodsfølkunum« og teirra
»Øki« slær alsamt út í mis
álit og viðhvert beinleiðis
valdu
»umbodini«, ið skuldu
ætlast at skilja og rekja
fólksins áhugamál, bera
vanvirðing. Tey
seg brádliga at fyri sama
fólki, sum vóru »um-
bodini« sendifólk og tikin í
eið av júst teirri sam-
felagsskipan, sum tey áttu
at borið seg kritiskt og
konstruktivt at fyri: »Um-
bodini«, politikararnir
halda upp at vid at um
boda veljararnar, og fara
at umvoða seg sjålvi, sur
løgdu tey fram eitt gott
hugskot Og
verður rituella fjartkenda
fólkaræðið hildið uppi
soleiðis
sum hin tryggasti skansi
ímóti øllum frá nærsekn
um fólkaræði til kollvelt
ing. Sæð frá einum ávísum
sjónarmiði er hetta eitt
fólkaræði Í
kreppu ella deyðsbardaga
svárastu
Hvussu kann hesin
standur fyribyrgjast?
Fyrst er at viðmerkja, at
politiskt virksemi (sun
tykist
nógvastaðni Ii
ógvuliga sjónskt
pí ninga
valdsins londum) als ikki
merkir tad sama sun
politiskt vald: Tær mót
mælisrørslur, ið eru kykn-
aðar upp seinastu árini,
eru gott demi um politiskt
virksemi, men sum er
kveikt av einum måttlovsi
mótvegis stovnaðu um
boðskanalunum í peninga
st rda samlei 191 ur
Hetta må tó ikki skiljas
Sul 1 eg r
tilikur tjólt
møguleikanun
sjónarmið fram, men
meira møguleika
num at nåa veruligum
urslitum
Uttan hetta virði er fólka
ræði ikki nógv vert. Fyri
at politiska virksemið
kann fáa tílíkt viðri s0-
leidis at ålitisklyv millum
veljarar og vald (ið slær út
sum veljaralíkasæla)
verður fyribyrgt mugu
veljararnir hava eftirlit
við teimum valdu, krevja
frágreiðing frá teimum, og
um neyðugt skifta tey út í
valskeiðnum! Hetta er
veruleiki í londum arbeið-
andi fólksins
Sostatt eigur virðið av
fólkaræði eisini at metast
eftir, í hvenn mun lyfti, ið
verða givin undan einum
vali til at vinna atkveður
uppí, samstarva tí
»olitikki, ið ríkin verður
eftir valið
Statsapparatið skal
vera fólksins umboð, ikki
veningavaldsins. Í lond-
um peningavaldsins
t
tingið ofta bert ein táta
eins og neyðtrongdu
verakfeløgini (les: verka
sølufeløgini) Gjøldur
verdur gjørt burtur Ur
rættindum
følksins: I stadin fyri at
tosa um atvoldina til stød-
ugt afturvendandi
arbeiðandi
kreppuna í hesum londum,
verður mikið kávalæti og
hóvasták gjørt burtur ur
villingarsomu avleiðing-
unum av hesari kreppu
Eg ætli nú at nema við
eitt serliga viðkvæmt
evni:
Eins og mest sum all
útbúgving nú á døgum al-
oftast er avgerandi fyri
lívsframtekini hjá kvinnu
og manni, í arbeiði og
mentan, er útbúgvingin
eisini avgerandi fyri folk
sins hugsannarligu menn-
ing. ið ger tað fort fyri at
taka eina skilagóða stødu
og áskoðan um lívið. eitt
nú sína politisku meining
Fyri at øll menniskju so
statt skulu eiga sama
meguleika at menna seg
útbúgving
vera eini mannarættindi
sjálvan, má
uttan mun til peninga-
ogn. Har peningaogn ger
at bert ein múgvandi
minniluti hevur ráð til at
búgva seg út og taka stig í
vinnulívinum, er frælsið
og fólkavaldið avmarkað
til bert hesi
Ikki er alt sagt enn
Nógv peningavaldað
samfelog hava bygt eina
stásiliga ókeypis útbúgv-
ingarskipan, ið tykist at
bjóða næmingunum allan
rrundleggjandi kunnleika
É
ið skuldi lætt teimum
flogið igjøgnum divsins
a grundleggjandi
kunnleik tóð næming-
unum í boði, fa átti eg
fyri at aka meg sjálvan
sum dømi ikki at verið
novddur út um skúlan
higartil hevur verið
(sum
þar |
mesta lív) fyri at leita
mit
FILM
eftir kunnleika, og soleiðis
mest sum av tilvild finna
mína hugsannarligu og
politisku sannfering: Ta
lívslæruna, ið mær tykir
vera besta amboð til at
skilja samfelagsliga veru-
leikan, og sum samstundis
er ein vitska, i0 er
neyðug at eiga fyri at
broyta gongdina til eitt
nýtt samfelag:
zitt samfelag, har
valdið ikki er eitt
fremmandagjørt el
ment, men verður um
sitið og nýtt av tein
um, sumv aldið fevnir
um og rakar! Hetta
er fólkaræði
Hetta er reyði tráðurin í
verkum Karl Marxar
Tískil er hann altíð nýmót
ans
17. august 1982
Sum sagt eri eg eitt
vitni um, at tílíkur kunn
leiki. um verkafólkaræði
fólkaræði á arbeiðspláss
unum 0.a., als ikki verður
borin fram, ei heldur kjak
ast um á útbúgvingar
stovnum okkara, (— enntá
ikki á samfelagsdeildini
uppi í landsins »mentann
arhåborg«, á, eya meg!)
Kommunistareidur ?
Møsn og tvælt! Utbugv
ingarskipanin i peninga
valdsins londum er enn
eins og Scherfig visti i fyri
hálvari eld síðani sum
peningavaldinum hóvar,
háttað eftir landsins ráð
andi samfelagsskipan: ein
endaleys, fúl háðan a
stríði, lívi og mentan ar
beiðandi fólksins, og sam
stundis ein krógvan av
meguleikum og rætt
indum tess. Soleiðis fer
enn eitt ættarlið óupplýst
og óbúgvið á val at velja
millum flokkar. ið allir um
boða peningavaldið
Tað sæst á ollum bregd
um, at hugtakið
»følkarædi« kann tambast
sera nógv. og ikki var mín
ætlan at kanna mær eink
arrætt á útleggingini av t
Ívorturímóti er eitt sak
ligt kjak altíð gagnligt
fyri báðar partar
Kanska kunnu vit sem)
ast um, at fólkaræði ikki
er nakar gandaformur
men ein lívsformur, sum
fevnir um tað mesta. Eitt
Fólkaræði og
frælsi tað finst ikki
undir hverjum steini
er so ISt:
Hegni av Heiði
Á sumri 1982
Várgleði
Várgleði
mikudagin kl
KFUK
(Allar gentur eru væl
komnar)
byrjar aftur
16,00 í
KFUK
Mikukveldið kl 19,00
hava vit kveldsetu
KFUK
(Allar kvinnur eru væl
komnar)
D.M.S.
D. M. S. hevur fund hós
dagin kl. 15,30 í KFUK
KFUK skótar og
-títtlingar í Havn
Byrjað verður aftur hós-
dagin í KFUK. Bæði títt-
lingaliðini meta kl. 18,00,
og bæði skótaliðini kl
19,00
Nýggir skótar og titt-
lingar eru vælkomnir.
Nú taka vit títtlingar
frá 7 ára aldri
Feroya KFUK
skótar
Landsfundurin verður í
KFUK í Havn vikuskiftið
21.—22. august
H
É
—
ønn
EA. UG
vr