hósdagur 19. august 1982síða 6

tíðindablaðið Utgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miiller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Danska fíggjarlógaruppskotið = oddagrein | NU EIN DAGIN legði danska stjórnin fram uppskot sítt til komandi fíggjar lóg. Hallið á fíggjarlógaruppskotinum hevur sett met við 74 milliardum krón- um. Stjórnin hevur boðað frá, at neyð ugt verður við heilt álvarsligum tiltok um komandi árini, um rættast skal uppá hetta hallið. Sagt verður eisini, at roknast må við eini reallønarmink- ing komandi árini. SUM KUNNUGT situr í Danmark ein sosialdemokratisk minnilutastjórn, sum alla tíðina má arbeiða við skift- andi stuðulsflokkum. Hetta eru harðir kostir fyri eina tílíka stjórn. Anker Jor- gensen, forsætisráðharri, hevur ferð eftir ferð roynt at fingið meiriluta fyri ávísum tiltøkum, sum kunnu hjálpa upp á danska búskapin. Men hetta hevur verið ógvuliga trupult, tí hinir flokkarnir vilja altíð aftra seg við at vera við at taka »épopulerar« avgerð- ir. Seinasta roynd hansara var at bjóða teimum radikalu upp í stjórnina, men hetta søgdu teir radikalu nei til. Næsta stig Anker Jørgensens verður í kom- andi degum at kanna eftir, hverjir flokkar í fólkatinginum vilja vera við at taka neyðugu politisku avgerðirnar fyri at bøta um gjaldsjavnahallið og tað alt ov stóra arbeiðsloysið. FULLUR av skadafrødi umtalar ein av fólkaflokstingmonnunum í oddagrein í Dagblaðnum støduna i Danmark. Sum ikki heilt ókent fyri fólkafloks- politikarar, fer hann heldur lætt um sannleikan — eisini í hesum føri. Hann skrivar — tað sama sum borgarligu blødini undan seinasta fólkatingsvali at nú skulu pensiónsgrunnarnir rænast og nú skal gerast endi á upp sparingini. Rætt hevur hann tó í, at ein av orsøkunum til, at danska vinnulívið hevur ilt við at klára seg, er tann alt ov høga rentan, men gevur samstundis stjórnini skyldina fyri hesa høgu rent una. Tað er ikki beint. IKKI ER ætlanin at ræna nakrar pensi- ónsgrunnar ella gera enda á nakrari uppsparing. Tað, sum stjórnin heldur vera skeivt, er, at meðan vanligi danski borgarin er skattaður yvir háls og herðar sleppa grunnar og stovnar undan at gjalda eitt einasta oyra í skatti av rentuinntøkum sínum. Í LØTUNI vera hesir pengar lántir út til vinnulívið til okursrentu — eina rentu, sum danska vinnan ikki orkar at bera. Tað, stjórnin hinvegin hevur í hyggju, er, at lóggeva so, at pensiónsgrunnar og tryggingarfelog skulu kunna lána ein part av sínum peningi til iløgur í landbúnaðin, ídnaðin og til íbúðar- bygging. Um hetta eydnast, er møgu- leiki at skapa eini 200.000 nýggj arbeiðspláss komandi fýra árini. Og hetta er júst tað, sum danska samfel- agið hevur brúk fyri. VIÐVÍKJANDI hegu rentuni er stutt at siga, at tað hvorki er danski javnaðar- flokkurin ella Anker Jørgensen, sum hevur heiðurin av høgu rentuni, sum danska — og ikki bert danska — vinnulívið má balast við. Her má fólka- flokstingmaðurin leita til partamann sín, Ronald Reagan, fyri at finna orsøkina. Høga rentan er júst eitt úrslit av hansara figgjarpolitikki. Ti politikki, sum málgagn fólkafloksins hevur nýtt ikki so lítið blaðpláss til at lovprísa. Tjóðveldispressan í kreppu — nakrar viðmerkingar og rættleiðingar Leygardagin 14. august stóð ein blaðgrein í Sosi- alinum, sum bar heiti Tjóðveldispressan i kreppu. Vanliga standa forbókstavirnir hjá blad- monnum á Sosialinum undir greinunum, men einki stóð undir hesi, sum eg haldi meg vita, at Kári Petersen, sum starvast á blaðnum í summar, hevur skrivað. Blaðmaðurin sigur seg at hava kannað orsekina til at 14. September liggur Tess styttri les- arabrevini eru — tess fleiri sleppa við stillur. Hann finnur tvær orsekir og at tær eru samantvinnaðar: fíggjar- ligir trupulleikar og innan- hýsisstríðið um blað- politisku linjuna. Tað kann gott vera, at blað- maðurin hevur kannað eitt og annað, men mær tykir, at onkur lítið góðviljaður maður/kvinna hevur tutlað honum seguna í oyra, so sum onkur vil hava hana at vera. Tað, sum undrar, er bert at Sosialurin skuldi gerast forum fyri hesum slag av skriving. Havi varhugin av, at eisini onnur undrast á hesa misháttu greinina. Onkur hevði kanska vænt- að at sæð hana i eðrum blað, sum liggur nærri køstarennunum enn Sosi- alurin. Men har kom einki, tí ein og hver, sum kennir eitt lítið sindur til korini hjá føroysku blødunum, veit, at stødan hjå 14. September i dag kann verða steða teirra í morgin. Tí er stokkut gleði at freast yvir annans mein. Fíggjarligir trupul- leikar Tað er ikki rætt, sum sagt verður í greinini, at hetta seinasta árið hevur 14. verið i figgjarligum trupulleikum og at hetta hongur saman vid innan- hysis striånum i flokk- inum um blaðpolitisku linjuna. Tað hava ikki verið tær stóru broyt- ingarnar í haldara- og leysaselutalinum seinastu tvey árini. Og fíggjarligu Nr. 80 — 19. august 1982 KP, KP, KP, KP, KP & KP Aftanå yrkjarin og sang- arin Kåri Petersen (kendur m.a. fyri sinar Vælferdar Kalla Katt o.a.) nakrar yrkingar í Sosialinum seinasta leygardag undir navni- num kári p., hava nógv fólk spurt um hesin persónur er tann sami sum undirritaði. So er ikki. Trupulleikar- nir standast av, at tað í vísur, hevði minsta lagi eru seks Kári Ptersenar í Feroyum, har- av teir tríggir rættiliga kendir av almenninginum. Yrkjarin og sangarin Kári Petersen Harafturat eru tað í minsta lagi tríggir minni kendir persónar við hesum navni. Ein er í Lorvík og arbeiðir á einum bilverk- staði. Tann næsti er maskinsmiður í Havn. Hann er so heppin at hava trupulleikarnir eru meir enn eitt og tvey ára gamlir. Orðið »insolvent« hoyrdi eg fyri fyrstu ferð í praksis á nevndarfundi í p/f Blaðstarv fyri meir enn tveimum árum síðani. Men hildið varð kortini áfram og roynt var á ymsan hátt at beta um steðuna. Serliga hevur nevndin, sum sat seinasta hálvaannað árið roynt at fáa skil á fíggjarligu viður- skiftunum. Nevndin fekk eisini skil á teimum, mest formanninum fyri at takka, men sum umsteð- urnar vóru og so tung figgjarliga byrðin var vorðin, var úrslitið tað, sum nú er, nevniliga at valt var at steðga á og fara til botns í trupulleik- unum og royna at loysa teir har. Tað krevur tíð og innlit. Teir fíggjarligu trupul- leikarnir gjørdu at grundarlag ikki var fyri trimum blaðfólkum og farið var heilt niður á eitt blaðfólk at enda umframt blaðstjóran, sum hevði fult dagsarbeiði við síðuna av. Tí tykir mær at mangan varð kravt ov nógv av 14. Tað sum gjørdi hann veikan, var ikki tað sum stóð í honum, men tað sum orsakað av vantandi arbeiðsorku ikki stóð í honum. Sjálvandi ávirkar tað fíggjarligu viðurskiftini, at blaðið ikki stendur mát, men her skal bert sláast fast, at hesir trupulleikar vóru gamlir, tá ið eg tók Umframt sangarin er eisini Kári D. Petersen kendur, bæði fyri tíð sína sum fulltrúi í landsstýri- úun:, men eisini fyri virk- semi innan politikk. Hann hevur verið limur í floks- nevnd javnaðarfloksins og verður ofta nevndur sjef- ideologur = javnadarflok- sins í eðrum bleðum, ser- liga Dagblaðnum. Sakferarin og violinspæl- arin Kári Petersen millum navnið Holm. Tann triði lesur búskapar- frødi og er í løtuni avloys- ari å Sosialinum. Tad einasta kåri p. og undirritadi hava felags er navnid, og tad at vit skriva i Sosialin. vid og hetta eru trupul- leikar, sum Sosialurin fyri ikki so langari tid sidani stødadist i. Vit sum høvdu åbyrgd- ina av blad og felag lógu ikki á latu síðuni og eitt positivt úrslit, sum sjáldan verður nevnt, so ein trýr, at tað er komið dettandi niður úr luftini, er at vit fingu hóast allar figgjarliga trupulleikar etc. prentsmidjuna endur- nýggjaða: nýggja seti- maskinu, nýggja pressu og fakfólk til hetta arbeiðsplássið. Júst hetta úrslit er ein moralskur stuðul hjá teimum, sum nú vilja leggja rygg til at endur-menna partafelagið. Menn og kvinnur eru farin til verka. Tá ið tann neyðugi peningurin er út- vegaður av valfeløgunum og nyggj leidsla er sett, kemur 14. September ut- aftur. Eg trúgvi ikki, at nakar leggur i at lova nakad, men roynt fer at vera at fåa figgjarligt grundarlag undir blaðút- gávuna við øktari sølu og at útvega prentsmiðjuni mest meguligt arbeiði afturat. Stríðið um blað- politisku linjuna Tað vardi ikki leingi til at mær var greitt, at uppgáv- an at rekja mítt arbeiði á tveimum arbeiðsplássum var ov stór, og at 14. Sep- tember tervaði eina leiðslu burturav og ikki bert hálvan og ongan mann. Tí Skemtarin, fotografurin og sjónleikarin Kári Peter- sen man eisini vera rætti- liga kendur av al- menninginum fyri teir sjónleikir hann hevur spælt. Tað munnu eisini vera nógv sum kenna hann frá keypsstevn- unum, har hann hevur verið skemtari. fotografurin og sjónleikarin Kari Pet- ersen Skemtarin, Undirritaði fráskrivar sær alla ábyrgd av yrkingum kára p.'s og somuleiðis av ellum ødrum, sum blaðið tekur upp undir navninum kári p- Kári bað eg rættiliga skjótt um at verða loystur úr starvi, men bæði flokkur og felag góvu mær stuðul at halda áfram. Men mín uppsegn stóð alla tíðina við, bert ein annar kundi finnast ístaðin. Ti er legið at tala um stríð um blaðpolitisku linjuna. Leiðandi politik- arar við Karini og Erlendi á odda vóru alla tíðina fús at rætta eina hond við skriving og upplýsing. Tað skula tey eiga tekk fyri. Eisini Finnbogi studdi. Tí tykist mær logið at slíkur tvískinn- ingur nú er komin í. Ella hevur blaðmaðurin mis- nýtt mannin? Tað kann sjáldan vera so, at øllum verður til vild- ar i einum so breidum flokki sum Tjóðveldis- flokkinum. Mær tykir eis- ini, at onkur er í so trong- skygdur, og fær ilt av einum og hverjum orðið um russisk og eystureuro- peisk viðurskifti. Tað stóð eftir mínum tykki alt ov lítið í 14. September um eystureuropeisk og russisk viðurskifti? Tí hetta eru lond og fólk, sum flestu okkara vita í minna lagi um. Frásegn og lýsingar noyðast ikki at vera propaganda. Ikki eru øll á einum máli um hvussu nógv útlendskt til- far skal vera i føroysku blødunum. Stutt sagt eri eg av ti áskoðan at ov lítið er av hesum í okkara blød- um, og høvdu vit rokkið tað, skuldi nógv meir Framhald á síðu 10