týsdagur 24. august 1982síða 13

Nr. 82 — 24. august 1982 Kanska ikki »Berufsverbot« men útihýsan av politiskum motstødumonnum Rektarasetanin sjålv er av. Tann nyggi rektarin á stu- dentaskúlanum í Eysturoy hevur sett seg í stólin. Vón- andi hevur orðaskiftið — tað ófantaliga og sakliga — ikki nervað hann, og vónandi fær hann ein góðan skúla upp á fetur Men rektarasetanina sum eina spegilsmynd av samfel- agnum — politikkarum og landsins stýri — ætli eg mær ikki at lata fara fram við borðinum uttan hesa viðmerkingina og kanska upp aftur meira. Tí fari eg enn einaferð at troytta onkran lesara við henni. Í yvirskriftini brúki eg orðið »Berufsverbot«. Orðið er týskt og merkir vinnubann ella starvsbann. Skipanin við „Berufsverbot< varð sett i gildi í Vesturtýsklandi fyri einum 10 árum síðani. Tíverri eisini av vesturtýsku sosial- demokratunum. Skipanin hevur havt tær avleiðingar, at fólk serliga á vinstra- veingi hava havt ilt við at fáa alment, týðandi starv! I okkara tykist hetta fyribrigdi ógvuliga óde- mokratiskt. Og liggur langt oyrum frá okkara demokratiska sinnalagi. Ella ger tað? Eg hugsi ikki, at nakar — sjálvt ikki á hegraveingi fólkafloksins — hevði komt sær at komið við einum slík- um uppskoti um >Berufsver- bot«. Men tann eina baksíðu- greinin í Dagblaðnum, meðan rektaragølan leikaði í, bendir á, at hóast skipanin er ikki í gildi alment, so eigur hon kortini at praktiserast i øllum førum undir einum borgarligum stýri Og ikki eru tað bara fólka- floksmenn í valdum ráðum ella stýrum, sum praktisera hana. Men eisini umboð fyri sjálvstýrisflokkin og sam- bandsflokkin. Eg hugsi um innstillingina til rektara- starvið. Soleiðis sum tað er »likid út<, so atkvøddu hesir fimm limirnir í landsskúlaráðnum við tølum: 1, 2, 3, 4, 5, 6, og 7 alt eftir hverja plasering, hes- ir mettu, at viðkomandi um- sekjari skuldi hava eftir starvslýsingini, sum m.a fevndi um kvalifikatiónir Fyrst skuldu triggir teir fremstu finnast, so nú ræður um at fáa tann, sum »man« politisk viðmerk- ing (umboðini fyri samgonguna), ikki vildi hava. Og tí gevur »man« honum eina nidarliga plasering. (Flest ell vita, at við >hon- um< meini eg við Hans J Debes, sum fyrru ferðina var innstillaður sum nr. eitt eisini at landsskúlafyrisiting- ini, tí hann lýkti krev um kvalifikationir, royndir og hevur luttikið í arbeiði í skipanina av foroyska skúla verkinum) Eftir ellum dema, so hava samgonguum nevndar samband við ný brogdum at boðini givið honum eina pla- sering, sum er niðan fyri try Fimm er komið oyra. Nú er hann »uti av verð- ini«. Tann, sum hesir mettu hava bestu kvalifíkatiónir tann rektarin ja honum gevur »man« eitt eitt tal Eftir mær fÍvri setti hesum atkvøduhatt inum ræður tað um at fáa fægst stig. Eftir fyrsta umfar fær Sámal í Skorðuni 13 stig og Hans Jakke 17 stig. Tey 15 frá samgongu- umboðunum og 2 frá and- steðuumboðunum. Færri stig hava Petur Zachariassen og Jákup Thorsteinsson. Ti »évitandi« almenning- inum tykist tað legið, at hesi trý umboðini øll halda, at Sámal, sum hevur royndir frá tveimum árum á HF-skeiðum í Klaksvík, skal hava bestu plaseringina, Hans Jakke, sum annars sigst vera væl kvalifiseraður. fær so vánaliga plasering. Ti kann eg ikki lata vera við at spyrja Jákup Morten sen, Lassa Klein og Edmund í Garði, hava tit gjørt tykkara metingar um kvalifikatiónir eftir bestu sannføring? Hava tit tikið tykkara álitisstarv í álvara? Um hinar limirnar — Signar Hansen og Axel Skoubo — er meðan at siga, at teir mugu hava sett Jakka nummar eitt, Petur og Jákup sum nummar tvey ella trý og Hans sum Sámal sum tann fjórða. Vóru teir osakligir, høvdu teir óivað sett hann longur elsini aftur, soleiðis at hann eisini var Þúti av verðini< Tad síðsta umfarið skal eg ikki viðgera, hesum feri plasera tey demo kratisku samgongu-um boðini, sum eftir bestu sannfering, tann, sum kundi hótta teirra kandidat, Sámal, niðast. Teir Thorsteinsson, men eisini arbeiða geva Jákupi sum hevur starvast á studentaskúla og við landsskúlafyrisiting ring astu plaseringina! Peturi iva er væl kvalifiserað Zachariassen, sun uttan ur eisini, geva allir plasering And støduumbodini plasera Jåkup sum nummar tvey sum nummar eitt og Sámal sum tann triða Jú. men umboðini fyri sam bara gonguflokkarnar hava gjørt tað, tey hava rætt til, vil onkur si hava teir blakað dómar um politiska áskoðan objektivt kvalifika ga. Víst so. Men allar for frå sær, og reint mett um fakligar tionir? Eg haldi tað ikki og eg rokni við. at nógv geva mær rætt Hvat er tað, sum er farið fram??? Eftir mínum tykki eitt ikki alment brúk av hug takinum >Berufsverbot = At enda skal eg bert við merkja, at okkurt kann vera komið skeivt fyri í greinini, tí upplýsingar um innstillingar o.tl. skal ikki menningin Henda viðmerkingin er tí fyri al fram samansett av pettum, sum eg havi hoyrt her og har. Okkurt er kanska tí komið skeivt fyri mær ikki sum Men Hetta må vera avl ! SIIKIr T ad dåmar blaðmaður tíverr ingin, ta almennir spurningar skulu haldast loyniligir. san bært ti sum Ludvig Petersen landsskúlastjóri, sigur við Sosialin seinasta leygardag viðmerkj ast. at eg ikki havi skrivað Harafturat skal hesa viðmerkingina, tí ein persónur eitur Samai, ein Hans Jakke ella en Jåkup ella ti eg haldi skuldi havt fingið tað, medar ein annar ikki átti o.s.fr. Tad annar at ein på; er fyribrigdi sum haldi eigur at vera tikið fran og umrett sa Jóhann Mortensen tidindamadur Seinasta leygardag høvdu vit eina grein her i blaðn- um, ið nevndist >Tjóð- veldispressan í kreppu“. Greinin snúði seg um málgagn Tjóðveldisfloks- ins, 14. September, og greinskrivarin hevði skriva grein sína út frá práti við tjóðveldisfólk og haraftrat hverja fatan hann sjálvur hevur um blaðið av at hava lisið tað gjøgnum longri tíð. Sjálvandi kunnu ymsar meiningar vera, um hetta evnið er relevant hjá Sosi- alinum at viðgera og líka nógvar meiningar eru um innihaldið í sjálvari grein- ini. M.a. sóu við í hósdags- blaðnum tvær viðmerk- ingar, onnur frá Martini Fjalstein, blaðstjóra á 14. Sept., og hin frá Jóannesi Dalsgaard, løgtingsmanni fyri Javnadarflokkin, har teir hvør å sin hått eru ósamdir við nevndu grein. Martin Fjalstein vil leggja tann partin av greinini, sum snýr seg um fíggjarligar = trupulleikar út, sum greinskrivarin í Sosialinum fegnast um hesar trupulleikar. Hetta haldi eg, Martin hevur misskilt. Hvørki grein- skrivarin ella nakar annar, sum veit, hvussu feroysku blødini eru fyri figgjarliga, hava nakra orsek til tess, og heldur ikki hetta hevur verið ætlan greinskriv- arans. Annað er so tað, at jodveldispressan í kreppu: deologiski hurlivasin — ein orsøk Martin sigur, at 14. als ikki hevur fíggjarligar trupulleikar, og beint aftan á sigur hann, at or- sekin til steðgin í blaðút- gávuni er at koma til botns í fíggjarligu trupul- leikunum. Hetta má bert takast sum prógv fyri, at hesin partur av greinini talaði satt. Men, hóast alt, er tað ikki hesin spurningurin, sum er tann mest áhuga- verdi eftir mínari áskoðan. Tað er hin blaðpolitiska linjan. Og tað var júst henda, sum greinin í Sosi- alinum serliga snúði seg um. Um 14. Sept. sigur Martin Fjalstein, at tað kann sjáldan vera so, at ollum verður til vildar í einum so breiðum flokki sum Tjóðveldisflokkinum. Her eru vit heilt samdir. Tjóðveldisflokkurin er nevniliga so breiður ein flokkur, at torfert er at finna nakran polittiskan felagsnevnara í honum. Hann rekkur frá uttasta vinstra til uttasta høgra. Tjóðveldisflokkurin er ein ideologiskur hurlivasi og má tí blaðstjórnararbeiðið hjá hesum flokki og blaði vera rættiliga trupult. Tað hevur Martin eisini sjálv- ur ásannað. Hvussu ofta hava vit ikki hoyrt tjóðveldismenn vissa okkum um, at teir als ikki góðtaka nakra sum helst »ismu«. Til sein- asta val kundu teir hóast alt góðtaka eina opti- mismu. Oppertunisma hevði verið betur hósk- andi. Martin sigur eisini, at blað hansara hevur skriv- að ov lítið um eystanlond og viðurskiftini har. Her vil eg leggja dent á at tá eitt blað fullkomiliga ókritiskt tekur upp tilfar frá sovjettiskum propa- gandatíðindatænastum sum APN og Radio Moskva, má tað eisini tola eitt sindur av ábreiðslum. Um Martin hevur hug at upplýsa okkum um eyst- ureuropeisk viðurskifti, átti hann heldur at valt meira neutralar tíðinda- keldur. Ikki kundi Martin halda sær við at sparka eftir Javnaðarflokkinum. Hann sigur: Men eins og javn- aðarmenn gjerdu áður gera tjóðveldismenn nú — tó uttan nakra útlendska hjálp! Vit hava ongantíð dult, at vit hava fingið ávísa peningahjálp uttanífrá. Vit segdu. eisini m. a. hvussu nógv. Men lat so eisini vera sagt, at vit eisini heittu á tjóðveldis- menn um at vera við í prentsmidjuætlanum okk- ara. Um Martin Fjalstein ynskir at fåa svar sitt til spurning min um hetta upp á prent, skal hann fáa tað. Her gagnar honum helst tøgnina best. At enda til Martin: I greinini i Sosialinum stóð m.a.: >Tann antikristiliga linjan hjá 14. hevur til tíðir verið heilt gjøgnum- ford... Her skal eg ásanna, at hetta var betur ósagt. Hetta er ein grov generalisering, sum als ikki hoyrir heima í fer- oyskari blaðskriving Tjóðveldiskompleks Sjálvandi skal Jóannes Dalsgaard hava loyvi til at átala tær illgitingar um heidinskap og prosovjett- iskt sinnalag, sum Sosi- alurin setir fram, fyri at nyta hansara egnu orå. Men er hetta ikki ein nokk so grov generaliser- ing av teirri grein, tú umtalar? Tað er ikki okkara upp- gåva at illgita í nøkrum føri, og eg haldi heldur ikki, at tad hevur verid ætlan greinskrivarans. Tad sum fær meg at gera onkra viðmerking til tín er, at ofta hava javn- aðarmenn lyndi til at síggja Tjóðveldisflokkin sum sínar egnu ideolo- gisku partamenn, og tí bera ein serligan alsk til teirra fram um aðrar flokkar. Vit vita, hvar Fólka- flokkurin stendur. Vit vita, hvar Sambandsflokk urin stendur, mer iíáaur veit, hvar Tjóðveldisflokk urin heldur til á ideolo- giska leikpallinum. Hann er altíð fúsur at taka popu lerar Men tá ópopulerar avgerðir skulu takast, hava teir í mong- um førum eitt bein í hverj- avgerðir. um sessi. Demini um hetta eru bæði mong og greflig. Eru vit. javnaðarmenn, við at fáa eitt tjóðveldis- kompleks ??? Hví skal Tjóðveldis- flokkurin hin ideolo- giski hurlivasin — vera heilaga kúgv javnaðar- mani Njodveldisfloksins ster á hvønn pris. ldeologiina lagar flokkurin eftir, hvar flestu atkvødur eru at fåa. Tad er trongligt å borgar- liga veinginum i løtuni sum tað skilst, rúm á vinstra Rætt at vit eiga at lata aðrar um at nýta tey vápn ini. Men, hinvegin at frið- hevur Jóannes 1, lrit ri SKILNU 1 alga Tjóðveldisflokkin dugi eg ikki at síggja nakra orsek til Tórfinn Smith 2 enma ítróttarklæðir ÍTRÓTTARÚTGERÐ Bøkjarabrekka Tlf. 15980