týsdagur 31. august 1982síða 4

Eysturoyar Roktar og Ellisheim Ætlan at byggja á privatum grundarlag — noyddust at gevast fyri at fáa almennan stuðul Leygardagin verður Eysturoyar Roktar og Ellisheim reist, og ætlanin er at taka stovnin í nýtslu í desember mánað 1983. Sosialurin hevur verið í Eysturoynni, har vit tosaðu við Niklas FF] 77 FJ I otaodo, formann í bygginevndini fyri stovnin, sum greiddi okkum frá arbeiðnum frá byrjanini til endaliga úrslitið til bygg- ingina varð fingið til vega Røktar og Ellisheimið í Runavík vendir soleiðis, at búplássini hava útsýni yvir bygdina og fjørdin Fleiri sethús sett saman til eina eind, við felags holum í miðjuni mynda stovnin Hvussu byggingin av Rektar og Ellisheiminum í Eysturoynni varð til, kann væl mynda tær royndir og fyrireikingar sum sjálvboðin fólk legdu lunnar undir fyri mongum árum síðan Eins og í Havn, so fór ein áhugabólkur í Eystur- oynni at arbeiða fyri, at fáa stovnsbygging á oynni, so sleppast kundi undan at fara tann langa teinin til Havnar, um hetta gjørdist neyðugt. Byrjanin var í 1961, tá áhugabólkurin skipaði fyri landsinnsavning, til frama fyri ellis og rektarheim. Inn komu 208.000 kr. Grundeki varð fingið til vega, og áhugabólkurin gjørdi royndir at fáa stovnsbyggingina í lag. Ætlanin frá byrjanini var, at stovnurin skuldi byggja á einum privatum, kristiligum grundarlag, og at stovnurin skuldi verða sjálveigandi. Einasta gongda leið Í 1969 varð Lions Club stovnað í Eysturoynni, og fyrsta tiltak felagið gjørdi, var at savna inn pening til stovnin. Tå var ein nevnd sett, at fyrireika tad, sum vidari skuldi henda i målinum. I fyrireikingarnevndina komu: Meinar Hansen, Nes, limur i áhugabólk- inum, Sigvald Kristian- sen, Skála, limur í Lions Club og Pauli Joensen, Skála, fyri kommunurnar. Palli Gregoriussen og seinni Block Watne, norskt byggifelag gjørdu projekti-. men hesi vóru ikki gsðkend av tí al- „nenna, tí tey ikki lúkaðu tey umhvervisligu krevini til eitt nú uppihaldsrúm, sum var neyðugt, um stuðul skuldi fáast frá tí almenna. Tá innkomnu projektini ikki fingu stuðul, noyddist fyrireikingarnevndin at gevast við hesum arbeiðn- um. Nú varð farið undir sam- starv við Almannastov- una og Landsstýrismann- in í sosialmálum, sum til úrslit gav, at byggingin kundi byrja av álvara í 1980. Stýrið fyri Ellis og Rektarheimið varð sett, við Hans Jacobsen sum formanni. Síðan varð bygginevndin vald, har Niklas Foldbo, verkfreð- ingur er formaður, eins og ein reglugerð varð gjerd fyri heimið, eitt nú til at samskipa kommunurnar í Eysturoynni, sum yngstu at taka lut í tiltakinum. Mest ætlað til røkt- arsjúklingar Heimið hevur nú broytt navn, tí eftir ætlanini var dentur lagdur á, at heimið skuldi vera ellisheim við røktarplåssum, men tå ikki kundi fåast studul, uttan so at fullfiggjad røktardeild var i stovn- inum, er vidtikid, at stovn- urin kallast Eysturoyar Røktar og Ellisheim. 11 kommunur eru vid i stovnsbyggingini, sum i stuðli lata eftir fólkatal- inum til byggingina, meðan gjaldið fyri rakst- urin verður býttur sundur eftir inntøkunum i einstøku kommununum sær. Hvør kommuna hevur eitt umbod i styr- inum fyri stovnin. Kommunurnar gjalda 10 pst. og ríkis og lands- kassi 90 pst. av bygging- raksturin ini, meðan verður fíggjaður við 15 pst. frá kommunu síðu og 85 pst. frá landinum. Rektar og Ellisheim hevur rúm fyri Eysturoyar 32 rektar og ellissjúkling um, og kostar tilsamans um 30 mill. kr. at byggja Rokna verður við, at 28 starvsfólk fara at arbeiða á stovninum Ymiskar broytingar eru gjørdar, meðan byggingin er farin fram, so tað hósk- ar betri til framtíðina. Eitt nú er heimahjálpin í oynni væl útbygd, eins og heimasjúkrasystraskipan- in nú eisini verður skipað, gevur eldri og meguleikan at sum sjúkum verða búgvandi heima Soleiðis er stovnskøk urin innrættaður til at matgerða fyri 80 fólkum, og eisini verður meguleiki í uppihaldsdeildini, at hava dagstovn, so fólk uttanífrá kunnu vera har um dagin Tá Sosialurin tosaðu vit vitjaði í Eysturoynni við Niklas mann í bygginevndini fyri Rektar og Ellisheimið. Niklas Foldbo upplýsti, at gólvvíddin i 2930 m', Foldbo, for- savnaða stovninum er harav 50 pst. eru búpláss, meðan hin parturin er t.d spísi og uppihaldsrúm við eðrum felagshelum til samans 140 m“ Annar partur í stovn inum er ætlaður til fysiu- terapi, ergoterapi helir 0.a., sum er neyðugt, har sjuklingar kunnu fåa vid- gerð, umframt partin, sum er innrættaður til fyrisit- ing. Lukar krøv fyri at fåa studul Er hetta ein stovnur, sum lúkar tey krøv sum feroy- ingar krevja, ella er hann gjørdur eftir donskum fyrimyndum, eitt nú fyri at fáa figgjarligan stuðul? — Hetta er so avgjert ein stovnur, sum lúkar tey krøv, sum kunnu setast til slikan stovn, um vit skulu fåa byggingina figgjada å vanligan hått, sigur Niklas Foldbo og skoytir uppi. Um hann er gjørdur eftir føroyskum viður- skiftum er ilt at siga, tí eitt nú rektardeild krevur bæði kostunnarmikla út- gerð og nógv pláss. Tá stovnurin skal hýsa sjúk- lingum, sum ikki kunnu ganga, men sum skulu lyftast og lættast í song, fram á gólv, samstundis sum tey skulu sleppa aftur og fram í umhverv- inum, so haldi eg kortini ikki, at her hevur verið gjørt ov nógv av. Hví hava feroyskir arki- tektar og verkfreðingar ikki verið við í projekter- ingini? Tað veit eg ikki, tí projekteringin var liðug, tá bygginevndin varð sett. Annars er at siga, at tað eru arkitektfelagið Poul Nr. 85 — 31. august 1982 Clausen og verkfreðinga- felagið Crone & Koch í Danmark, sum hava projektera, og at hesir hava serliga kunnieika til júst at projektera og byggja rektarstovnar Hetta haldi eg vera av týdningi, um vit skulu fáa gott stovnsbyggjari i Før oyum. Verdur donsk arbeids megi nytt i byggingini? Alt arbeidid, sum verdur gjørt vid stovn- inum er gjørt i Føroyum og av føroyingum. Burtur- sæð frá elevatorinum, sum eitt danskt felag letur seta upp. Hetta er serkøn arbeiðs megi, sum vit ikki sjålvir hava i landinum. Er stovnurin nóg stórur til tørvin á oynni? Vit tí í hyggju, at alter- nativar loysnir í framtíðini fara at verða gjerdar, og við tí broyting í stovns- byggingini, sum áður umrett í greinini, verða meguleikarnir hjá sjúkum Eysturoynni tó munandi betri, enn tær eru nú, sigur Niklas Foldbo at enda og eldri í Orð og mynd Dagny Joensen Niklas ingur Foldbo, verkfreð- F