leygardagur 11. september 1982síða 9

SE Leygardagur 11. september 1982 fåa — sigur Inger Juhlert, sum dagliga virkar fyri, at sjúk og brekað kunnu fáa hentleikar, so tey eru for fyri at klára seg Í gerandisdegnum Ord og mynd Dagny Joensen A framsýningini, sum Pelefonverkið skipaði fyri farnu viku, var Inger Juhlert, = ergoterapeutur og málsviðgerðari innan Sosialforvaltningen í Gen tofte í Førovum. Hon helt fyrilestur um hverji hjálpiamboð vóru til at taka hjá pensionistum og brekadum, og hvussu lóg- irnar í Danmark virka til hjálp og stuðul, so sjúk og brekað kunnu fáa sømilig kor í gerandisdegnum I Førovum hava vit ikki beinleiðis reglur at ganga eftir, tá tað snýr seg um peningaligan stuðul til eitt nú hjálpitól innan teleút- gerð, men í ávísum forum rindar Vanlukkutrygg- ingarráðið til hjálpitól, tó at steða verður tikin í einsteku málunum Ráðgeving og hjálpiamboð mið- steð Inger Juhlert sigur, at ein hjálpiamboð miðsteð er í Gentofte, sum ráðgevur g veitur stuðul til tey, sum hava hesi tólini fyri aeyðini. Reglugerðir siga. 1verjar = treytir skulu 'ylgjast í veitingini, og Inger Juhlert sigur »kkum frá, hverji arbeids- skir hon hevur og hvussu 10n virkar í gerandisdegn- im, har hon hevur til upp- rávu at vitja tey sjúku og rekadu, sum leima búgva eimum. sur P og røktarhein o ne ir Or er id SJUK K t ftur at bug i Kk 4 SV ðgerð í i Undir SOSTalt gen er hjálp iðstoðir sur 174 i B ind login kont gildi, bert Var eitt depot SFOVMSIA men 379 varð viðkað til mid tað við føstun tramsvr ingshølum, har tolk. sur hava tørv, kunnu vitja og stuðul at finna júst tev amboðini fáa vegleiðing og sum einstaklingurin hevur bruk fyri Hjálpiamboð miðstoðir hevur eina deild av hjálpi amboðum innan telefon utgerå, ti ásannast må, at júst telefonin er hentleiki hjá veikum og sjúkum, sum búgva heima Her kann upplysast, at just framsyningin | Feroyum í hesum døgum, hevur tí útgerð, sum er til at taka, tá fólk eru brekaði á sjón, hoyrnu, talu ella rerslu I samband við telefon útgerð, sigur Inger Juhlert frá fyribrigdinum »Telefonkæden« í Dan- mark. sum er skipað á tann hátt, at ein miðsteð dagliga ringir til sjúk- lingar, sum búgva heima, at vita hvussu tey hava tað, ella um tey terva hjálp. Hetta er ein trygg- leiki fyri tann sjúka, at hann veit onkran at venda sær til, um okkurt óvænt- að skuldi hent. Hann kann eisini sjálvur ringja til >Telefonkæden alt samdegrið. Ein gomul kommuna Í Gentofte Kommunu búgva 67.000 fólk. harav 15.000 eru pensionistar og y k ne k« } ð 3 ( r t ) it in K p' iðu dIsde Mir 1p} i ostall til t t Få Inge it i t 1 1 Of vert hjáir Hvussu virkar hesin stovnur? Sum dømi kunnu vit va t eldri kona ella Varandi ennar hav vent sær til okkara. at laa eitt ringitol til telefonina ti konan Ikki hovrir van liga telefonringing. Vit fara ut at kanna málið, og við at tosa við konuna og evgleida, hvussu um hvørvid hennara er, kunnu vit kanska verda varug vid, at hon t.d. ikki so væl megnar at flyta seg i ibud- ini, — at hon er eitt sindur lamin, umframt at hoyrnan bilar. Mín uppgáva er so at vegleiða og siga konuni frá, at onnur hjálpiamboð eru til, so hon kann virka betri í gerandisdegnum, og sum kann veita henni tryggleika frameftir. Um tað er neyðugt at umvæla íbúðina, so umhvervið situr betri til brekið á ein- staklinginum, so havi eg fasta avtalu við timbur- mann, snikkara, múrara 0.s.fr., sum kunnu fáa hesi ting í rættlag. Hevur hetta nakað við hjálpitól innan telefonút- gerð at gera? — I grundini er øll hjálp- arveiting til sjuk og brekað undir einum i Sosialforvaltningen. Tað er av týdningi fyri tann sjúka ella brekaða. sum tervar hjálp. at hetta verður gjert beinanvegin Ti er eingin bíðitíð. — bert umleið tveir dagar. eftir at vit hava fingið boð. hevur brekaði tað | Onun Er einki [løft fyri kunnu hvussu nogv tit veita upp a standandi fot? boð n ið tødir varð að tor X t i (11 SKrast rbeid i arð | 1980 Va sannaði myndugleik arnir, at hetta arbeiðið var tydningarmikid, ti fólk kundu era bugvandi heima, istadin fyri at fara i ellis ella rektarhe um er ogvuliga kostun irmiKii postur á he lsuliga okinur Aðrenn henda skråset ingin varð liðug. høvdu vit eitt 1VIST buskaparligt loft, men hetta er tikid burtur aftur. og bert forum, tá stórar umvæl ingar skulu gerast í einum heimi, so sum at innleggja trappulift. skal ein samráðing til mill- elevator ella um málsviðgerðara og skrivstovustjóran í Sosial forvaltningen Fyribyrgjandi arbeiði Í hvenn mun er tað gagn- ligt við hjálpiamboð mið- stød? Bert fyri at taka ekið, har eg virki dagliga. er tað av týdningi fyri tann sjúka. at fáa umsteðurnar lagaðar soleiðis, at sjúk- lingurin kann verða búgv- andi heima sum longst. Hetta arbeiði er avgjert gagnligt fyri tann ein- staka, eins og vit í telum kunnu síggja, hvat tað hevur at siga, at ansingar- pláss á stovnum verða spard. Samstundis er tað eitt fyribyrgjandi arbeiði, at veita sjúklingum hjálpi- amboð, so tey gerast meira virkin enn tey hava meguleika fyri, um eingin hjálpiamboð vóru til at taka. Tað hevur eisini nógv at týða fyri sálarliga trivnaðin hjá tí einstaka. at hann ikki skal biða onnur um tey mest van- ligu gerðarmálini, hann við slíkum hentleik um megnar sjálvur Annað arbeiði í hesum viðfangi hjá okkum er at leita upp sjúklingar og brekaði, at vita hvussu stendur til, og her kunnu ábetur gerast, tó at fólk ikki beinleiðis noyðast á ansingarstovn, um tað sum visur seg, at tey ikki trív- ast so væl Dagstovnar Hvat sipar tú til? — Tað er ein sannroynd, at fólk sum eru sjúk og kanska búgva einsamøll, kunnu kenna tað sum sálarligt trýst, at eingin kemur at vitja. I Danmark eru nógv fólk, sum ikki hava sam- band við familju, ella sum kanska ongan góðan eiga Tá er bert heimahjálpin at tosa vid, og hon er bert stutt tíðarskeið í heim- inum, og tann brekaði situr óvirkin tíðina, tá eingin er hjá viðkomandi Í Danmark hava vit stovna Dagstovnar fyri sjúk, brekaði og pensio- nistar, sum hex ur bett munandi um umsteðurnar hjá teimum sum búgva einsamøll heima A dagstovninum kunnu tey gera eitthvert arbeiði, alt eftir hvat tey eru fer fyri. Annars er tað eisini gagnligt í sær sjálvum, at hittast og tosa um felags viðurskifti, sum tey eru partur av, hver sær. Dag- stovnurin hevur eisini týdning, tí fólk her gerast meira virkin og fáa áhuga fyri eðrum, enn bert at sita hendur í favn heima. Gjalda fólk fyri ymsu hjálparveitingarnar, sum tú hevur nevnt? — Tað eru ávísar reglur at ganga eftir, um fólk skulu gjalda fyri hjálpi- amboð, umvæling av íbúðum og eðrum lutum í samband við sjúku og brek. Hetta verður gjert í tann mun, og gjalda tey fyri hetta alt eftir hvussu búskaparliga steða teirra er, sigur Inger Juhlert at enda