leygardagur 2. oktober 1982síða 3

A — AU A ——— TU KO Nr. 99 — 2. oktober 1982 Marr & Co. flytir í nýggj holi: Stórir møguleikar i fiskaalingini Meiri spesialisering vid sølu av fiski verdur framtidin. Saltfisk- urin eigur stóra framtid sum søluvøra — neyðugt at góðska hann meira, sigur Axel Mortensen, stjóri. Í hesum degum tekur fiska selufelagið »Marr á Co.« i Havn ein nýggjan bygning í brúk. Tað er Yviri við Strond nr. 19 beint omanfyri bygningarnar hjá Feroya Fiskaselu og Strandfaraskip Landsins Frammanundan eigur Marr & Co. ein bygning í trimum hæddum, sum felagið leigar út til landið Nýggi bygningurin er eisini í trimum hæddum Ætlanin er, at Marr & Co skal halda til i ovastu hædd- ini, medan hinar bådar hædd- irnar verða leigaðar út Onnur hæddin er leigað út til landið. Í dag starvast 5 fólk hjá Marr á Co. Tey fáast við at keypa fisk frá virkjum og skipum og síðani selja fiskin víðari til keyparar uttan- lands. Stjórin í fyritekuni eitur Axel Mortensen. Hann hevur arbeitt har síðani 1952, men tók við sum stjóri í 1959, tá hann eisini keypti ell parta- brevini í fyritekuni. Upprunaliga var fyritekan so gott sum bara á bretskum hondum. Tað var ein breti, Douglas Marr, sum í 1933 setti Marr á Co. á stovn. Hann kom til Feroya at keypa saltfisk fyri eitt stórt bretskt sølufelag, »Hawes á Co.« i London. So væl dåmdi honum i Føroyum, at hann varå verandi. Eisini kom kriggið, og virkaði fyritøkan krigsårini sum heilsøla. Bretar ått 2/3 i fyritøkuni til Axel Mortensen keypti teirra part seinast i 50-unum. Sidani tå er fyritøkan vaksin, og i dag umsetur hon fyri rættiliga nógvar mill. kr. í selu av fiski. Hver er so hesin Axel Mortensen! Jú, tverafólk munnu kenna slagið. Hann er av Mortansonfólkunum á Tveroyri Pápin vanliga nevndur Johan í Øravik, var skúlalærari til hann var 70 ára gamal. Mamman var fedd Nólsoy. Hon var fedd og vaks upp á Tveroyri. Axel hevur annars búð í Havn í meira enn 30 ár Góðar vónir Axel Mortensen sigur annars, at eftirspurningurin eftir føroyskum fiskavørum er vaksin seinastu árini Eisini eru prísirnir ektir mun- andi. Hann hevur góðar vónir um framtíðina. Heldur at vit eiga stóra framtíð í fiska- alingini. Marr á Co. hevur í hesum sambandi ætlanir at gera iløgur í fiskaaling Ti, sum hann sigur, tad er ein stórur fyrimunur eisini at lut taka í sjálvum framleiðslu- liðinum Annars hevur fyritekan ætlanir at satsa uppá sterri foredling av saltfiski. Axel Mortensen - Tað liggja stórir meguleikar í saltfiskin- um. Vit kunnu framleiða ymsar verur úr saltfiskinum og í ymsum pakningum. Tað hevur annars altíð verið spátt av summum, at saltfiskurin fór at vera ven saga blot«, men eg meti, at áhugin fyri saltfiskinum fer at vaksa í framtíðini. Vit hava altið trúð uppá saltfisk, leggur Axel Mortensen aftrat Axel Mortensen og Johan Mortensen uttanfyri nýggja bygningin Yviri við Strond. Spesialisering Hann sigur annars, at felagið fer at satsa uppá selu av ali- fiski, ti her liggja stórir meguleikar serstakliga í USA heldur hann. Marr á Co. hevur annars spesialiser- að seg við ymsum verum Eitt nú hevur fyritekan selt allan føroyskan hummara av landinum. Axel Mortensen heldur eis- ini, at tað verður framtidin „David og Goliat« siðu um síðu Yviri við Strond. Nýggi bygningurin hjá Marr & Co. liggur beint hinumegin vegin, har bygningurin hjá Feroya Fiskaselu liggur. — Vit hava gott samstarv við grannar, sigur Axel Mortensen. Tórstein Mortensen & Co. hava staðið fyri innandura arbeiðinum hjá seljarum av fiski, at spesialisera seg við ávisum verum. Uppá fyrispurning um tað er betri at hava fleiri smærri seljarar enn fáar stórar, sigur hann, at tann einstaki og samfelagið fer at fáa mest burtur úr, við at tað eru fleiri, sum selja fiskin. Tá verður meguligt at fáa besta prísin fyri fiskin. Umframt at selja fisk, so er Axel Mortensen umboð fyri Lloyd's tryggingarfelagið og bretskur konsul i Føroyum Nýggi bygningurin hjá Marr á Co. kostar 2 mill. kr Palle Gregoriussen hevur teknað, Finn í Puntabyrgi staðið fyri byggingini og Tór stein Mortensen á Co. hava staðið fyri innandura arbeið- inum Fyrtøkan Marr á Co. hevur 50 ár á baki næsta ár Framhald av síðu I Tónin var ógvuliga siði- ligur og varð tosað um fleiri álvarsmál, sigur Birgir Mohr bygdarráðsformaður á Sandi. Hann sigur, at tosað varð um ymsar spurningar í sam- bandi við flakavirkið og keyp av trolara. Legmaður lovaði, sigur Jákup Birgir Morten- at endaliga figgjanin í sam- bandi við flakavirkið skal koma í rætt lag. Hetta er bert ein ekspeditionssak, sum landsstýrið vil avgreiða beinanvegin. Viðvíkjandi undantaks- loyvinum til ein trolara, vistu sandingar á, at bygdin er í eini sersteðu, ti nýtt flaka- virki skal takast í nýtslu. Eisini varð víst til málseki »bygdamenning«, sum lands- stýrið gongur inn fyri Birgir Mohr sigur, at leg- maður ferdi fram, at lands- stýrið tekur ikki steðu, fyrr enn Fiskivinnuráðið er komið við eini endaligari tilráðeing um flotan. Landsstýrið hevur bidad eftir hesi tilráðing í hálvt- annað ár. Veiða á djúpri vatni Annars varð eisini víst til tað, ið m.a. Olaf Olsen segði í útvarpinum herfyri um, at feroyskir trolarar nú veiða á djúpri vatni og veiða onnur fiskasleg enn tey tradition- ellu. Hetta avlastar hinar grunnarnar. Hetta verður so nakað, sum Fiskivinnuráðið fer at hava við í sini tilráðing, og hetta kann bera við sær, at landsstýrið hevur megu- leika at geva nekur undan taksloyvi til innflutning av skipum Legmaður lovaði sanding- um, at teir skulu fáa endaligt svar innan hálvan november. Annars helt legmaður fyri, at landsstýrið er sinnað at stuðla bygging av skipum í Feroyum bæði hvat viðvíkur tilrættalegging av projektum og at skaffa figging. Felagið í Skotlandi, sum eigur trolaran, skuldi hava boð innan 1. oktober. Sand- ingar hava fingið at vita, at tað er í lagi, at teir koma við endaligum svari til lands- stýrið tekur steðu áðrenn hålvan nov Væntar tu at tit fåa handa trolaran, ja ella nei? Birgir Mohr Aftanå at hava tosað við landsstýrið og aftaná at hava lisið grein í Dimmalætting, har legmaður bart út sigur, at sambands flokkurin er fyri at geva sandingum loyvi til handa trolaran, so má eg svara ja Men svarið hevur skund Tað eydnaðist okkum ikki at fáa eina viðmerking frá legmanni. Hann var á fundi Flotin nóg stórur, men! Vit hava spurt Carl Andreas- sen, form. í Fiskivinnuráðn- um, nær teir fara at geva landsstýrinum eitt endaligt tilmæli í samband við saman setingina av fiskiveiðuflotan um. Hann sigur, at teir miða ímóti at hava hetta tilmæli liðugt í oktober-november Annars fekk landsstýrið eitt fyribils tilmæli í summar. Í hesum tilmælinum sigur Fiskivinnuráðið m.a at feroyski fiskiveiðuflotin er nóg stórur at fiska bæði tað, sum fiskifreðingar mæla til at veitt verður í dag og tað, sum kann veiðast, tá allir stovnar hava ment seg, so teir kunnu veiðast optimalt — Tað er eingin loyna, at spurningurin um undantaks- loyvi at innflyta fiskiskip er eitt eymt mál í landsstýrin- um. Pauli Ellefsen, legmaður, sigur í samreðu við Dimma- lætting, at landsstýrið fer at biða við at taka steðu til megulig undantaksloyvi til Fiskivinnuráðið kemur við endaligu tilráðingini um fiskiflotan. Fer hetta tilmæl- ið, tit nú arbeiða við, at geva legmanni svar uppá handa spurningin? — Tað er ilt at svara uppá Eg trúgvi ikki, at Fiskivinnu- ráðið kemur til aðra niður- steðu viðvíkjandi steddini á flotanum enn vit longu eru komnir til, nevniliga, at tað eru nóg nógv skip. Nakað annað er, hverjar typur av skipum skulu vera í flotan um, hvat tey ymsu skipafe legini skulu veiða og hvar Hetta eru spurningar, sum vit fara at viðgera í endaliga tilmælinum Men fær legmaður klárt og greitt tikið steðu til und- antaksloyvi út frá nýggja til- farinum? — Hetta haldi eg er nakað sum landsstýrið sjálvt má taka steðu til. Tað er eisir ein politiskur spurningur