leygardagur 23. oktober 1982síða 6

tíðindablaðið Utgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Biaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Møller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting : p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Hvar var Sambandsmaðurin? oddagrein TAÐ VERÐUR mangan havt á máli, hvønn tydning føroyska fólkatingsumboðanin hevur. So- kallaðu sjálvsstýrisflokkarnir eru vanir at halda ógvuliga hánt um hesa umboðan, hóast fáur er so al- tráður sum júst teir, tá tað ræður um at vera valdur har. Sambands- flokkurin harafturímóti hevur altíð bedýrað, hvenn stóra týdning hendan umboðan hevur. Somu- leiðis hevur Javnaðarflokkurin verið av teirri åskodan, at føroysku fólkatingssessirnir skulu varðveitast m.a. við teirri grund- geving, at har føroysk áhugamál eru til viðgerðar, skal hin foroyska røddin eisini vera at hoyra. OG HETTA hevur føroyski um- boðsmaðurin á dana tingi roynt at liva upp til. Bæði teir undanfarnu og núverandi fólkatingsmaður floksins. Hann var eisini til staðar, og hansara rødd var at hoyra, nú borgarliga danska stjórnin legði sínar politisku ætlanir fram. Hesar ætlanir, sum eisini skuldu raka tey danskt lentu starvsfólkini í Før- oyum. Feløgini hjá teimum danskt lentu i Føroyum mótmæltu ætlan- um stjórnarinnar og vístu á, hvussu illa tey fóru at vera fyri sammett við tey føroyskt lentu. Samstundis var hendan áheitan og mótmælið send foroysku fólkatingsmonnunum. sosialurin heldur: Dýrur og fjákutur sjónleikur Pauli Ellefsen í Dimmalætt ing leygardagin 16. okt. -82 báðar Tað var júst yvir flokkurin mikli og loysingarflokkurin liga samdur við teir UMBOÐSMAÐUR Javnaðarfloks- ins, Jákup Lindenskov, tók sær av málinum og reisti spurningin á fólkatingi við tí úrslitið, at stjórnin slepti hesum starvsfólkum undan niðurskurðum i lønini. Javnadar- madurin kendi uppgåvu sina. Hansara rødd var at hoyra. Men hvar var hin fólkatingsmaðurin? Fólkatingsmaðurin hjá Sambands- flokkinum? Ístaðin fyri at verja áhugamálini hjá hesum parti av landsmonnum sínum, var tøgn frá hansara síðu. Hann vildi ikki for- nemma ideologisku partamenn sínar á Christiansborg. Hann var ikki so frægur at vera til staðar. Í hesum føri var lítil dugur í før- oyska fólkatingssessinum. Í STAÐIN fyri at skammast um hesa ómansligu støðu (ikki tora at hava nakra) síggja vit eitt glefs í Dimmalætting hósdagin, har Jákup Lindenskov verður skuld settur fyri at „bera kappan á báð- um akslum« sum tíkið verður til í einum lesarabrævi. Helst skrivað av einum, sum stendur Dimma- lætting ógvuliga nær. Fyrr kendur undir óteljandi nøvnum, og sum nú er vorðin »rikisløntur«. Lesara- brævið er sermerkt av øvundog politiskum trongskygni, og gevur tað eina greiða mynd av, hvussu skilið hevði verið, um tað bert vóru sambandsmenn, sum skuldu umboða okkum á danska fólka- tingi. Tá var betur, at eingin um- boðan var. Serliga hetta seinasta brot ið er sera áhugavert, har hann metir týdningin av ser føroyskari sendinevnd í Norðurlanda Ráðnum, og ikki minst tá hansara egna landsstýrið liggur i samrådingum um eina ser føroyska sendinevnd sum løgmadur hvørki trýr uppá stóru and: og líka lítið vil hava. A steðuflokkarnar. Men so skal eisini leggjast afturat, at eg ikki við mínum sama hátt tá hann fer til Danmarkar at samráðast um føroysku undirgrund mikli gera so nógv besta vilja dugi at Teir komu aftur su hóvasták burtur úr skilja, at meginpart torvheiðum. Og við mínum uttanlands urin av Føroya Løg nerking løgmans var Sur ferðum, neyðugt tingi berjist fyri at Kunnugt: Vit høvdu ikk gjørdar av teirra fáa serføroyska væntað annað ! egna politikki, kann sendinevnd í Norð Eru allar hesar samráð illa > takast sum urlandaráðið ngar hvort úrslit løamad annað enn, at eg eri Ti har fáa vit lítið sjálvur hvørki trýr UDE nógv saknadur — og og einki itøkiligt íka litið vil | i På : kanska elskaður ??? burturúr, burtursæð 0 7 MaVa DER em Tå hetta er sagt, frå nyggjum ferda- SO so skal eg einaferð kostnaði, sum er Hvussu kunnu aðrir taka enn vátta, at tað er neyðugt at ansa ferðahug. nógvar ferðir sterri enn tað sum ein- hver løgmadur kann brúka, uttan mun til okkara ynski fyri fult tá okkara fremstu innast inni als ikki ynskja nakað úrslit? Ein dýrur og fjákutur sjónleikur. Nr. 108 — 23. oktober 1982 Idnadarrådgevin svarar Ivan Johannesen 1. Idnadarstovan, sunnur kritikkur og fremstu mål stovunnar „Tað er gott við sunnum kri- nevndarfor- tikki« = sigur maður SEV's og fíggjar nevndarformaður Ivan Johannesen í sínum viðmerk- ingum (í Dimmalætting 05.10.82) til mína greinareð um ætlaðu vatnorkuútbygg- ing H&S/SEV's Men so verður skoytt uppí: >— Men at Ídnaðarstovan við almenn um studningi skal síggja tað sum sítt fremsta mál at mót- arbeiða flest ellum projektum sum koma fram, og har- afturat loypa á teir menn, ið eru involveraðir í slík projektir — tað er út um alt mark« Svar: Nú er tað so, Ivan Johanne- sen, at ein »stova« hvat antin hon eitur Ídnaðarstova ella nakað annað — kann ikki »møtarbeida« nøkrum. Tað kunnu bert åvis menniskjur ella bólkar av menniskjum, og sum eg eisini havi lagt dent á, so er tað mínir persón- ligu meiningar, ið eru ferdir fram í nevndu greinareð. Tá tú nú sigur at Idnadarstovan sær tað sum sítt fremsta mál „at mótarbeiða flest øllum projektum sum koma fram“, so vóni eg at tú við >Idnaðar- stovan< meinar undirritaða og við »projektum« meinar orkuprojekt H&S/SEV's og ikki vinnuprojekt (ídnað- arprojekt v.m.) Eg vil fyribils heita á teg um alment at vátta at tað er soleiðis tað skal skiljast um ikki verði eg tíverri noyddur at krevja av tær at tú antin prógvar hesar ljótu skuldsetingar móti Idnaðar stovuni, ella avsannar tað tú her hevur fert fram. 2. Idnadarrådgevin og blað- skriving hansara Í einari viðmerking til greina- reðina ferdi eg fram at Ivan Johannesen á einum fundi við formannin i Idnaðarfel- agnum, hevði sagt frå, at eg skuldi halda uppat við at skriva í bleðini um orku annars vildi fíggjarnevndin ikki = veita framhaldandi stuðul til Ídnaðarstovuna. Hetta sigur Ivan Johannesen vera ósatt og „prógvar<É tað við at vísa til at »av nevnda fundi varð referat tikið, og at tað er til Framhald á síðu 11 Verkfallsgrunnur er fortreytin Í oddagrein í Dagblaðnum 15. oktober verður steða fólkafloksins til verkfals grunnar løgd fram fyri al- menningin. Orsekin til hetta er, at Havnar Arbeiðskvinnufel- ag hevur samtykt at seta á stovn verkfallsgrunn. Í hesari oddagrein, hvar fólkaflokkurin kemur við góðum ráðum til fakfel- agsrersluna, eru tríggir pástandir, sum kanska hava uppiborið eina lítla viðmerking Tann fyrsti pástandurin er hesin, at endamálið við grunninum er »negativt og miðjar í móti at leggja samfelagið lamid« Nil henda påstand eigur fólkaflokkurin at fáa sum svar, at verkfallið er ein- asta veruliga vápn, sum arbeidarafjøldin eigur i stríðnum fyri betri livi korum. Eingin kann fara í verkfall uttan at nakað at liva av so leingi verkfallið varir, og sostatt er verkfallsgrunnurin ein hevuðsfyritreytin fyri ein- ari sterkari fakfelags- rerslu. At siga, at endamálið við einum verkfallsgrunni hava við- merkingar er at leggja samfelagið lamið, er burturvið. Eitt annað er so tað, at samfel- agið við hvert verður lam- ið sum fylgja av einum verkfalli, sum fakfelegini eru tvungin útí av ágangi frá arbeiðsgevarum og tí samfelagsvaldi, sum ofta er amboð hjá arbeiðsgev- arum. Tann næsti pástandurin er, at tann lønarbati, sum arbeiðskvinnurnar hava vunnið síðan 1970, ikki er vunnin við nýggjum sátt- málum ella við eðrum orðum av fakfeløgunum, men við prístalsviðgerð. Hetta er snøgt sagt mesn al tann tíð næstan allur lenarbati og ell fram- stig fyri arbeiðararnar stava frá tí virksemi, sum fakfelogini hava útinnt. Tey framstig, sum koma igjøgnum lóggávuvaldið, sum t.d. prístalsviðgerðin, erui sjálvandi komin av, at feløgini hava skorað á yvirfyri myndugleik- unum Tann triðji pástandurin er soljóðandi: »Verkføll hoyra fortíð, hungri og halli til. Hesin påstand- urin er samanvovin við ta vanligu fólkafloksrams- una um arbeiðsgevaran, sum hevur tvífaldað real- lenina hjá arbeiðaranum, um tað almenna sum er kleppurin, og oddagreinin endar við eini formaning til arbeiðskvinnurnar um at sýna ábyrgdarkenslu og umskipa verkfalls- grunnin til pensións- grunn, so hann kann koma teimum til góðar tá tær fylla 67 (les), so fólka- flokksmenninir sleppa frá at skula gjalda skatt til teir besverligu fólkapensi- onistarnar! Fyri nú at taka tað síðsta fyrst: Hetta er frá- líkt Fólkaflokkslatín: tá tit hava slitið tykkum upp fyri kapitalistarnar, so kunnu tit eisini sjálvar sleppa at syrgja fyri tykk- um, tá ið tit eru vornar gamlar. At verkføll skulu hoyra fortíðini til geldur í fólka- flokkseygum bert fyri vestan. Í Eystureuropa verða verkføll og fakfeløg fagnað og passar hetta sum fótur í hosu til van- ligan borgarligan dupult- moral. At enda er bert at leggja afturat, at hesin pástand- ur um, at verkfallið hoyrir fortíðini til hoyrir heima í deildini fyri ynskidreymar borgarskapsins. Tey, sum minnast 30—40 ár aftur í tíðina vita, hvat ið er vunnið við at boyggja nakkan og hvat, ið er vunnið við fak- ligum stríði, ikki tí at so nógv er vunnið, men tað mesta av tí, ið er vunnið, er vunnið í horðum stríð - í eini fortíð kanska, men eisni fortíð, sum ikki er so langt burturi, og sum skjótt kann koma aftur við tí stýri, vit nú hava Í hesum umredda stríðnum vóru vápnini, sum partamenn odda- greinskrivarans bruktu, ikki altíð líka nosslig, so onkur meira smæin fólka- flokksmaður vildi kanska aftrat seg eina aðru ferð við at lagt fakfelogum góð ráð. Jóannes Dalsgaard