leygardagur 27. november 1982síða 1

Us is 55. árg. * kr. 4, Nr. 123 + leygardagur 27. november 1982 javnaður broðralag frælsi Er vandi á ferð: Føroyskur upsi kann ikki seljast Týska stórfyritekan, ið keypir allan tann føroyska upsan frá Føroya Fiska- selu hevur sagt nei til meira upsa. Orsekin er tann, at tað er ov nógv av upsa, á marknaðinum í løtuni, og at tað hava verið reklamatiónir uppá nøkur parti- ir av foroyska upsanum. Enn er ov tíðliga at siga nakað um avleiðingarnar. Men í versta fall kann henda, at bæði avrokningar- og avreiðingarprísirnir fara niður. Ráfiska- grunnurin tvs. foroyski skattaborgarin kemur í komandi ári at rinda gildið, og tað kann verða talan um nógvar mill. kr. Frystur feroyskur upsi hevur tað ikki gott í letuni og tað hava Feroya Fiska- sela og flakavirkini heldur ikki. Orsøkin er tann, at vit sleppa ikki av við okkara upsafløk fyri tann pris, sum Fiskaselan annars hevur gjert avtalu um við týsku fyritøkuna Lang- nese-Iglo. A fleiri av føroysku flakavirkjunum eru teir i døpurhuga. Ti serliga hjå teimum, ið hava nógvan upsa á goymslu, kann hetta merkja tap uppá fleiri mill. kr. í versta fall. Og á goymsluni hjá Fer- oya Fiskaselu í Hirtshals liggja í letuni millum 500 og 1000 tons av frystum upsafløkum. Stødan sigst verða ógvuliga álvarslig. Týski keyparin, sum hevur funn- ið fram til, at ein partur av føroyska upsanum ikki hevur verið í lagi, sigur nú nei til at keypa nakran upsa yvirhevur. Bert fyri tey umleið 700 tonsini, sum liggja á goymslu í Hirtshals, merkir hetta eitt tap uppá 3 mill. kr. So stinga spurningarnir seg upp, hver orsekin er til hesa gongd, hver hevur ábyrgdina í Feroyum, og hver skal gjalda. Orsekin sigst vera tann, at týskir verksmiðjutrol- arar hava veitt nógvan upsa í Norðsjón- um. Hann verður beinan- vegin ísaður og ferdur til týska havn og hevur tí munandi betri góðsku enn okkara, ið jú er um 8 til 10 dagar at koma fram til keyparan. Eisini hava norðmenn stóra framleiðslu av upsa, sum ger, at tað er ov nógv av upsa á marknaðinum í letuni bæði í Europa og í USA. Framhald á síðu 6 Liggur loysnin til havnatrupulleikarnar í Sandoynni her? Hetta er ein partur av ti útsprongda økinum sunnan fyri flakavirkið á Sandi, sum kann gerast til eina fiskivinnuhavn fyri alla oynna Ein bilig og lett útbygging av Sands havn kann geva øllum sandoyingum bøttar umstødur at reka fiskivinnu. Talan er um eitt rættiliga stórt utsprongt eki sunnan fyri nýggja flakavirkiðúti í Stoð á Sandi. Verður hetta ekið sprongt einar 6-7 metrar niður verður har ein stórur hylur, sum kann hýsa ollum teimum stóru fiskibátunum í Sandoynni Síða 3 Nú er arbeiði til allar hendur. Bátarnar, flakavirkið og flakakvinnurnar Størsta menningartil- tak í Sands søgu Einki annað enn ein kollvelting er tað! Nýggja flakavirkid á Sandi er byrjanin til eina menning í hesi sterstu bygdini í Sandoynni, sum fer at birta nýtt lív í. Nú er ikki meira neyðugt at fara av bygdini at arbeiða. Nú er grundarlag skapt fyri tí uppvaksandi ættarliðnum sum ídag flytur av oynni, tí á Sandi hevur verið so lítið av arbeiði. Nýggja flakavirkið hjá Borgini er helst eitt tað stersta bygdamenningar- tiltak i Føroyum í nógv, nógv ár. Við áræði og treysti hava sandingar stridst fyri at fáa hetta so týdningarmikla arbeiðsplássið. Nú hevur tað eydnast teimum við egnari megi — háost „teir klóku- norðanfyri meintu, at tað var ørskapur at byggja enn eitt flakavirki í Sandoynni. Sandingar eru bjart- skygdir. Teir halda, at pláss er fyri tveimum virkjum í oynni og siga, at teir ynskja at samarbeiða við skopuningar Síðurnar á og 5