leygardagur 27. november 1982síða 15

Tingmenn spyrja eftir 1000 NOVEMDEI to Sumbiar- tunnlinum Login er fra 1978 men enn er hol ikki sett á Tríggir av suðuroyar- tingmonnunum, Hilm- ar Bech, Ove Mikkel- sen og Atli Dam, hava spurt landsstyris- mannin i vegamålum, Páll Vang, um lands- stýrið ætlar at fremja legtingslógina um gerð av bergholi millum Lopra og Sumba í næsta figgjaråri. Henda legtingslóg er frá 1978. Í viðmerkingunum siga teir tríggir ting- menninir: „Í september 1978 samtykti legtingið lóg, ið heimilar landsstýr- inum at skipa fyri gerð av bergholi millum Lopra og Sumba og taka neyðug lán til hetta endamál. Orsekin til, at upp- skotið til legtingslóg sett fram, voru tey torføru og mangan vandafullu koyrilíkind- ni til Sumbiar. Bæði síðsta vetur, tá varð yygdin lá uttan streym eitt skifti og uttan flutnings-samband við aðrar bygdir fleiri ferðir, og aftur nú tá somu trupulleikar endurtaka seg við sam- ferðsluni orsakað av vindi, kava 0.ø., verða vit mint um, hvussu truplum og vandafull- um umsteðum tey 400- 500 fólkini liva undir, sum hava bústað sín sunnan fyri Hestin; tí er ongantíð ov skjótt at hetta málið verður loyst, tí eitt meguligt helikoptarasamband, kann einans verða ein neyðloysn, og loysir ikki teir dagligu trupul- leikarnar. Í hesum sambandi kann verða víst til, at bergholsgerðin til Leir- víkar varð samtykt í sama líki og um somu tíð sum oman fyri nevnda løgtingslog, og har er skjetil settur á í verandi figgjåråri, ti má tað haldast nåturligt, at berghols arbeiðið Lopra-Sumba eigur at byrja í kom andi fíggjarári, og at landsstýrið vísir vilja til at loysa hetta málið í Suður- oynni og fremja neyndu legtingslóg, sum legtingið hevur givið landsstýrinum heimild til«. soleiðis Erlendur ynskir friðarspurningin vidgjørdan Annar av føroysku lim- unum í Norðurlanda- ráðnum, Erlendur Patursson, hevur lagt eitt uppskot fyri Norð- urlandaráðið. Uppskotið miðar ímóti, at Norðurlanda- ráðið skal heita á ráð- harranevndina um at seta eina nevnd við friðargranskarum at kanna og koma við til- mælum um, hvussu Norðurlandaráðið kann gera nakað fyri friði og avvápna. Erlendur Patursson upplýsir, at evnið hevur verið umrett í politiskum pláni áður — allir menn vilja frið og allir vilja avvápna — men politikkarnir kunnu ikki semjast um spurningin. — Tankin hjå mær er nú at lata tað til hesar menninar, soleiðis at teir kunnu koma við einum tilmæli, sum vit kunnu taka upp á polit- iskum stigi, tá tað fyri- liggur, sigur Erlendur Patursson. Uppskotið hjá Erlendi Patursson var fyri i búskaparligu nevndini á nevndar- fundunum í Marie- hamn á Álandi fyri stuttum. = Uppskotið skal nú framhaldandi viðgerast í nevndini, sum skal hava næsta fund sín í Oslo í desem- ber. jo-mo NR Tann ekumeniska (felagskirkjuliga) rerslan Í gjøgnum alla 20. eld er stødugt runnið saman ímillum kristnu kirkj- urnar í heiminum. Fyri 200 árum síðani var tann enn so, at flestallar kirkjur og trúarbólkar roknaðu bert sína egnu tulking av Bíbliunnar vitnisburði og trúarlæruni at vera einasti sannleikin, men í hesari eldini hava nógvar kirkjur slept síni stívrendu. tví- haldandi steðu, og eru í staðin byrjaðar at samtala og samarbeiða við aðrar kirkjur og trúarbólkar. Henda samtala og hetta samarbeiði kirkjanna millum verður vanliga nevnt »økumeniska rørsl- an«. Henda rørsla er at meta sum ein rættilig vend i kirkjusøguni, ti vid henni er fyrsta stigið tikið á tí leið, ið skal vinna á tí vanlukku kirkjuspjaðing, ið hevur staðið við og vaksið síðani ápostlanna dagar. Tríggjar orsøkir eru til, at kirjurnar hava leitað saman ískumenisku rørsl- uni. 1) Fyrsta er, at henda rersla hevur roynt at lýða boðini um einleika kirkj- unnar, sum eru í Nýggja Testamenti. 2) Onnur er at kirkjurnar í kristna missionsvirkinum sannað. at nógvir av teim hava læruspurningum, ið hava skilt sundur teirra millum, fullkomuliga missa sín týdning í einum missións- samanhangi. 3) Triðja orsekin er, at tann upp- gáva, ið liggur á ellum kirkjum og trúarbólkum: at tey megu liva so, at evangeliið verður trúverd- ugt í einum heimi, sum liggur í neyð og vesæl- demi, tann uppgávan hevur gjørt samarbeiði kirkjanna millum neyð- ugt. 1) Nýggja Testamenti gevur boð um einleika. »… at teir allir megu vera eitt at eins og tú, faðir ert í mær og eg eri í tær, teir eisini megu vera í okkum, til tess at heim- urin skal trúgva, at tú hevur sent meg«. Jóhs. 17,21. Í síni »høvudspresta- bøn«, Jóhs. 17, stúrir Jesus mest fyri einum við- víkjandi tí kirkjuliði, hann letur eftir seg á foldum: at tey megu hava sama ein- leika og semju sínámillum sum hann og Gud. Og henda einleika heldur hann ikki hava lítlan týdn- ing, tverturímóti. Jesus biður um, at tey kristnu megu vera eitt »til tess at heimurin skal trúgva, at tú hevur esnt meg«. Einleiki teirra kristnu hongur tí gjølla saman við sjálvsfatan kristnu krikj- anna Kirkjurnar allar játta trúnna á Jesus Krist- us sum Guds Son og heimsins Frelsara. Til tess at menniskjur kunna trúgva tí, biður Jesus um, at tey kristnu av sonnum megu vera eitt. Kirkjurnar kunnu tí ikki meta viðurskifti síni við breður og systrar í eðrum kirkjusamfelogum at hava ongan týdning: Kristus, kirkjunnar Harri, hevur sjálvur i »testamenti« sínum til fólk sítt vist sína stóru tráan eftir, at tey kristnu megu vera eitt. Tí hevur eitt og hvert kirkju- samfelag ið játtar trúnna á Jesus Kristus, eina skyldu til at royna at vinna á ti sundurlyndi, ið eyðkennir kristinfólkið. Økumeniska rerslan er eitt av teim ambodum, id brukast kunnu til at svara hesa skyldu. 2) Kristna trubodara- virkid og eind kirkjunnar. „Mær er fingið alt valdið í himli og á jorð. Farið tí og gerið øll fólkaslogini til lærusvein- ar minar, vid tad at tit doypa tey til navns Fadirsins og Sonarsins og Hins Heilaga Anda, og vid tad at tit læra tey at halda alt tað, ið eg havi boðið tykkum Og sí, eg eri við tykkum allar dagar alt til veraldar enda«. Matt. 28,18-20 Hesi >missiónsboðini — í allarseinastu versunum av Matteusarevangeliinum kenna flestell kristinfólk væl. Hesi orð hins upp- risna eru ein grundstuðul undir tí kristna trúboðara- virksemi, sum byrjaði tá ið Paulus fór at ferðast og stovna kirkjulið kring Miðjarahavið. Frá Paul- usar degum hava kristnu kirkjurnar roynt at lýða Jesu boðum so ella so við at bera gleðiboðini út til tey menniskju, ið enn ikki hevdu frætt tey. Hetta trúboðaravirksemi tók rættuliga við í 18. og 19. old, tá kirkjurnar á norð- urhálvuni sendu trúboð- arar í hópatali til suður- hálvuna. Trúboðaravirksemi í 18. og 19. eld fekk stóran tydning fyri, at økumen- iska rerslan varð stovnað. Fyrst og fremst var tað sera neyðugt, at fáa í lag eitthvert samarbeiði á »missionsmarkini«. Tá ið trúboðarar frá tveimum kristnum kirkjusam- feløgum virkaðu í nánd av hverjum eðrum, var neyðugt at gera síná- millum-avtalur, so at annar parturin ikki kom at skaða virksemi hjá hinum. Hetta sindrið av sam- arbeiði kom so við og við til at umfata stórar felags- uppgávur sum t.d. lækna- ella skúlavirki. Men tfu- boðaravirksemi gjørdi eisini, at kirkjusamfeløg- novdd at lara i vórðu eina samtalu og eitt samarbeiði heima Vit hava júst nevnt, at Jesus í høvudsprestabønini biður kirkjunnar heimurin má einleika um „til tess at trugva, at tu meg<. Og ofta og titt kundi tað vera torfert at trúgva á tann Harra, sum trúboðararnir søgdu frá, tí fólkið á »missionsmark- ini« kundi við egnum eygum síggja, at nógvar ymiskar kirkjur vóru til, sum allar fataðu henda Harra sín á hvenn sín hátt. Tá ið kirkjurnar fóru hevur sent heiman (vs. fóru úr teimum landafrødiliga av- markaðu ekjunum i Europa, sum høvdu verið karmurin, tær virkadu i, og tær komu til Asia og Afrika, vard tad beinan- vegin skilligt, at nógvir av teimum spurningum, sum skildu tær sundur, bert vóru seguligar og vana- bundnar tilvildar — og ikki veruliga trúarósem)}- ur. Missiónsrerslurnar vóru tí ein aðalorsekin til, at økumeniska rerslan tók seg upp. Stødan á »missi- ønsmarkini« gjerdi, at neyðugt var við samtalu kirkjanna Somu og samarbeiði millum leiðis var missiónsrerslan »heima« vid til at draga fram al- kristindóms ins. Higartil hevði kristin heimslyndi dómurin verið at meta sum eitt vesturheims-fyri- umtramt tær ortodoksu kirkjurnar í Miðeystri og India, hoyrdih ann bert heima í Europa og Amerika. Við missiónsrersluni var gjørt upp við hesa fatan, og í dag taka kirkj- ur úr ellum heimspertum lut í okumenisku rersluni. Upprunaliga merkir orðið »økumene« á grikskum vallar tann bygdi heim- urin<. Missiónsvirksemi hevur havt tað úrslit, at nógvar kirkjur eru settar á stovn í Asia og Afrika, tað undirstrikar júst al- heimslyndi økumenisku rerslunnar, also sanni týdningurin av orðinum »økumene« er við at koma fram. 3) Kirkjurnar og heim- urin. brigdi, tí Bøn Jesu um einieika kirkjunnar spratt júst av ynski hansara um, at heimurin mátti trúgva. at hann var sendur av Guði Um kirkjurnar og tey kristnu skulu kunna vera trúverdug í einum heimi, sum er merktur av svelti, kríggi og fátækdemi, og um tey skulu kunna sannfera heimin um, at teyu eru send út við Jesu gleðiboðskapi um rættvisi og frið, so er tað neyðugt, at tey finna saman í felagsskap, sum er vendur úteftir móti heiminum og í tænastu fyri heimin Tað var henda sek kirkjunnar viðurskifti vi teir sosialu trupulleik arnar sum var triðja orsekin til at kirkjurnar ein A tóku seg saman æum økumeniskar gran K og samarbeidi sum byrjað ið »life and Work«-rørsiuni (u hana seinni). Tey seinnu árini « virksemi hjá hesum part GKUMENISKU nógv ekt (eisini seinni). Tað økumenisku tydn- inum av rørsluni nortid hevur gjørt rørsluna til eina ingarmikla rørslu i kirkj- unum, tí ein stórur partur av leikfólkinum er nú uppii at loysa teir spurn- ingar, sum hava við ábyrgd og tænastu kirkj- unnar fyri heiminum at gera. Framhald við Thorben Johannesen Seinasti = partur í greinaroðini hjá Tor- beni Johannesen er eftir. Hann kemur í næstu viku