leygardagur 11. desember 1982síða 6

tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Térfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miller Lýsingar: Árni Joensen SO VÆL samfelagið er útbygd á mongum økjum, so verða vit dag og dagliga mint á, hvussu viðbrek- ið tað er kortini. Ravmagnsveiting í hvert hús, og hevur tú brúk fyri orku, er nóg mikið at snara knøtt- in — so fært tú ljós og megi til, at vinnuhjólini kunnu mæla. MEN KNAPPLIGA hendir tað. Sambandið verður av einari eila aðrari orsøk kvett, og vit gerast lamin. Liggja hjálparleys — heima - og arbeiðsplássið steðgar upp. Ikki fyrr enn tá síggja vit týdningin av hesum neyðugu hentleikum — tess fleiri hentleikar, tess meira hjálparleys gerast vit. Vit síggja best tá, hvussu bundin vit eru av »teknikkinum«. HETTA HENDI herfyri i Sandoynni og í vikuni í Nólsoy. Streymkað- alin slitnaði, og oyggin liggur lamin. Hóast tað, at menn beinan- vegin fóru undir at seta í verk fyri- bilstiltøk gekk long tíð, áðrenn t.d. Sandoyggin kundi »virka« aftur. Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 SEV hevur rættin og ábyrgdina TAÐ, SUM vit í hesum sambandi kunnu hava hug at seta spurnar- tekin við, er, um ein einsamallur sjókaðal til eina oyggj er nóg mikil trygd fyri oynna. Mangir av teimum kaðalum, sum á sinni vóru lagdir út, eru gamlir og slitnir av tíðarinnar tonn, og kunnu altíð fáa brek. At skifta teir út, áðrenn ov seint er, verður neyvan gjørt, og somuleiðis kann brek koma á, um kaðalin er nýggjur. SEV ÁTTI tí beinanvegin at sett upp útgerð, har neyðugt er, soleið- is, at tað, sum hendi í Sandoynni og í Nólsoy, ikki hendir aftur. SEV eigur rættin til vatnið í Føroyum. Um fólk sjålvi høvdu hug at taka seg saman og eta eitthvørt upp at tryggja sær orku — tað verið seg vatnturbinur o.a. — fáa tey íkki loyvi til tess. SEV hevur rættin og ábyrgdina, og er tað tí eingin ivi um, hver, ið hevur ábyrgdina av at øllum verður tryggjad raumagn — og at hendan trygdin er til stadar, um okkurt brek kemur å sentralu ravmagnsveitingina. . -— æ Gáloysni Arbeiðsgevarin hevur ábyrgdina av, at trygdin er í lagi Ferð eftir ferð hevur Sosi- alurin framfert týdningin av eini álítandi tíðinda- tænastu. At tað ikki altíð er so eftirfarandi, sum skrivað verður, hava vit kortini nógv demi um. Tá Sosialurin sum ar- beiðaraavís kemur vid ííð- indum, sum beinleiðis hava við arbeiðaraviður- skifti at gera, má kravið vera, at tíðindaflutning- urin er so mikið greiður, at onki ivamál stendst av hesum. Í Sosialinum 2. des. 1982 stendur í greinini „Einki arbeiðsplás hevur trygdarumbod« undir teig- inum »Gåloysi« at »… trygdarumbod … hevur Nr. 129 — 11. desember 1982 åbyrgdina av, at umstød- urnar eru forsvarligar«. Longur niðri i sama teigi sigur Eli Davidsen bein- leiðis, at »arbeidsgevarin hevur åbyrgd av, at trygd- in er i lagi«. Ørkymlandi uppsett og kann lættliga missfatast. I reglugerðini um trygg- leiksarbeiði stendur, vid ávísing til lógina kap. 2, at teir persónar, sum átaka sær tryggleiksuppgávur »yvirtaka soleiðis íkki nakra ábyrgd fyri at ar- beiðaraverndarlógin verð- ur hildin«. Virkisleidslan hevur åbyrgdina og ongin annar. Greinin eitur >Einki arbeiðspláss hevur trygd- arumbod«. Hetta er ikki so logið, tá arbeiðsfólk, sum í hesum ferinum, kann fáa ta fatan, at tey eru tey, sum standa við ábyrgdini, tá skaðin er hendur. Hetta eggjar sjálvsagt ongum at átaka sær uppgávuna sum trygdar- umboð. Flakafólk Viðmerking Greinin kundi misskiljast. Tað geva vit tykkum rætt í, samstundis sum vit takka fyri rættleiðingina. Blaðstjórnin Álitisfólk Arbeiðsfólkið skuldi sjålvt kunnað valt álitisfólk. Betur hevdi verið, um tað vóru tvey álitisfólk | álitismannaskipanini stendur. at tey, sum vera vald, skulu vera dugnalig, og hava arbeitt minst eitt ár á virkinum. Hettar er tó eingin treyt Valið av álitisfólki skal góðkennast av arbeidsgev- arbeiðsfólki sjálvt velur sær umboð, og sínámillum semjast um eina avgerð, tí tað eru tey, sum arbeiða saman, sum kenna best til viðurskiftini á plássinum, har sum tey eru. Tað er betur at tað vera Okkara heimspartur fyrst lagdur í spønir Stødan hjá arbeiðaraflokkunum er, at vit eiga ikki at tiga, hvørki tå Sovjet dubbar ella tå USA ger tað. Longu í 1979 segði danska stjórnin seg vera ivasama, um tað var rætt at dubba Longu í 1979, tá NATO tók avgerð um at fara undir uppseting av teimum 572 atomrakett- unum í Vestureuropu, uppsetingin skuldi verða í 1983. segði danska stjórn- in seg vera sera ivasama um rættleikan í hesi óhugnaligu krígsdubbing. Danmark tók tá ta stødu heldur at útseta spurningin, soleiðis at allir royndir fyrst blivu gjerdar at fáa Sovjet til at steðga uppsetingini av SS-20 rakettunum — og taka upp samráðingar um avvápning. Men uppskotið fekk ikki undirteku. Tó eydnaðist at fáa sam- ráðingar í lag. Í Geneve. Ikki bert um millumdist- ansurakettirnar, men eisini um interkontinent- alu rakettirnar INF (In- termediate Nuclear For- ces) og START (Strategic Arms Reduction Talks) Stovnurin fyri strateg- iskar kanningar i London sigur, at nøkulunda javn- våg var i atomvåpnameg- ini i 1979 millum Eystur og Vestur. Síðani hevur Sovjet hildið fram at seta upp SS- 20 missilir, sum teir rópa hetta. Í dag hava teir 235 av hesum ólukku vápnum, sum peika beint móti vestri. Avvápnaðaruppskoti hjá donsku stjórnini var sjálvsagt fyri at fáa part- arnar at gevast við atom- vápnadubbingini, at halda uppat at framleiða hesar atomleðingar sum í dag standa uppi — ja sum sild í tunnu. Men útlitið er dapurt. Ikki bara russar og amerikanarar framleiða henda erskap, sum fleiri ferðir kann leggja jarðar- knettin í spenir. Fransar og bretar gera eisini hesar ólukku rakettir, atom- leddar. Og skalt tú hava vónir um at fáa bara ein tjans at byrja eina niðursjóðing, ja so er fyritreytin, at part- arnir vísa vilja til at tala saman. Í hesum óhugnaleiki hevur USA sagt,a t atom- framleiðslurnar í Franka- ríki og Bretlandi skulu haldast uttanfyri. Frakland ætlar at modernisera sínar atom- leðingar. Bretland somu- leiðis og eisini við atom- kavbátum. Reagan, forseti segði fyri kortum, at Amerika fer at endurnýggja síni atom- vápn við 8.000 eindum av atomleðingum, sum skulu brúkast, setast upp, í flog- førum, kavbåtum, vanligum skipum og å landi. Tjaki um tær 572 rakettirnar i Europu er veruliga bert ein partur av eini størri heild. Tað er lítið trúligt at tað fer at bera til at fáa russar at gevast við at økja atom- dubbingina. Og nú frættist, at russar byggja eina atomrakett, sum skal kunna rekka heilt til Amerika. Og í ellum hesum er- ara, ið kann broyta hetta 2 vald 2 álitisfólk, ti um greiða reglu at ganga eftir. ferðir, men síðan verður einum ferst frá, tekur tann triðja evni góðkent. Tað næsti við, og somuleiðis tá J. skuldi verið soleiðis, at samrådast skal er betur at um góðum. steðga við at gjalda politisk viðmerk- ing skapsídnaði verða brúkt virðir, sum so avgjert eru nógv meira tiltrongd á so mongum eðrum neyð- ugum økjum. Ørskapurin heldur fram, fleiri og fleiri atomlødingar verða gjerdar. Hesin terror-balansu politikkurin frá báðum síðum hevur skapt stóran iva í NATO felagsskap- inum, tí ein týðandi partur av politisku flokkunum í Vesturheimi vilja ikki tig- andi samtykkja at er- skapsspiralurin snúrar víðari. Javnaðarflokkurin i Vesturheimi, uttan franski, óttast hvat kapp- ingarhugurin kann fera við sær. Kann tað enda við nekr- Tað verður sagt at Amerika vil dubba mest meguligt í Europu, so at amerikanskt landaøki verður sum mest spart, um ólukkan hendi. Tað er Europa, sum hevur mestu negdina av atomvápnunum í heim- inum ellum. Og tí verður tað okkara heimspartur, sum fyrstu verður lagdur í spenir, - um óhugnin gjørdist veruleiki. Tora vit at trúgva russ- um, tá teir tala um frið og teirra óbenduga kærleika til frið í heiminum! Tað betti ikki um, at teir við keldum blóði legdu Afghanistan undir seg fyri so fáum árum síðani. Og hendingin í svenska skergarðinum gav okkum aftur eina sera óhugnaliga ávaring um, at ikki biúgv- ast teir í teirra óbenduga tráðan eftir at nálgast, har teir yvirhevur einki hava at gera. Tann hendingin mundi kennast = hjá flestum okkara á sama hátt, sum tá tjóður vitjar á nátt. Fólkatingið samtykti týsdagin 6. desember at vera tvey, tá man skal geva eina frágreiðing frá einum fundi og tílíkt Núverandi skipan er góð at hava, men vónandi verður hon tikin upp i samráðingarnar til várs so man fær eina meira danska partin til NATO, tann partin sum fer til atomrakettir — við at ásanna at meira er neyð- ugt nú at hugsa um hverji tiltøk skulu gerast til at fremja avvápna. Vit eiga sjálvsagt ikki at tiga, hvørki tá Sovjet dubbar, ei heldur tá tað er USA sum ger tað. Hetta er steðan hjá arbeiðara- flokkunum í Vesturheimi í spurninginum um atomer- skapin. Men tá javnaðarflokk- arnir steðugt halda fast við NATO felagsskapin, er tað tí, at teir ikki síggja annan meguleika til at skapa verju móti hóttan uttanifrá. NATO verjan hevur ervað forðan fyri fleiri valdtøkum frá russ- um. Men endamálið við upp- skotinum, sum varð sam- tykt í Fólkatinginum er at minka mest meguligt um krígsóttan og krígshóttan. Tað gerst bert um eystan- veldini og vestanveldini seta seg niður at tingast. sov 8. desember 1982 J. Lindenskov