hósdagur 23. desember 1982síða 2

Síða 2 Formaðurin í Ídnaðargrunninum, Páll Michelsen: — Man taravirkið ikki enda sum handilsbygningur! — Tað er tó mín vón, at tað verður brúkt til ídnað ni, at Ídnaðargrunnúrin ýst: fyrrverandi alginat rkið á Hulki til sølu keypt: annars ur virkið á tvingsils aftaná at irkið hevði staðið læst í longri tíð Vit hava enn ikki fingið nakrar veruligar fyrispurningar um virkið, sigur Páll Michelsen, for- maður i Idnadargrunn- inum. Hann dylur té ikki fyri, at tað er eitt ynski hjá Idnadargrunninum, at virkið verður nýtt til ídnaðarendamál Men Páll Michelsen er ivasamur. Sjálvur hevði honum dámt best, at byg- ningurin og maskinur vórðu nýttar til uppruna- liga endamálið, nevniliga alginatframleidslu. — Men tær vónirnar eru lítlar nu, og eg eri bangin fyri, at bygningurin endar sum ein handilsbygningur, tt ein vika síð ITUnNnúur!r 38 herfvri, iu leggur formaðurin í Idnad irgrunninum aftrat Hann sigur, at sum er er helst nokk av bygning um í Eysturoynni til id naðarendamál So man virkið ikki enda sum ein handilsbygningur, nú hann liggur so væl fyri við góða og kyrra havn, spyr Páli Michelsen Sjálvur bygningurin hevur í dag eitt virði uppá í minsta tali 6 mill. kr.. og hann er í sera góðum standi iítið fyri mask- inurnar Hetta ætlar > ”Idnadar- grunnurin sær eisini at fáa fyri bygningin. Verri er við maskinunum, tí tað er eitt ivamål, um tær kunnu nýtast til nakað. Tá virkið varð bygt á sinni stóðu maskinurnar í nærum helvt av iløgunum, millum 1 og 5 mill. kr Í dag fæst kanska milli ónin fyri maskinurnar, sum tær kunnu brúkast til nakað. Fyrr í ár vóru is lendingar og hugdu eftir maskinunum, men teir hava so ikki latið hoyrt fr sær. Teir turka taran til mjøl Uppå fyrispurning um bygningurin ikki er egnad- ur at bruka til svartkjafta- virki, sigur Pall Michel- sen, at bygningurin sum so er góur til at hava maskinur standandi inni í, men alt annað, ið hoyrir til eitt svartkjaftavirki er ikki í bygninginum. Ti er ivasamt, um hetta hevur áhuga. Páll sigur í hesum sambandi, at royndirnar við svartkjafti á Bakka frost eru so mikið góðar, at við fáum iløgum aftrat, ber helst til at ekja mun andi um framleiðsluna har syrgilig Ein segulig mynd! Ein arbeiðsmaður hevur lagt arbeiðsbúnan frá sær med alla. Svintan hongur á eini maskinu Handskarnir, sum seinast vóru nýttir til at sløkkja fyri maskinunum, eru tiknir av fyri seinastu ferð Hvat viðvíkur tara- bátinum, Snæbjern, sum Ídnaðargrunnurin — eisini eigur. sigur Páll Michel sen, at fleiri eru hugaðir at keypa hann, eitt nú getu- menn at brúka til gággu Nr. 134 — 23. desember 1982 Maskinurnar kostaðu 4—5 mill. kr. Nú fæst neyvan meira enn 1 mill. kr. fyri tær veiðu, og skopuningar at brúka til vanligan fiski- skap. Hægsta boðið liggur um 700.000 kr. Báturin kostaði umleið 1,3 mill. kr at byggja. At enda spurdu vit Páll Michelsen, um ikki menn bóru seg ov skjótt at við at sleppa ætlanum at halda fram við alginat- framleiðslu! Til tað sigur hann: — Tað vóru helst nógv, sum vóru sera harm um, at stovnararnir vóru ov bráir at fáa ein enda á virkinum, men einki hendi í tvey ár, og so gekk tað jú eisini illa við at fiska tara umframt at nógv minni kom út aftur úr maskinun- um enn ynskiligt var. jan Havnin hevur allar fyrimunirnar — nú má ein skattaútjavning gerast Kemur eitt uppskot á ting borð um skattaútjavning og verður tað samtykt, so kunnu fylgjurnar verða. at teimum báðum ríkastu kommununum í land Tórshavnar komm- unu og Tórshavnar uttan- bíggja kommunu — koma at gjalda meira í skatti ella má virksemið hesum kommununum minka Og tað er okkurt. sum bendir á, at eitt tílíkt uppskot fer at síggja dagsins ljós fyrst í komandi ári. A einum fundi, sum Føroya Komm- unufelag skipaði fyri herfyri varð nógv tosað um bygda- menning. og Spurningurin um skattaútjavning er nær tengdur at bygdamenningini Tað eru serliga tær smærri g fåtøku Feroyum borgararnir í mum kommunurnar sum ynskja eina skattaútjavning. Ein slík út javning vil bera við sær, at tær kommunur, sum liggja væl omanfyri miðal í innteku grundarlagnum fyri alt land ið. mugu lata nakað til fyri mun fyri kommunur, sum hava eitt inntekugrundarlag sum liggur niðanfyri miðal Tíðindablaðið Sosialurin hevur spurt formannin í Fer oya Kommunufelag. Jógvan K. Merkere um, hvussu langt hetta málið er komið Jógvan K. Merkere sigur at higartil hevur bert verið tosað nakað uin spurningin sum er vorðin meira og meira átroðkandi tær minni mentu og tær fjar serstakliga fyri skotnu kommunurnar. Spur ningurin kemur helst til við- gerðar á næsta umboðsráðs fundi í felagnum í februar. Tá er so væntandi. at fundurin heitir á landsstýrið um at taka sær a neguliga leggja tað fyri ting ið um ikki so langa tíð Hvi er tað so átroðkandi við eini skattaútjavning? málinum og Í dag fer fram eitt mis byti i føroyska samfelagnur Teir flestu arnir liggja koma aftrat av somu orsøk aimennu Stovn i Havn. og fleiri Hetta ger, at serstakliga Havnin fær eitt stort og avnt inntøkugrundarlag Tvs. at Havnin fær størsta partin av ágóðanum av emum utvikli sum allar kommunur fyri i landinum gjalda Jógvan Mørkøre sigur við- ar at nú halda tær smærri kommunurnar. at tað er hóskandi við eini ávísari skattaútjavning. soleiðis. at kommunur, sum eru best fyri orsakað av almenna virk seminum, her er talan um Torshavnar og Tórshavnar Uttanbiggja kommunur mugu lata teimum minni mentu plassunum sin nåtturliga part av hesum fyrimunum Formaðurin í Kommunufel agnum leggur tó dent á, at aðrar kommunur sjálvandi virða Havnina sum hevuðs steð og vita, at tað er náttúr ligt at nógvir almennir stovnar liggja í Havn. Nú er tað tó komið hartil. at tað er rimuligt við eini ávisari út javning Og hvat merkir ein slík utjavning so í hevudsheitum? At í teimum komn unum. har vit i dag hava eitt lagt inntekugrundarlag verður hetta hækkað. og teimum kommunum. har tað er eitt hegt inntekugrundar lag. verður lækkað nakað Tað skal viðmerkjast her hetta at hetta hevur einki við sjálvt alikningarprosentiå í hverjari einstakari kommunu at gera Tað skulu framvegis sjálvar seta eftir ti tørvi, sum er á plássinum Vit spurdu nú kommunurnar Jógvan Mørkøre, hvat hann heldur byraådspolitikarar i Havn fara at siga til hetta? Til tað sigur hann. at hetta i fyrstu s u kann virka eit sindur ágangandi og krev andi Men eg voni borgarar i m.a. Havnini fara at skilja hvussu stórur ojavnin við tíð ini er vorðin Eg rokni við, at eitt av sjónarmiðjunum hjá borg arum í Havn verður. at í dag arbeiða nógv avbygdafólk í Havn. og tey gjalda skatt av hesi innteku Í aðrari kommunu. Til tað er at siga.at her tala telini fyri seg Meðaninntekan i Havn liggur so langt meðal fyri alt landið. Og tað eru tey pláss, sum liggja heilt langt undir meðal fyri landið omanfyri Jógvan Mørkøre vísir síð ani a, at teir mongu fyri munir, sum borgarar í høv hava framum aðrar. ti bygningar, sum t.d uðsstaðnum útvarpshús. nordurlandahus o.a. sum hava hópin av fri tíðarmeguleikum verða bygdir Havnini. Tænastu veitingin havnarborgarar fáa við hesum verður ti nógv sterri enn nakað annað pláss tær Jógvan Merkere vísir eisini til, at meðan Havnin fær nogva arbeiðsmegi uttanífrá og ein partur av hesi arbeiðs megi hevur tak yvir høvdiå í aðrari kommunu, so sleppur Havnin undan at gera ílegur í bustað. skúla o.a. til hesi fólk ini, sum ju búgva uttanfyri Havnina Nu umboðar tu eitt stórt felag. men hver er tin heilt persónliga áskoðan um eina skattautjavning? Hon er, at sum viður- skiftini eru í dag, er tað rætt at javna eitt sindur ut, ti tað er litil ivi um, at hesi hegu miðaltelini = fyri Havnina stava fyri ein stóran part frá almenna virkseminum, sum er og sum eisini í stóran mun hoyrir heima í Havn — sum hevuðsstaði. — Eg haldi tó ikki, at tað er rætt at javna so nógv út, at bygdasamfeløg, ið hava gjørt nógvar iløgur og við mikið strið og strev hava fingið hækkað inntekugrundarlag- ið, skulu javna út til aðrar kommunur Uppa fyrispurning um vit eiga at bruka onnur lond, sum hava skattautjavning sum fyrimynd, sigur Jogvan Merkere, at vit mugu á ongan hatt gera eina so harða og so flekta útjavning sum er galdandi avisa staðni. Át enda spurdu vit for- mannin i Kommunufel- agnum, hvussu illa tað í veru- leikanum stendur til hjá fleiri av teimum smærri kommun- unum. Jógvan Merkere: Fleiri smærri kommunur hava í dag ilt við at gjalda tær mongu útreiðslurnar, sum ein kommuna altið vil hava. Her hugsi eg m.a. um kommunur, sum skulu senda bernini í skula í aðrari kommunu, skulu senda tey gomlu á ellis- heim aðrastaðni osfr. Hetta skuldu hesar kommunur rinda sín part fyri. Og tað, sum kanska er tyngsta takið hjá eini lítlari kommunu er havnabygging. sum er lívsneyðug fyri flestu plass. Eg skal her taka sum dømi Hest kommunu. Ínn- tekumeguleikarnir í Hesti eru smáir, og nú vilja hest- fólk hava eina størri havn, sum kann hýsa deksbátum eisini. Kemur henda havnin ikki er vandi fyri, at fólkið má flyta úr oynni fyrr ella seinni. Og fyri at byggja havnina ut skal kommunan hava nakað av pengum. Í slíkum feri hevði ein skattautjavn- ing komið væl við. Hetta hevði so aftur í síðsta enda komið øllum samfelagnum til góða, endar Jógvan Merkere i samreðuni við Sosialin. jan Í þ x