hósdagur 23. desember 1982síða 9

Nr. 134 — 23. desember 1982 „= A meme — Havstreym má sigast at hava verið sjåldsama væl útbúgvin til hetta starv. Hann var fakliga og politiskt skúlaður á tá tiltikna arbeiðaraháskúlanum í Es- bjerg, har hann hevði framúr góðar lær- arar. Hann dugdi at tala og skriva sum fáur á hansara degum, og fiskimenn Men hann fekk tíverri ongantíð rættiliga hevi at virka sum formaður, tí sum nevnt doyði hann longu sama árið, sum hann varð valdur til formann um veturin. At enda í hesum viðfangi eigur at verða nevnt, at hansara skriving um várnaligu livikor fiskimanna var illa lýdd millum ráðandi reiðarar og keypnenn, og merkti hann meira enn eina ferð tæirra vreiði. Skald og stríðs- maður Millum tær mongu gávur, hann hevði, vóru eisini skaldagávur. Vit hava longu nevnt, at hann nýtti stuttsøgur sum politiskt vápn. Men hann yrkti eisini sangir, ið spjaddust millum manna í avritum. Hesir sangir vóru nógv sungnir um borð á sluppum í tríatiárun- um, og nógvir av teimum eldru eiga at kennast við teir. Vit skulu her prenta tann mest kenda sangin »Samanhald«, ið vanliga varð róptur fiskarasangurin eftir 4. erindi, sum var serliga nógv sungið, tann tíð tað var: Samanhald Sjá á himni stjørnu bjarta nú ogs leiðir út í strid móti afturhaldið svarta sum oss forða frælsi frí". Nú er tíð vár rætt at krevja, javnaðarmerkið hátt at hevja, boða javnadur um land. Javnaðarmaður! fylg tí merkið nú er vundið hátt á stong, nú má fremjast jaunaðarverkið, nú má beinast leið so rong; rudda burt tað okkum forðar, taka kvassliga til orðar fyri frælsið, bróðurskap. Arbeiðsmaður, trælaníudur, ríkmannsognir hevur nert; sig av hverjum er tú Hvdur, * z re AN á FR #55 RS - * - . : - — hu Við Immanuel, sum forlisti tann 9. apríl 1932 fórust 19 manns teirra millum formaðurin í Føroya Fiskimannafelag Hans J. Havstreym úr Norðagetu Uttan fyri barndómsheimið, Gl Anna Maria við bornunum Hans Jacob, Hans Petur og Onnu Berlinu. er tað ríkmannsveldi stórt? Tú má sleipa, strevu, træla, meðan aðrir gullið mala av tínum sveitta, slit, stríð Fiskimaður kring um havið balist um í logn og ódn til eitt líu so hart ug strævið for at føda konu, børn, nógu er strevid, lítið úrslit króktan ryggin, bart eitt andlit, uttan vón um betur tíð Fylkist saman smámenn allir móti nidingslidi brátt brynjist út til stríð um vallir for at vinna vára rætt, rætt sum frír menn at liva tíðindablaðið uttan ekka ella iva fyri Kvið trælanna. Vilja vit fast saman standa, hverjum erum rætta hond, vinnist sigur kring um landa, loysast upp ell trælabond, vinnist fram á fólksins tingi. Tá vár rætt vit hava fingið til at fremja javnaðarmál F rahanusarhus, ! Norðagetu Maðurin Havstreym Skulu vit at enda royna at gera okkum eina mynd av menniskjanum Hans Hav- streym, kunnu vit gera tað við at hoyra, hvat tey hava at siga, sum hava staðið honum nær, meðan hann var á lívi. Hesi fólk, bróður, bróðurkona og vinmenn — øll greiða tey so livandi frá honum, at tú gerst vísur í, at Havstreym hevur skarað framúr á mangan hátt. Men hann hevur samstundis verið bygdarmaðurin, sum tók lut í øllum van- ligum bygdalívi Var burtur um summarið, velti og var í bønum vetrardagar — og um kvøld arnar gekk hann saman við eðrum ungdómi inn Í tey festu húsini, har ung og gomul samlaðust til gamans og álvara Hesar letur nýtti hann til at tala sína sek, og kundi tað ganga nokk so heitt til viðhvert; men illsteða var ongantíð, tí hann var stak viðeiriligur maður, sum dugdi væl at fara við fólki. Tað hendi ikki so sjáldan, at hann fekk teir gomlu i sín part, hóast politisku sjónarmið hans- ara mett við teirra eygum mugu hava verið rættiliga víðgongd. Hetta stóðst helst av, at hann var tað vit vanliga kalla meitt gott fólk“, ein maður, sum hugtók øl] tey, sum komu í samband við hann. Harafturat var hann lættur og kátur av lyndi og slík fólk hava ofta lætt við at koma í samband við onnur. Illveðursdagar sat hann uppi á loftinum og las og skrivaði. Greinir hansara prógva, at hann hevur havt H t + } , mm på ( r Sam kið va H K.. 4 på i KA 30 GiKU i y 4 , Umu 18enn Gug avner Vi Få Í nr lrilts ráð af id se ER rann SKUD C1GNga, at sKUiQI arverðara og fiskimannastættin vinna nakrar semdir, so mátti hon eisini vinna politiskt vald og brúka hetta vald til at broyta samfelagið. Hann skilti eisini, at 7 Aftast ein eldr: skyldkuna ein fortreytin fyri hesum var, at fakligu leiðarar vórðu skúlaðir faklige og teoretiskt og royndi hann tí at eggja ungum føroyingum at fara á arbeide: háskúlar. Hann gekk sjálvur hesa leið og gjørdist sum kunnugt fyrsti fiski- maður í formanssessi Feroya Fiski mannafelags Eisini førdi } álvarsamar spurningar inn í stríðið hjá arbeiðararersluni, og hann var við til at lyfta Sosialin upp á hædd við tey bestu javnaðarbleðini i Noråurlondum årunum 1928—32 Deyði hansara í 1932 var ein dyggur smeitur fyrst og fremst fyri hansara av varðandi, men eisini fyri arbeiðararersl una og javnaðarflokkin, nakað sum gongur fram av minningarorðunum, sum stóðu í Føroya Sosial Demokrati sama árið 1932. Ungur og eunaríkur var hann. Og sum so mangur her á landi, vaksin upp í få tækum heimi. Hugagóður og evnaríkur var hann. Hann skúlaðist í líusins harða og tronga skúla, og løtuvis leitaði hann sær mentun í bókum og blødum. Hann skúlaðist til tað stríð, ið einhver ognar- leysur Feroyingur er borin til, stríðið fyri lívið. Hann skúlaðist til tað politiska stríð sum hin ognarleysi altíð má taka tátt í stríðið fyri einari rættvisar: sam felagsskipan Hans J. Havstreym, var framum annað javnaðarmaður, og var tí foroyska jaunaðarflokkinum ein hin tryggast nógvar nyggjar og brand. lir 7 , rr 4 skrivandi stúðuli Í hesu ð skriva hann 10 idhug IRr€ br a + m a Á ná Tr i På ”JOstatt fru allar grundir vil at unnas henda mann, Hans Havstreym, i virbing og takksemi, nú tað eru runnin 50 år, síðan hann fórst undir Íslandi, sum so mangur annar vanlukkuárið 1932.