leygardagur 29. januar 1983síða 14

Leygardagur 29. januar 1983 Land sl æknin: Skråseting tryggjar moti misnytslu Sosialurin hevur eisini vent sær til Høgna Debes Joensen, landslækna, sum hevur til uppgavu m.a. at hava eftirlit vid ti heilivågi, id verdur skråsettur sum serliga vandamikil evni. Uppgåva hansara er eisini at hava eftir- lit vid apoteksdeildunum i Havn og á Tvøroyri. Klaksvik, Høgni Debes Joensen sigur, at til at tryggja, at heilivågur og onnur vandamikil evni verða út- flýggjað á rættan hátt á apotekinum í Feroyum, verður eitt ávíst eftirlit gjørt. Her verður morfika skrásett í eina bók, sum kallast morfinbék, sum landslæknin fær avrit av hvønn månada. Umframt morfinbók eru eisini aðrar skrásetingar, eitt nú sprittbók og eitur- bók. Hetta verður gjert eftir ávísum reglum, sum eisini Høgni Debes Joensen — Tað er ikki stórvegis misbrúk av narkotisk- um evnum í Føroyum verða nýttar í Danmark, tó at Apoteksverk Feroya ikki hoyrir undir hesa reglugerð. Av tí at so nógv sløg av nýggjum tablettum eru komin til seinastu árini, so er reglugerðin ikki í ollum førum nútíðarhóskandi, sigur Hegni Debes Joensen og skoytir uppí, at ein rådleggingarnevnd fyri Apoteksverk Feroya í letuni er í ferð við at endurskoða lógargrundar- lagið, so hon verður gjert meira hóskandi. Hverji evni verða skrá- sett í t.d. morfinbókini? — Í morfinbókina verða upplýsingar um evni, sum læknar hava skrivað út. Talan er um narkotisk evni til sjúklingar við nógvari pínu, eitt nú ringir giktsjúklingar og fólk, sum fáa hesi evni eftir skurðviðgerð. Hetta er evni sum Keto- gan, Pedidin, Morfin og onnur narkotisk evni. — Eg fái avrit av morf- inbókini eina ferð um mán- aðin, og hetta er gjert fyri at kanna, hvussu nógv verður skrivað út til ein- staklingar og hvussu ofta. Um eg haldi, at onkur fær ov nógv av slíkum tablettum, so seti eg meg í samband við tann læknan, sum hevur útskrivað ávís- ing til at vita um steðuna hjá sjúklinginum. Sum oftast er einki óvanligt í hesum, og tað hendir sjáldan, at fólk misbrúka hesi evni. Skrásetingin av narkot- iskum evnum verður eisini gjørd fyri at fyribyrgja tablettmisnýtslu. Um ein persónur vil hava narkotisk evni, so kann tað henda, at hann fer til fleiri læknar at biða um ávísing ella resept, og hetta kunnu læknar síná- millum ikki vita. Tí er tað gagnligt, at ein stovnur tekur sær av eftirlitinum við morfinbókini. Hegni Debes Joensen hevur eisini til uppgávu at hava eftirlit við apoteks- deildunum í Feroyum. Her verður farið kring oyggjarnar eina ferð árliga at kanna umsteð- urnar, har heilivágur og annað verður framleitt, eins og umhvervið har út- flýggjan er, verður kannað. Royndir verða eisini tiknar av veru- goymsluni, og vektir, sum verða nýttar, skulu kann- ast, at vita um tær vísa rettu ávísu mongd. Viðvíkjandi eðrum skrá- setingum, eitt nú spritt- bók og eiturbók, so hevur Gjaldstovan eftirlit við tí sum verður innfert í land- ið, og landslæknin skal kanna, um eftirlitið fer fram nóg ofta. Eru tablettmisbrúkarar í Feroyum? — Eftir tí vit hava skrá- sett, so er nýtslan av slíkum evnum í Feroyum ógvuliga lítil. Eg eri bert vitandi um tveir persónar í 1982, sum hava verið bundnir til narkotisk evni, á ein slík- an hátt, at teir kundu kall- ast misbrúkarar. Hesir vóru báðir útlendingar, sum vitjaðu í Feroyum stutt tíðarskeið. Annar persónurin var fyrrver- andi narkomanur. Hann var starvsliga væl fyri, og megnaði at arbeiða á van- ligan hátt. Hin persónurin visti eg bert um frá eðrum lækna, men hevði ikki serligt eftirlit við honum. Nú eru hesir persónar farnir av landinum aftur. Er tað ikki skeivt, um t.d. narkomanar verða ver- andi í Danmark, tá ið eitt nú umhvervið í Feroyum kundi lætt um viðvíkjandi ynski um avvenjing? - Um narkomanar >Fullvísur sum eg eri í tí, at hann, sum byrj- aði í tykkum góðan gerning, vil fullfora hann alt til Jesu Krists dag.« fylst á, góðum og gleðiligum er at hoyra í tíðindunum í okkara bloðum, útvarpi og sjónvarpi, har tað er sum at tær ringu tíðirn- ar og vanlukkurnar eiga hitt seinasta orðið. verður mangan hví so lítið at Og tað er eisini hug- stoytt bara at fáa ring borðið tíðindir inn á har sagt nakað um, hvat ið kann uttan at etsin verður okkum og skal gerast fyri at hjálpa og lætta um. 13 er kann hetta um og hvussu lættliga nora tað mótloysið og ið tykist at seg í størn og portum at okja vónloysið breiða storri mannaheimi, har id vit bara venja okkum vid tey ringu tíðindini uttan at halda okkum verða for fyri at okkara gera nakað munagott (Fil. br. 1, v. 6). Fleiri og fleiri menn- iskju seg sum åskodarar til livid fyri- uttan. Vit eru ikki longur sjålvi vid i liv- inum; vit eygleida bara livid igjøgnum tad, id blaðfólk og fotografar servera fyri okkum og eygleidarar plaga ju ikki at blanda seg uppi! Tad hava teir møguleika kenna ongan fyri sum eygleidarar Men hinvegin hevur hesin eygledaramental- itetur vid sær, at fleiri og fleiri venja seg vid tey ringu tidindini og venja seg við at verða eygleiðarar og ikki leik- arar, ið kunnu nakað: hjálpa og lætta gera um Men so er ein stovn- ur í okkara samfelag, sum mótvegis nútíðar pressu er settur altíð at okkum bera góð tíðindir — tað er kirkj- an. Hennara boðskap- ur: Evangeliið merkir rætt og slætt: gleðilig tíðindir tíðindini, sum skapa gleði til allar tíðir og allar staðir. Tað eru tíðindini um, at har altíð finst ein annar møguleiki í lívinum: nevniliga skapari okkara: Gud. Tad eru tey glediligu tidindini um, at i hesum møguleika (fi Guði) verður tað ongatid hitt ringa, sum fær seinasta orðið í lívinum við sorg- ini, ein- seminum, krígnum og deydanum. Øl hesi seinastu eru nú deyða- domd teirra dagar eru taldir, og tí eiga vit í okkara lívi ikki at tæna teimum. Lat so onnur brúka hitt ónda. Vit vita, at'tey ið taka til svorðið, skulu falla fyri svørdi. Vit vita, at ikki verður teimum liv lagað, ið byggja húsini á kyksandi Sum vit neyðini, siga tað í okkara gomlu apostólsku trúarjáttan: Vit avnokta Djevulin (t.v.s. hitt ónda). Vit vita og kenna so væl óndskapin í lívinum, sum vit eisini sjálvi eru partar av, men sum kristin vilja vit ikki byggja okkara lív á óndskapin og soleiðis seta okkum í móru- díkið. Harafturímóti trúgva vit á Guð faðir, son og heilagan Anda, t.v.s. vit byggja okkara lív á at Guð til allar tíðir er hin sami og at hansara gleðiboð tí eisini eru ætlaði okkum sum gleðiboð í dag. Nú fær kristni boð- skapurin altíð ham og búnað av, hvar hann hoyrir heima, í hvørjari tíð og á hvorjum stað annars kann boðskap- urin einki siga okkum um okkara liv og okkara gerandisdag í dag. Men nakað av tí sum í dag kann kenn- ast gleðiligt at hoyra í tí kristna boðskap- inum, eru gleðiboðini um, at »hann, sum byrj- aði í tykkum góðan gerning, vil fullfora hann alt til Jesu Krists dag«. Orðini skrivaði Paulus í fangahúsi, har hann hevði lítið gott at vænta sær. Men hann vist, at hvat so enn hendi, so fór Guð at fáa seinasta orðið og at siga á hvorjum vansa og mótgangi. I dag verður boðað okkum, at heldur ikki vit eiga at falla í fátt; vit eiga heldur at liva í teirri kristnu vónini, at so svørt er eingin bøla- niða, at ikki ljósið frá Guði kann lýsa upp fyri okkum, og at so illa koma vit ongatíð fyri, at ikki Guðs bjargandi hendur rokka okkum. Tað vóru hesi somu gleðiboðini, ið ikki bara boðað okkum, eisini kunnu voru men givin okkum, longu tá ið vit við livsbyrjan vóru bor- in innar íkirkjuna at skulu venjast frá at nýta slík evni, so haldi eg, at tað er ikki nóg mikið bert at taka teir úr einum um- hvervi, har atvoldin til misnýtsluna er komin, eitt stutt tíðarskeið. Persónliga haldi eg tað hevði verið betur at broytt dagliga umhvervið hjá hesum persónum var- andi. Um fólk verða vand av við at nýta narkotisk evni í fremmandum um- hvervi og síðan fara aftur higar tey búgva uttan at heimliga umhvervið verður broytt, so vísir tað seg oftast, at teir fella aftur til narkotisk evni. Eg hugsi, at besta loysnin fyri feroyingar ið gerast narkomanar í Dan- mark, man vera hon, at teir flyta heimaftur til Feroyar með alla. Var eg soleiðis fyri, at eg átti eitt barn ella skyld- fólk, sum gjerdist narko- manur uttanlands, so hevði eg gjørt tað eg kundi fyri at fáa viðkom- andi at flyta heimaftur. — Eg eri persónliga sannferdur um, at Feroyar er tað ekið í danska ríkinum, har nógv minst narkotika finst, sigur Høgni Debes Joensen. døpinum. Tå var sagt vid okkum, at vit nu vóru Guds børn og Gud faðir okkara, og tá varð givið okkum eitt hald- gott stoði fyri alla livs- leið okkara: >Og sí eg eri við tykkum allar dagar alt til veraldar enda«. (Matt. 28,20). Tann dagin byrjadi Gud sín góða gerning i okkum, og tað er okkara kristna sum Paulus her tekur til, at Guð eisini fer at fullfora hendan gerning sín í og við okkum. Tað eru gleðiboð av sonn- von, um, og kanska kunnu vit við teimum betri taka lut í lívinum uttan um okkum og í staðin fyri at verða áskoðarar royna at spæla við og royna at hjálpa og lætta um, har ið vit eru hagar ið okkara hendur og fotur kunnu rokka. stodd og Við heilsan Martin R. Jacobsen