hósdagur 17. februar 1983síða 7

Nr. 20 — 17. februar 1983 — Verða teir traditionellu fiskastovnarnir troyttir ov nógv undir Feroyum? Martin Rasmussen, prestur: Vit eiga at hugsa okkum ógvuliga væl um, um vit ikki eru í ferð við at gera tað. Har kunnu vit lætt Petur koma at standa á berum. Vit hava ann- ars alla mína tíð heyrt fólk deilt inn á, at bretskir trolarar hava oytt allar grunn- arnar undir Feroyum. Nú gera vit sjálvir tað sama, bert nógv effektivari. Her mugu vit nú rannsaka okk- um sjálvar og spyrja, hvenn politik vit eiga at føra. Sigmar Bláberg, blað- maður: — Tað er eingin ivi um tað. Tann óferi upsafiskiskapurin við Fugloynna er helst ikki gott fyri stovnin, hóast menn meta, at har er nokk til. Eg taki annars fult undir við landsstýrinum, at vit skulu ikki loyva innflutning av fleiri skipum til at troyta teir vanligu stovn- arnar. Skal talan vera um nakað, so mugu hesi skip troyta tað djúpa vatnið. Annars haldi eg, at ídnaðar.rolararnir, sum fiska ísfisk undir Feroyum eiga at leggja um aftur til skitfisk fyri at minka um trýstið á stovn- arnar. Men har slíkir bátar eru sjálvt lívs- grundarlagið undir einum virki og eini bygd, mugu sjålv- andi undantak verda gjørd. Sigur å borgar- ligum trong- skygni politisk viðmerk- ing Ídag Jergen Thomsen, løgtingsmadur Feroyingar yvirhevur gingu herfyri í spenningi um, hvat ið fór at henda við landsins stýri, nú í alt sýntist at standa á gosi. Landsstýrismaður legði frá sær, meðan annar ikki varð valdur í sessin aftur. Hetta sýtti løgmadur fyri. Soleiðis stóð hart í móti herð- um. Grundin til hesa steðu segðist vera hon, at teir høvdu ein posa úti i Tinganesi, sum løgmadur sat og ansaði eftir. Kjaftbandið á hesum stóra posa segðist at vera ein stór bil- ferja, sum fólkaflokkurin hevði bundið um kjaftin á posanum. Hetta kjaftband varð loyst av hesum posa fríggjadagin 4. feb. Tá varð viðtikið á Feroya Legt- ingi at heimila landsstýrinum landskassans vegna at veðhalda fyri 15% og at tekna 20% av partapeningi í felag, sum skal keypa ferðamannaskipið »Gust- av Vasa«. Allir flokkar å Tingi atkvøddu fyri hesum máli. Tó må sigast, at orðaskiftið við fyrstu viðgerð var rættuliga hart, og atfinnandi frá andsteðuni. Tá varð dúgliga funnist at mát- anum, ið hetta mál nú varð loyst eftir, og tað av góðum grundum. Spurningurin er nú, um henda ferja var kjaftbandið á tí stóra posanum, sum ell málini vórðu fylt niður í úti í Tinganesi, sum allar kreppur standast av, og sum tykjast óloysiligar. Ella er hettar sjónleikur ætlaður at er- kymla fólk við? Tá ið tað gjørdist greitt, at føroyingar meir og meir vórðu út- vístir av fjarðleiðum við sínum fiskiskipum, gjerdist tað eisini rættuliga týðuligt, at um vit skuldu hava livilíkindi her á landi, so mátti finnast, eitt hvat, at seta í staðin, og einki er, ið liggur betri fyri enn at sigla hjá føroyingum. Tað gjørdist greitt, at ótroyttir meguleikar lógu fyri framman, sum eingin privatmaður sýntist at hava hug at fara undir. Eisini er at siga, at teir, ið Líka síðan 1975, tá Smyril varð keyptur, hevur Javnaðarflokkurin 7 vist á, eydnaðist at fáa allar flokkar at taka undir Jorgen Thomsen m.a. á í politisku høvdu tikist við ferðamannasigl- ing millum feroyar og útlandið, vóru givnir fyri langari tíð síðani. Tess vegna er tað at Javnaðar- flokkurin áhaldandi hevur roynt at fingið gjøgnumført millum- landa sigling við ferðafólki, sum til dømis við ætlada keypinum av Lassa 2. Avleiðingarnar av tí ætlanini vóru tvær landsstýris kreppur og val í ótíð. Her var tað Fólkaflokk- urin, ið sveik sínar samgongu- partnarar, og eingin ferja kundi keypast. Hetta var eitt stórt mistak. Hetta var borgarligt trongskygni. Tað málið, sum nú er avgreitt í legtinginum — at landskassin tekur lut í keypi av skipi til millumlandasigling — er ein frukt av tí politikki, sum Javn- aðarflokkurin áhaldandi hevur víst á. Júst hetta at loysa Strand- ferðsluni at fara undir ferða- mannasigling millum lond. Vegna tað, sum áður nevnt, at her hómaðust meguleikar, sum eingin tyktist at hava hug at fara at ein framtíð var í millumlandasiglingini, men nústan við tankanum, vísir viðmerkingini undir Tí er tað ein stórur dagur fyri Javnaðarflokkin, tí endiliga rein við. Og nakað, sum hesin flokkur í langt áramál hevur barst fyri, er nú vorðið eitt folkakrav Nú hava fleiri hundraðtals fólk tikið seg saman til tess at fáa gjøgnumført hetta stóra tiltak, sum í áravís hevur ligið niður- bundið í borgarligum heftum. Spennandi er at vita, um eisini henda álvarsama kreppa er gjerd — er sjónleikur — ella kávalótir, ætlaðar at káva út yvir vánaliga politikkin, ið framdur er, til døm- is teir fiskivinnusåttmålar, id gjørdir eru, og sum umráðandi er at fáa fólk at venda eygum sínum frá, og í staðin fáa fólkið at stara seg blint upp á eina gjerda lands- stýris kreppu. Hetta sýnist fyri ein part at eydnast, men hetta politiska spæl mátti verið ov kostnaðar- mikið fyri hina feroysku tjóðina. Jergen Thomsen Foreldraávirkan og videofilmar Flest øll foreldur hava eina meining um gott og ilt, og út frá tí roynir ein at ávirka og uppæla síni frá tí, ið fekk bikarið til at flóta yvir. Barn mítt, 8 ára gamalt, er hjá einum vin- longu er tað eftir mínari meining, skaðilig mis- nýtsla í gongd. >TV og den færeske kul- turs fremtid<, ið Jergen Poulsen og Feroya Fróð- harðligur og rótleysur. Til tey foreldur, ið veru- liga hugsa um, hverjar umsteður børnini vaksa bern. Hvussu stóra ávirk- an foreldur hava á bernini, hongur millum annað saman við, um foreldrini trúgva, at tey kunnu hava eina ávirkan ella ikki. Tað, ið hevur fingið meg til at skriva í blødini, er, at eg vanliga brúki mína ávirkan í míni uppæling, og at eg nú feli meg makt- arieysan yvirfyri video og videofilmum. Nu vil eg her spyrja, um tad ikki eru nakrar reglur viðvíkjandi video, videofilmútleigan og videofilmsframvísan. Demir um, at video hevur rakt meg og míni út yvir tað, eg kann ganga við til, tá eg ikki havi video sjálv, eru nógv. Her skal eg bert stutt greiða fólki, har bernini skulu Biografarnir hava sínar skaparfelag góvu út. Mær síggja video, og tað er í reglur. vitandi hevur eisini Eyðun sjálvum sær ikki menn- Spiritus hevur sínar Andreassen arbeitt við andi, men spennandi fyri = reglur. sjónvarpsávirkanini. Er børn. Ut frå tí barnið Narkotika hevur sínar tað eingin av tykkum, ið greiðir frá, verður video- reglur. kann hjálpa til a fáa bandi av einum vaksnum skift frá einum barnafilmi til ein film, ið bert er rokn- aður fyri vaksin. Sjálvt um eg í 1 1/2 tíma tosaði við barnið um filmin, tók tað 3 nætur áðrenn barnið tordi at einsamalt aftur. Filmurin var so óhugnaligur, at eg ikki ivst í, at hann hevði verið forbodin fyri bernum undir 16 ár, um hann var sýndur í eini biohell. Um ikki tað eru nakrar reglur, haldi eg, at tað er harðliga tiltrongt, og, at tað hevur stóran skund, tá sova Hesi try hava tað til fel- ags við video, at tað kann verða minst líka so skaði- ligt sum gott. Er tað ikki harðliga brúk fyri einum kjaki og almennari upplýsing um, hvat vit eiga og kunnu gera við henda spurning. Tit, ið kenna til hetta, og tit ið vita nakað um, hvussu tað er í londum rundan um okkum. Skundið tykkum, skrivið í blødini, so at fólk gerast greið yvir, hvat tey blint lata koma inn í heimini. I 1980 kom ein bók út gongd í hettar málið aftur. Her hugsi eg einamest um bern okkara. Er tað einki mark fyri, hvussu óvit- andi/lítið hugsandi for- eldur kunna verða yvirfyri teirra børnum. Tað kann ikki vera rætt, at ein og hver handil kann leiga videofilmar út, óansæð hvat ið teir inni- hald aog óansæð til hvønn. Her er aftur eitt dømi um, hvussu myndugleikarnir, sovandi ganga við til at sovorðið kemur inn í land- ið, fyri so um 10 ár at siga, hví, er ungdómurin so upp undir, takið penn í hond, tí eg rokni ikki við, at tað hendir nakað, fyrr enn vit taka okkum saman og hver sær skriva í blødini um, hvussu maktarleysur einstakling- urin er yvir fyri video- bylgjuni, id floymir yvir landid. Tad kundi ju altid hent at ein av teimum fólkavaldu vaknaði so mikið við og fór at virka fyri tí, hann er valdur fyri Demið, ið eg greiddif rá sum barn mitt hevur verið úti fyri, er fyri mær so groft, at eg vil sammeta tað við, at eg skonkti brennivín niður í bernini hjá grannanum ein mamma