týsdagur 22. februar 1983síða 3

Nr. 22 — 22. februar 1983 - - 1 A:niahle tíðindablaðið sp0Sjalurin Skattauppskotið hjá landsstýrinum klárt sikti: Skal raka tann veikara! Uppskotið hjá landsstýrinum um at broyta skatta- lógina rakar tann veikara. Uppskotið vendir tann tunga endan niðureftir. Broytingin fer helst ikki at raka tey, hon er ætlað at raka. Hesa áskoðan høvdu and- steðuflokkarnir á legtingi, Javnaðarflokkurin, tjóð- veldisflokkurin og Fram- burðs- og fiskivinnuflokk- urin, um ætlanina hjá landsstýrinum at broyta skattalógina, soleiðis at rentur fyri skattaeftir- steðu ikki kunnu dragast frá á sjálvuppgávuni Hinvegin helt Torbjern Poulsen, landsstýris- maður í fíggjarmálum, ikki, at uppskotið vendir tann tunga endan niður- eftir. Eingin annar sam gongumaður royndi at mótprógva andsteðuni. Umframt tað, at fólk ikki kunnu draga rentu fyri ov seint goldnan skatt frá, skal góðskrivað renta fyri skatt, sum verður goldin áðrenn gjaldsfreist, ikki takast við í inn- tekuna. Og hví vil landsstýrið broyta skattalógina. Í við- merkingum sigur Tor- bjørn Poulsen, at hækk- aða rentan fyri lán úr pen- ingastovnunum seinastu árini hevur ført við sær, at tað nú ér biligari at skylda skatt enn at taka lán úr peningastovnunum. Stutt orðaskifti var um uppskotið. Vanlig fólk ikki ráð til at spekulera í skatti Atli Dam segði, at upp- skotið hjá landsstýrinum hevur eitt klárt síkti: at raka tann veikara. Sam- stundis vísti hann á, at tann ætlaða nullstillingin av pristalinum tyngir, eins og tær hækkaðu av- gjalds- og tollbyrðarnar tyngja. Hann segði, at vanlig fólk hava ikki ráð at fremja spekulatión í at skylda skatt. Trupulleikin er hann, at lánini hjá peningastovn- unum eru dýrari at læna, enn tað kostar at skylda til almenna, tí rentan fyri skattaeftirstødu er bert eitt prosent fyri mánaðin. Rentan fyri bankalán er 14 pst. árlig. Atli Dam metti, at tað átti at borið til at fingið minkað henda munin. Hann vísti á, at diskonto'in — útlánsrent- an hjá danska tjóðbank- anum — er farin niður. uttan at rentan í feroysku peningastovnunum er farin nidur. (Tå peninga- stovnarnir hækkadu rent- una var tað ti at diskonto in var farin upp, blaðm.) Framsøgumadur Javn- adarfloksins helt, at tad átti at borið til at broytt núgaldandi lóg, soleiðis at tey, sum spekulera í at upptaka lán, samstundis sum tey skylda skatt fyri at fáa rentuvinning, verða steðgað í hesum. Landsstýrið veit hver spekulerar Finnbogi Isaksen tók undir við Atla Dam. Hann mælti til annaðhvert at hækka straffirentuna ella at fáa lækkað bankrent- una. Framsegumaður Tjóð- veldisfloksins spurdi, hver hevur ráð at speku- lera, og svaraði, at tað hava bert tey múgvandi. Finnbogi Isaksen visti å, at tå landsstyrid i vid merkingum sigur, at nøkur spekulera i at skyld skatt, må landsstýrið vita, hverji hesi eru. Hann spurdi, hví landsstýrið ikki bara fer út og tekur skattin frá hesum, sum skylda upp á spekulatión. — Eingi vanlig fólk spekulera í at skylda skatt, segði hann. Adolf Hansen setti eisini spurnartekin við, um ætlaða broytingin fer at virka eftir ætlan. Hann spurdi um broytingin fer at raka tey, sum hon skal raka, ella fer hon at »premiera« tey, sum hon ætlaði at raka. Torbjern Poulsen segði, at ætlaða broytingin hevur tvey sikti: fólk eiga ikki at spekulera í skatta- eftirstødu og sjålvuppgåv- an skal gerast greidast. Landsstýrismaðurin nevndi eisini meguleikan at hækka straffirentuna. Men tað er einfaldast, at rentur ikki »figurera« á sjålvuppgåvuni, segåi hann Skattanevndin skal nu viðgera uppskotið hjá landsstýrinum jo-mo 45 prosent í útgjaldi kann vera bakkast fyri vinnu og húski Uppskotið hjá landsstýrinum um at 45 prosent av keypsprísinum sku- lu leggjast á borðið, tá keypt verður upp á sáttmála, kann vera eitt bakkast fyri bæði vinnuna og tað vanliga hús- arhaldið. Hesa áskoðanina hevur Vilhelm Johannesen, sum var framsegumaður Javn- aðarfloksins, tá uppskotið hjá landsstýrinum var til 1. viðgerð í síðstu viku. Hann vísir á, at nógvar maskinur og nógv tól verða keypt upp á sátt- mála. Tað veri seg bæði radarar og onnur teknisk tól til skip og bátar. Trak- torar og aðrar arbeiðs- maskinur. landbúnaðurin brúkar. Harafturat koma akfer til vinnulig endamál. Og hvussu nógv fólk við eini vanligari inntoku hava ráð at gjalda nærum helvtina av ellum húsar- haldstólunum út? Vit kunnu bert taka tað dømi, um komfýrurin fer og ein nýggjur komfýrur skal keypast. Ein nýggjur kostar útvið 8000 kr. Men hevur ein familja, har annar bert arbeiðir, 3.600 kr. at leggja á borðið. Ella skulu tey brúka primus ella eta við kalt borð, spyr Vilhelm Johannesen Eins og komfýrurin kann hitaketilin fara ella frystiboksin. Hetta eru dýrir lutir, sum nógv hava torført vid at fáa sær av nýggjum. Tað er týðuligt, hvenn uppskotið rakar meinast, slær Vilhelm Johannesen fast. - Men, leggur hann afturat, hinvegin er nógv av tí, sum keypt verður upp á keypssáttmála, meiri luksuskent og nevnir t.d. stereoútbúnað og dýr sjónvarp. Skapar mismun Men ein handilsmaður kann sjálvandi lata eina veru og bert krevja 25 pst. í útgjaldi. Men tá missir hann pantið í veruni. Vilhelm Johannesen vís- ir á, at henda loysnin kann skapa mismun, tí tað kann hugsast, at viðkomandi, sum selur veruna, hugsar sum so: hasin hevur góða mánaðarlen. so handan kann eg líta á. Men hugsar hann kanska soleiðis, tá ein ar- beiðsmaður ella útróðrar maður við keypir. Ég óvissari løn ivist, sigur Vilhelm Johannesen. Hann vísir eisini ymiskt positivt í lógini M.a. hevur seljarin nú skyldu at upplýsa keyp- aranum, hvat kontantpris- urin er og hvussu nógv kemur upp á veruna í rent- um. Hasi 45 pst. gera munin Lógin, landsstýrið sum ætlar at seta í gildi, er ein donsk lóg. Tann stóri munurin liggur í prosent- unum. Meðan danska lóg- in sigur, at útgjaldið skal vera 20 pst., so sigur tann foroyska sum nevnt 45 pst. — Hetta kunnu vit ikki góðtaka, sigur Vilhelm Johannesen. Hevdi hetta talið verið lægri, kundu vit tikið undir við lógini Og. } leggur hann ifturat, so kemur hetta eisini, prístalið verður skert. og samstundis sum samstundis sum vit hava eitt reallønarfall. Vilhelm Johannesen vísir á, at meðan vit fyri nøkrum síðani hevdu ein reallenini, so árum vøkstur i hava vit havt eitt realløn- arfall undir sitandi styri. Rakar tey timaløntu harðast ! Formaðurin í Førova Ar beiðarafelag, Ingeborg Vinther, sigur, at hetta uppskotið rakar tey tíma- lentu meinast. Hon vísir á, at nógv av teimum, sum arbeiða á flakavirkjunum ikki for- vinna meiri enn eini 60—70—80.000 kr. árliga, meðan tey bestu koma upp á eini 100.000 kr. við nógvum yvirtímum. Verður lógaruppskot- ið við teimum 45 prosent- unum samtykt, so eru hesi heilt avskorin frá at keypa meira. Fyri mær sær tað út til. at lands- hugsar um tey, nakað stýrið bara frammanundan hava ráð at keypa. sigur inge- borg Vinther Formaðurin í Arbeiðs- mannafelagnum Framtíð- in, hevur somu áskoðan. Torleif Augustinussen metir, at hesi 45 prosent- ini serliga fara at raka tey, sum skulu seta búgv, hart. Tað er neyðugt við einum komfyri og tað er í dag neyðugt við eini frystiboks. Men kunnu tey, sum júst hava bygt, gjalda helvtina út. Tað trúgvi eg ikki, sigur Tor- leif Augustinussen Øll nevndin afturvald Arbeiðskvinnufelagið Fjallbrúður i Vági hevði ársaðalfund sunnudagin Øll nevndin Ingeborg formaður, varð afturvald Vinther Hanna Hjelm, Margit Augustinussen, Kitty Joensen, Ester Bertholdsen, Ester Mikkelsen og Gudrun Christiansen Aðalfundurin sam- tykti einmælt at mæla FA til at siga upp sátt- málan, tí at nekur punkt í sáttmálanum eru ógreið og tí at keypiorkan er minkað munandi, upplýsir Ingeborg Vinther. Avgjerdu at siga sáttmálan upp Arbeiðsmannafelagið Framtíðin í Vági heyði ársaðalfund í næst síðstu viku. Arbeiðs- mannafelagið samtykti at mæla til at siga sátt málan upp. upplýsir Torleif Augustinussen Arsaðalfundurin val- di eisini nevnd. Á vali vóru formaðurin, Forleif Augustinussen, Meinhard í Treðini og Arne Johansen. Torleif og Meinhard vórðu afturvaldir, meðan Arne bar seg undan afturvali. Hinir nevndarlim- irnir eru: Búi Bratta- berg, Martin Hentze, Petur Midjord og Petur Hans Hentze. Tríggir nýggir nevndar- limir Arbeiðsmannafelagið Fylking á Tvøroyri, sum hevði aðalfund síðstu viku valdi triggjar vggjar nevndarlimir: Hans Paula Holm, Birgir Niclasen og Petur Djurhuus Þeir vórðu valdir ístaðin fyri Petur Sør feddy Mikkels en og Johannes Joens en. Nevndarlimirnir, sum ikki vøru å vali, eru Dánjal av Rana. formaður, Dánjal Bert- holdsen. kassameistari og Olavur Simonsen Roknskapurin fyri longjaldsstovuna, sum varð framlagdur á aða! fundinum, visti, at løn ensen, arveksturin er 20 pst jo-mo