leygardagur 5. mars 1983síða 15

Leygardagur 5. mars 1983 SL ek, galið teimum lystir til tann ljósa sunnumorgun Slíkur dansur er ikki al- mennur. Grein 6 er um undantek, sum kunna setast í politiviðteku, um veruflutning. Og grein 7 sigur, at grundlógardagurin, fellur hann á gerandisdag, er »heilagur« frå kl. 12,00 og jólaaftan frá kl. 18,00 Danir leysari teymar Heiligdagslógin er donsk Men danir, sum ikki eru so konservativir sum føroy- ingar, hava fyri 20 árum síðani sloppið sær av við hana og fingið eina aðra, endurskoðaða, í nogv 1963 Hon loyvir fólki at stuttleika sær á al mennum stað til kl. 6,00 langatriggjadag dag og hvítusunnudag, til ki. 16.00 påska jolaaftan men ikki joladag T.v.s. danir sleppa til dømis i dans og biograf skirisdag, påskaaftan og hvitusunnuaftan Annars sigur lógin, at friður skal vera heilig- dagar millum kl. 6,00 og 14,00 (í 1980 broytt til kl 12,00) Lógin frá 1963 við broytingini í 1980 kann setast í gildi í Feroyum, samtykkir Legtingið hetta. Mannagongdin er tann, at Ríkisumboðið sendir lógirnar út í Tinganes. Síð- ani avger Landsstýrið, um ráðiligt er at fáa tær til Feroya. Heldur Lands- stýrið tað, biður tað Legtingið um samtykki. Tá alt hetta er fingið frá hondini, verður lógin við »Kgl. anordning« lýst at galda í Feroyum við teimum frávikum, serlig viðurskifti her krevja. Men vit hava framvegis lógina frá 1922, sum kom 1. januar 1924. Burtur við henni 1963-lógin gevur politin- um heimild at gevæundan- taksloyvi. Hetta er ov nógv umsitingarroks, halda félkatingslimir hjá VS, SF, Fremskridtsparti- et og Radikale Venstre. Teir legdu tí 28. oktober í fjør fram uppskot um at avtaka heiligdagslógina Vit ringdu til skrivstov- una hjá Fólkatinginum og spurdu um lagnuna hjá uppskotinum. Fingu at vita, at upp- skotið, tá tað var til tridju viðgerð 17. desember fór aftur í nevnd, í Retsudval- get. Har er tað enn Nevndin hevur beint nú fingið seinastu sverini við spurningum, hon setti Legmálaráðnum og upp skotið kemur aftur í Fólkatingssalin í vár eina ferð Heiligdagslógin avtikin í Dan verður to neyvan Orð og mynd: Hegni Djurhuus mark í hesum umfarinum Tí undir aðru viðgerð kom legmálaráðharrin við broytingaruppskoti um at varðveita lógina, men við broyting, at Leg- málaráðið kann standandi undantaks- loyvi, loyvi, sum ikki bert er fyri eitt einstakt tiltak, sum tey, nú verða givin Hetta skuldi lætt um um sitingina droytingaruppskotid hjá teirri geva iðharranum bleiv sam Dagin eftir náttarófriðin í Havn á sumri 1981 hekk hesin lepin á hurðini í Dómhúsinum. Tað er kortini ikki dómsvaldið, sum avger, hvussu leingi kann dansast sunnunátt. Tað avger Legtingið í seinasta enda Øll eru ikki negd við heiligdagslógina og tá serliga hennara boð um, at almennur dansur skal enda á midnátt leygarkveld. Fólk, sum ganga í dans, halda ikki, tað er rímiligt, at dansihelini skula vera tóm klokkan eitt. Nógv fara ikki til hús so tíðliga eitt leygarkveld, men royna, um ikki er ein tjansur at sleppa inn í tey felegini, sum hava dans fyri sínar limir. Teir, sum skipa fyri almennum dansi, og vit tosaðu við, halda eisini, tað er ov tíðliga at gevast klokkan eitt leygarkvøld. Klokkan tvey, kanska trý, hevði ikki verið verri, vóru teir samdir um. Feroyingar eru nú eina ferð so, at teir fara seint í býin. Kanska serliga nú, sjónvarpið sendir út í móti midnátt, onkuntíð longur, leygarkveld. Men, sum ein dansiheliseigari segði um at enda klokk- an eitt leygarkveld: — Vit noyðast at góðtaka, at hetta er so. Spæliautomatirnar í ZanZibar bannaðar Vakthavandi í Politigarðinum sigur, at born hava fingið pengar, sigarettir, sjokolátu og frispøl, sum er ólógligt Tað loysir seg at klaga ella gera vart við viður- skifti, sum borgarar eru ónegdir við. Hetta sæst einamest av skriving í Sosialinum um spæliautomatarnar í ZanZibarr, pylsubarrini, sum hevur hýst stórum parti av børnum og ung- dómi í Havn, teir seinastu mánaðarnar. Fyri jól í fjer vóru spæliautomatar settir upp í ZanZibarr, og brátt vísti tað seg, at bern og ungdómur í stóran part av frítíðini spældu við automatarnar. Tá ein skúli liggur nærindis, so vardi tað ikki leingi fyrr enn bernini skulkaðu úr skúla, og brúktu tíð og pening í ZanZibarr. Bæði foreldur og lær- arar hava klaga sína neyð um hetta óskil, men einki var at gera, tí stjór- in í ZanZibarr hevði fingið loyvi frá myndug- leikunum. Av tí nógvu skriving í Sosialinum og í lesara- teigum í øårum bleðum eisini, fór legreglan enn einaferð at kanna viður- skiftini viðvíkjandi spæliloyvinum í ZanZi- barr. Nú vísti tað seg, at spæliautomatirnir vóru ólógligir, tí bern hava fingið sigarettir, pengar, sjokolátu og fríspel, sum vinning. Nú er málið klárt ólógligt, sigur vakthav- andi á Politigarðinum. Eftir Legtingslóg frá 1975 er klárt tilskilað: »Loyvt er ikki at flyta inn ella nýta spæli- automatar, har vinn- ingur verður latin«. Stjórin í ZanZibarr hevur upplýst til løgregl- una, at flestu spæliauto- matar eru soleiðis inn- rættaðir, at fólk kunnu fáa fríspel. Tá automat- arnir ikki kunnu broyt- ast, varð loyvið inndrig- ið og automatarnir tiknir niður. Nú er bert tvey TV spel eftir í ZanZibarr, av slagnum, sum verða nýtt í samband við sjónvarp. Hví fóru tit undir at kanna málið, tá tit fyri fáum mánaðum síðan hevdu játtað somu spæliautomatar? Hetta kom einamest av tí nógvu skriving, men eisini tí foreldur og lærarar hava ringt til okkara og kært sína neyð. Vit kundu tó ikki hjálpa teimum, tí myndugleikarnir høvdu givið loyvi til at seta spæliautomatarnir upp Umreðan av teimum keðiligu umsteðunum, sum spæliautomatarnir vóru orsek til, gjerdi, at myndugleikarnir enn einaferð fóru at kanna málið. Bjørn Klyver, sum hevur havt til uppgåvu at kanna viðurskiftini við spæliautomatum, hevur funnið ein hægsta- rættardóm í Danmark, sum vísur, at spæli- automatar við fríspelum og eðrum vinningum, er ólógligt. Av tí at danskir dómar verða nýttir sum grund- arlag í slíkum málum, so er tað nú bannað at seta spæliautomatar upp í Feroyum. Dag.