hósdagur 10. mars 1983síða 3

Nr. 29 — 10. mars 1983 tíðindablaðið s | SÍ luri | Síða 3 2 Idag verdur pristalid avgjørt: Ætlaða broytingin gevur 2000 kr. i missi bert i år Reallønin minkar, um pris- talið skal setast aftur til 100. Men hvussu nógv minkar reallenin, sum er tann parturin av lenini, sum tú hevur eftir, tá alt annað samfelagsgjald er farið burturav? Undir 1. viðgerð av upp- skoti landsstýrisins um at nullstilla prístalið, varð upphæddin kr. 6000 nevnd. Í álitinum frá fíggjar- nevndini í málinum kemur talið kr. 2000 fram í einum svari frá Karli Andreass- en, fulltrúa á Hagdeildini til ein spurning frá for- manninum i figgjarnevnd- ini, Ivani Johannesen: »Um hildið verður fram i 1983 vid verandi pristali ella um prístalið pr. 1. januar 1983 verður sett aftur til 100, hverja ávirkan fær so hetta á inn- tekurnar hjá vanligum fólki? . — Við einum prisvøkstri upp á 10 pst. um árið skuldi = munurin verið umleið kr. 2000 fyri árið. Hetta er svarið, fíggjar- nevndin og umboðini fyri fakfelegini, sum vóru á fundinum, fingu. Men lentakararnir hava havt ein miss undanfarin ár. Tá missurin aftur til 1975, tá prístalslógin varð munandi broytt, verður roknaður út, verður hann 12.000 kr. árliga, vísir Ove Mikkelsen á í áliti sínum. Andsteðan: nýtt grundarlag og óbroytt prístal Fíggjarnevndin hevur býtt seg í ein meiriluta — samgonguflokkarnir — og tríggjar minnilutar — and- steðulimirnir í nevndini — men sum hevur eitt saml- að minniluta uppskot. Meirilutin mælir til at samtykkja uppskot lands- stýrisins, men skjýtur upp at heita á landsstýrið um at seta nevnd at endurskoða prístalsgrund- arlagið. Atli Dam mælir til at kanna allan spurningin um prístalið eins og onnur megulig búskaparlig tiltøk so sum avskriv- ingar, skatt av bankayvir- skotið, serskatt av háinn- tokum og meguliga broytan av skipanini, so- leiðis at ein »pristals- familja« altíð fær fult endurgjald, meðan hægri lenirnar fáa skerda prís- javning eftir broytingum í útflutningsprísunum Men saman við minni- lutunum, Ova Mikkelsen og Adolfi Hansen, setir hann soljóðandi uppskot til samtyktar: >Legtingið samtykkir, at sett verður ein nevnd at útarbeiða eitt nýtt prístalsgrundarlag, og at lógin um prístal skal standa óbroytt, til álitið frá nevndini fyriliggur«. Fakfeløgini hava mótmælt ætlaðu broyting- unum hjá landsstýrinum og hava sett krav fram um, at sjálv dýrtíðarvið- bótin verður hækkað úr 60 oyrum upp í kr. 1,50. Eftir fundin saman við figgjarnevndina komu fakfeløgini til ta stødu, at verandi pristal ikki må verða broytt og at ein nevnd verður sett at endurskoða grundarlagið fyri prístalinum. Allur veksturin frá 70-unum hvervur — Arini 1980, 81 og 82 hevur verið ein reallenar- afturgongd hjá lentak- arunum upp á minst 10 pst. bert orsakað av infla- tiónini. Í áliti sínum vísir Atli Dam á, at árini 1980, 81 og 82 er reallenin mink- að 10 pst. bara av inflati- ónini. Harafturat kom tollhækkingar fyri 50 mill. kr., hækkingar í flutnings-, post-, telefon- og eðrum al- mennum gjeldum. — So valla er ivi um, at reallønargongdin seinastu tvey árini er so stór, at hon saman við gongdini í 1980 hevur tikið megin- partin av vekstrinum sjeytiárini aftur frá len- takarabólkunum, sigur Atli Dam. Í slíkari steðu er trið- ingsskerjing av endur- gjaldinum fyri prísvekst- urin ikki heppið búskapar- ligt tiltak, men heldur eitt skaðaskot. Atli Dam vísir á, at tað er munur ímillum at royna at tálma eini lenarhækk- ing í einum tíðarskeiði við sterkum reallenarvekstri, og beinleiðis at fremja lenarniðurskurð í eini tíð, har reallenin minkar skjótt, er alstórur. Eisini metir Atli Dam grundgevingina hjá lands- stýrinum vera jánkasliga og einkisigandi: — Tí sokallaða grund- gevingin »at harvið er prístalið b etur í samsvar við prisgongdina« er so einkisigandi, at skomm mátti verið fyri ábyrgdar- politikkarar at smoykja so harðligt tiltak niður yvir lentakaran við so óprógv- aðari grundgeving. Her er eingin próv- fersla fyri, at tiltakið er neyðugt av samfelags- ligum orsekum. Einki prógv er fyri, at kapp- ingarferi okkara mennist og heldur eingin meting um orkuna hjá vanligum lentakara at bera hesa byrðu afturat teim mongu, sum borgarliga »alternativiå« hevur givið honum at bera, hevur skotið upp at leggja áhann og hevur í umbúna at koma við seinri. Stersta umbýtið nakrantíð - Borgarliga »alternativiå« hevur eftir bert tveimum árum megnað at fremja stersta umbýtið av samfelags- orkuni = (við legmans orðum: lagkekuni), sum í Feroyum nakrantíð er upplivað, tí sjálvsagt er allur vinningurin frá sjeytiárunum fluttur til onnur í samfelagnum. — Ongantíð fyrr er slík háð sýnd virkandi fjeldini sum nú, tá hegg eftir høgg tekur aftur tað, hon við bit og slit vann sær av teirri risaútbygging av okkara samfelag, hon var við til at fremja seksti- og sjeyti- árini, sigur Atli Dam. Formaður Javnaðar- floksins metir eisini, at samgongan setir tann arbeiðsfrið og lenaraftur- haldni, ið ábyrgdarfullir fakfelagsleiðarar hava sýnt í torførum árum, i váða fyri at fremja eitt til- vildarligt tiltak, sum onkur er komin í tankar um. Atli Dam vísir eisini á, at tað er ikki vanligi len- takarin, sum ehvur tað stóra brúkið:f — Meðan prís-, takst-, skatta- og tollhækk- ingarnar dyggiliga av- marka forbrúksmegu- leikar lentakaranna, tyk- ist forbrúk avskrivaranna og háinntekumanna at vaksa so nogv, at handils- javnhallið ár um ár setir met, og meðan uttanlands- låntøkurnar av hesum rekka stjørnuhæddum, orkar skjótt lentakarin valla at taka sær lán til út- vegan av íbúð, sigur Atli Dam m.a. í minnilutatil- ráðing síni. Fyra kr. um tíman Ove Mikkelsen vísir í sínum minnilutatilmæli á, at í telum er missurin frá 1975 til 1982 fýra kr. um tíman. Harafturat góvu tollhækkingarnar tvær kr Soleiðis fær lentakarin seks kr. minni um tíman. Hetta gevur árliga ein miss upp á kr. 12.000 — Mælt verður tí frá at seta hetta lógaruppskotið í gildi. Her mugu vit ting- menn eisini hava í huga, at gongdin hesi seinastu árini er vorðin tann „at steðugt minkandi arbeiði hevur verið at forvinna, sigur Ove Mikkelsen m.a. Adolf Hansen hevur eisini sítt egna tilmæli. Hann vísir á, at Feroyar livir av útflutninginum, meðan prístalið hevur teir eginleikar, at dýrari tær innfluttu vørurnar eru, tess hægri verður prístal- ið. Hetta uttan mun til, um grundarlag er undir okkara keypiorku. Hann metir, at tað besta prístalið er eitt javnvágar- prístal, ið virkar soleiðis: at prístalið fer upp, tá eindarútflutningsprísirnir fara upp, og fer niður, tá eindarútflutningsprísirnir fara niður, og at prístalið fer upp, tá eindarinnflutn- ingsprísirnir fara niður, og at prístalið samsvarandi fer niður, tá eindarinn- flutningsprísirnir fara upp. — Við einum soleiðis virkandi prístali taka vit øll lut i samfelagságóð- anum, tá hann er til stað- ar, meðan vit hinvegin øll mugu spenna lívreimina inn, um hall er á okkara samhandli við aðrar, sigur Adolf Hansen m.a. í tilráð- ing síni. Eftir fundarskránni kemur uppskotið til aðru viðgerð á legtingsfund- inum, sum byrjar kl. 10,30 í morgin. jo-mo Trygdin á Viðarnesi skal kannast Trygdarviðurskiftini á Viðarnesi skulu kann- ast, áðrenn Tórshavnar býráð leingir leigusátt- málarnar við P.f. Esso og við P.f. Shell Við navnakalli sam- tyktu fýra býráðslimir á býráðsfundi týs- kveldið eitt uppskot frá Heðini Mortensen um, at býráðið fær eina frágreiðing um trygd- arviðurskiftini áðrenn sáttmálin verður undir- skrivaður. Ikki tí, eg havi einki ímóti uppskot- inum til sáttmála. Men har hevur verið eldur í har úti og býráðið hevur jú samtykt, at skipasmiðjan skal byggja eina monter- ingshøll í Alakeri. Eg vil bara hava trygdar- vidurskiftini = kannað, sigur Heðin Mortens- en. Strangari sáttmáli Uppskotið til leigusátt- mála, sum býráðið hevur gjert, er strang- ari enn verandi sátt- máli. Poul Michelsen. by- ráðsformaður upp- lýsir, at kommunan nú hevur treytað sær rætt til, at tangarnir kunnu flytast áðrenn 1990, tá sáttmálin gongur út, um kommunan kann vísa oljufelegunum á annað eki. Harafturat hevur kommunan ikki skyldu at rinda oljufelegunum endurgjald fyri td. bygningar, sum oljufel- egini gera, eftir at sátt- málin er undirskriv- aður, og fram til 1990. Orsøkin til, at nyggjur såttmåli skal gerast, er hon, at olju- feløgini leiga å fleiri matrikkul-nummurum. Såttmålin fyri summi av hesum er gingin ut. Annars upplysir by- ráðsformaðurin, at oljuøkid á Vidarnesi er undir regluligum eftir- liti av brandeftirlit- inum og arbeiðseftir- litinum. Roknskapir góðkendir Tórshavnar býráð samtykti einmælt týsdagin roknskapirnar fyri 1981 og -82. Onkuntíð er rokn- skapurin sendur í hvert hús. Men tað verður hann helst ikki í ár. Í hvussu so er ikki í fullum líki. Men meguleikin at senda út eina minni útgávu við hevuðskonto'unum er nevndur. Figgjarætlanin fyri Tórshavnar býráð skal á fundi í kveld hava fíggj- arætlanina fyri kommununa fyri á fundi í kveld. Sambært kommunulógini skal fíggjarætlanin við- gerast tvær ferðir og samtykkjast undan 1. apríl. Sáttmálarnir skulu góðtakast Tað var i fjør, at Tórshavnar byråd segði fleiri lenarsáttmálar upp á teknisku deild komm- ununnar. Samráðingarnar, sum hava verið drúgv- ar, eru loknar, og funnið er fram til semju uttan við arkitektarnar. Hinir bólkarnir eru: verkfreð- ingar, maskinmeistarar, byggifreðingar og tekn- iskar teknarar. Sáttmálasamráðingarnar hava m.a. miðjað ímóti at fáa hesi starvsfólkini undir feroyskar lønarsåttmålar. Harafturat hava samráðingarnar snúð seg um fastleggjan av ábyrgdarískoyti og loysn av spurninginum eftirlenartrygging. Ebenezer Bíbliuflokkur verður íkveld kl. 20,30. Svenning av Lofti talar um evnið >Trúgv virksom í hugsan, orði og verki«