hósdagur 10. mars 1983síða 6

tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin tíðindablaðið Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Térfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miller Lýsingar: Árni Joensen Nýval oddagrein Á TINGFUNDI týsdagin legði Javnaðar- flokkurin fram uppskot um legtingsval. Høvudsorsøkin til uppskotið er tann ódugnaskapur samgongan og landsstýrið hava sýnt í samráðingum við aðrar tjóðir um sínámillum fiskiveiðusáttmálar og í umsitingini av hesum sáttmálum. FYRST KUNNU vit nevna sáttmálan við EF. Í fjør bundu teir okkum til at laksafiski- skapurin i føroyskum sjógvi skuldi skerjast niður í 600 tons meðan vit annars kundu veitt 1200 tons. Elsini loyvdu teir út- lendingum at veiða vid snørdum trolposa. Í ár hava teir loyvt útlendingum at reka royndarfiskiskap eftir upsa inn at 21 fjórð- ingum við 120 mm meskum og eisini hava teir loyvt útlendingum at reka royndar- fiskiskap eftir blálongu inn at 21 fjórð- ingum við 100 mm meskum. Minst loyvda meskavíddin hjá føroyingum sjålvum er 135 mm. ANNARS ER EF sáttmálin fulur av pappírs- fiski tá talan er um tann partin sum føroy ingar kunnu veiða í EF sjógvi. Stersta negdin sum vit fáa í EF sjógvi eru 40.000 tons av ídnaðarfiski ið vit ongan møgu- leika hava at veiða. Orsekin til hetta er, at planloysi í fiskivinnupolitikkinum hevur ført til at so at siga øll ídnaðarskipini hava lagt um til botnfiskaveidu å heimaleidum. SÍÐANI KUNNU vit taka sáttmálan viðNoreg. Her hevur samgongan bundið seg til, at í mesta lagi 9 føroysk skip skulu veiða rækjur við Svalbard og at í mesta lagi 5 skip kunnu veiða ísenn. Hetta hendir samstundis sum n orðmenn sjálvir reka rækjufiskiskap har við 300 skipum og sam- stundis við, at teir geva 10 nýggj loyvi til rækjufiskiskap við Svalbard. GINGU vit ikki við til hesa avmarking kundu vit av nýggjum bygt ein stóran før- oyskan rækjuflota — ein fækjuflota id vildi fingið ómetaligan tydning fyri føroyska samfelagsbúskapin. Hetta vildi sekt rættiliga munandi um okkara útflutnings- virði eins og tað kundi skapt hundraðtals arbeiðspláss í Føroyum. Men av berum kleyvarskapi er hesin meguleikin gloppin okkum av hondum. Fakfeløgini: Uppseting : p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 NU VITA VIT væl, at samgongan og ser- stakliga løgmadur verja seg vid at gingu vit ikki vid til avmarkingina av rækjufiski- skapinum vid Svalbard, so fingu vit ongan sáttmála viðNoreg og harvið hevði fiski- skapurin hjá trolarunum eystanfyri gloppi okkum av hondum. Men hetta er tað tóma mesn. Vert er at undirstrika, at hetta er fyrstu ferð, at vit hava gjert sáttmála viðNoreg eftir bert eitt samráðingarum- farð. Hetta sigur alt um, at okkara sam- ráðingarmenn hava slakað alt ov skjótt. Heldur enn at taka eitt samráðingarumfar aftrat eftir at teir høvdu rådført seg við skilamenn heima i Føroyum valdu teir at boyggja seg og skriva undir. TIL ENDANS er at nevna islandssått- málan. Hendan sáttmálan hevur landstýrið umsitið so illa, at vit helst hava mist 1100 tons av botnfiski við Ísland. Íslandssátt- málin kemur í gildi 20. mars á hverjum ári Tann seinasti — sáttmálin fyri 1982 — kom í gildi 20. mars í fjør. Íslendingar ganga út frå, at føroyska kvotan i islendskum sjógvi skal veiðast i álmanakkaárinum og tað vil siga áðrenn árslok. AV LANDSSTYRISINS kleyvarskapi var staðan tann við årsskifti, at 1100 tons av okkara kvotu framvegis svam í íslendsk- um sjógvi. Av hesum hava føroysk skip veitt 5—600 tons í år. Nú siga íslendingar. at hesi tonsini verða tikin av kvotuni 1983 og at vit hava mist hini 5—600 tonsini, sum vit enn ikki hava veitt? SAMGONGUMENN hava sjálvandi ikki havt stundir at føra samráðingar við eitt nú norðmenn. Teir skriva bara undir eftir eitt samráðingarumfar. Samgongumenn hava heldur ikki stundir at umsita íslandssátt- målan við Skili. Teir skulu jú halda klandrið úti á nesinum og í samgonguni við líka. Og tað tekur sjálvandi stórsta partin av tíðini hjá borgarliga alternativinum. VIT ERU fullvísir i, at førgyingar nú, eru so móðir og troyttir av borgarliga alternativ- inum, at varð uppskot Javnaðarfloksins um legtingsval sent út til fólkaatkveðu, so fekk tað undirtøku av einum rættiliga stórum meiriluta av føroysku veljarunum. Men av ótta fyri fólksins dómi taka legtingsumboðini fyri borgarliga alternativið neyvan undir við hesum upp- skotinum. Samgongan leggur upp til ófrið 2. mars 1983 vóru undir- ritaðu feleg boðin á fund við legtingsins fíggjar- nevnd um prístalsmálið. Áðrenn fundurin rættu- liga var byrjaður, segði fíggjarnevndarformaðurin Ivan Johannesen frá, at hesin fundur var komin í lag eftir áheitan frá and- stødumonnum, sum eru limir i nevndini. Umbodini fyri fakfeløg- ini løgdu síni sjónarmið fram, og vistu å, at tey undir ongum umstødum vildu ganga við til ein so stóran peningamiss, sum slík broyting fór at geva teimum, sum longu av prístalsbroytingini frá 1980, og av toll- hækkingum og eðrum inn- flutningsgjeldum í hesum tíðarskeiði, hevur havt tað avleiðing at tímalenin er 6 kr. lægri enn hon átti at verið, um hesar broyt- ingar ikki vóru gjerdar. Henda avleiðing, sum higartil kostar verkafólki 12.000 kr. um árið, vísir seg kemur at standa við og versna. Hetta kemur av, at við prístalsbroyt- ingini nú kemur viðbótin bert at geva triðingin av tí prístalið eigur at geva, um tað var, sum tá lógin kom í gildi í 1980. Felegini eftirlýstu fleiri „ferðir, hví prístalið skuldi setast aftur á 100, men fingu vit onga veruliga frágreiðing um hetta, annað enn at Hilmar Kass og Ivan Johannesen royndu heldur jánkasliga at siga frá, at tað var fyri okkara kappingarferi og fyri at tálma lenarlagnum. Nr. 29 — 10. mars 1983 Til formannin i »Nordoya Hyruvognsfelag«: Niðurlegg felagið og kalla til nýggjan stovnandi aðalfund Í samband við nýstovnaða hýruvognsfelagið í Klaks- vík og tað, sum formað- urin, Bjarni Danielsen, sigur við Tíðindablaðið Sosiali-, loyva vit okkum at gera nakrar viðmerk- ingar. Vit meta tað vera skeiva framferð, at tú aftaná bert fáar vikur í hýrukoyring breggjar tær av tí ný- stovnaða felagnum, sum eftir okkara metan ongan- tíð varð stovnað. A sokall- aða stovnandi aðalfund- inum, var stórur meiriluti fyri ikki at stovna eitt felag sum úthýsir teimum, sum nýta hyruvognskoyr- ing sum hjávinnu. Í so fall, at tú íkki verður ímillum teir hepnu, útvaldu hýruvogns- førarnar, og noyðist at koyra vikuskiftis-koyring, hevur tú sostatt grivið tína egnu grev. Tú sigur, at ein steð við 15 bilum hevði verið nokk. Tá ið marknaðurin er so soltin, loyva vit at spyrja teg, hví tú brádliga dagar fram, og stjelur 16. pláss- ið. Tað vóru minst 15 bilar, sum koyrdu hýru- koyring áðrenn tú byrjaði, men at 32 bilar javnan eru í koyring er beinleiðis lygn. Tað eru 20 taxabilar. Iroknaðir eru tå ein bilur frå Norðtaxa í Norådepli og ein frå Viðareiði, sum eru í koyring. Bjarni Danielsen sigur, at Norðoyar Hýruvogns- felag skal leiða samráð- ingarnar fyri einari betri skipan fyri hýruvognsfer- arar í Norðoyggjum. Nær hevur hann fingið lyftið frábýráðnum um, at tað skal vera hann og hansara felag, sum skulu gera ta nýggju skipanina? Tað lyftið hevur hann ongan- tíð fingið og fer ei heldur at fáa tað. Eisini vildu vit mett tað verið hóskiligari at sett navn undir, tá ið ein sendir brev út til kolegar og bjóðar inn til stovnandi fund av fakfelag. Tú sigur, at við tíðini gerast allir hýruvognsfer- arar limir í Norðoyar Hýruvognsfelag, men her fert tú skeivur. Sjálvt tínir egnu arbeiðsfelagar niður- stemmaðu felagið í tí líki, tað varð lagt fram á stovn- andi fundinum. Nær hevur tú fingð lyftið frá teimum, sum tá segdu nei...at teir ætla at gerast limir? BD sigur, at kveldkoyr- arnir taka livibreyðið frá teimum, sum nýta koyr- ingina sum hevuðsvinnu. Her kundi verið vert at nevnt, at mangan var mangul uppá bilar, t.d. tá ið dansur er og veitslur verða hildnar, um ikki onkur traðkaði til. Sein- astu leygardagar hava ein- ans bilar hjá Auto koyrt um næturnar. Hvar eru tit? Tað nyttar ikki at sita á steðini og bíða til telefonin ringir, tí tað er úti í býn- um, fólkunum terva flutn- ingin. Tí má ásannast, at vit kveldkoyrarar gera eitt stórarbeiði fyri tykk- um,s um ikki tíma so væl at koyra um næturnar. Viðvíkjandi takstinum er at siga, at Auto koyrir fyri lægsta takstin, og er Fyri at vísa okkara góða vilja, skutu fakfelegini upp, at prístalið bleiv óbroytt, meðan ein skjótt- arbeiðandi nevnd bleiv sett, við umboðum frá fakfeløgunum og lands- styrinum, til at gera eitt nytt pristalsgrundarlag. Svend Åge Ellefsen segåi seg vera positivan fyri, at ein nevnd bleiv sett, men vildi å ongan hátt ganga við til, at pris- talið ikki skuldi førast aftur á 100. Niðursteða frá fak- feløgunum Eftir at tað nú er okkum meira og meira greitt, at áheitan okkara ikki verður fylgd av samgonguni, sjálvt um felegini hava víst samgongumonnum í figgjarnevndini á, at føroya lad er gitið fyri frið á arbeiðsmarknaðinum, er tað okkum eisini heilt greitt, at núverandi sam- gonga leggur upp til, at hesin friður ikki skal verða varandi. Tey seinastu árini aftaná at sáttmálin hevur verið undirskrivaður, hava teir politisku m myndugleikarnir undir- gravað sáttmálan við at seta prístalið á 100, umframt tollhækkingar og innflutningsgjeld, sum ikki telja við í ávirkanini av prístalinum. Um so er, at okkara poli- tisku myndugleikar halda, at hetta skal verða gongdin framyvir, skal tað verða teimum heilt greitt, at teir mistaka seg, tí at frá nú av fara fakfel- egini at krevja fyrivarni, tá ið sáttmálar verða gjørdir fyri nýggjum inn- tekulógum og prístals- broytingum í sáttmála- skeiðinum. Tórshavn 7. mars 1983 Føroya Arbeiðarafelag, Føroya Handverkarafel- ag, Føroya Prentarafelag, Havnar Arbeiðsmannafel- ag hetta bert til gagns fyri vanligar familjur sum ikki hava ta stóru inntøkuna at líta á. Tí eini góð ráð til B arna Danielsen. Niðurlegg felag:ð Kalla allar hýruvognsferarar saman til ein lógligan stovnandi adaltund. har meguleiki er hjá ellum at gerast limir. Teir, sum hava hýruvognin sum hjá- vinnu, glíða av sær sjálv- um úr felagnum, tá ið bil- urin verður útskiftur. Hetta stendur millum annað í løgtingslåg um hýruvognskoyring, sum er verd at kenna, tá ið farið verður undir at stovna tílíkt felag. Tað nyttar ikki at skjúgva eldri og yngri hýruvognsferarar = vekk við makt. Til seinast vil eg ynskja eitt gott samstarv í ar- beiðnum fyri einari betri hýruvognsskipan í Norð- oyggjum. Hýruvognskoyrarar hjá Auto Renovati- ónsmálið: Við hesum verður heitt á háttvirda Fer- oya Legting um at taka eina positjva stødu í renovatións- málinum, nú tað kemur aftur fyri tingið, soleiðis at Interkommunali Re- novatiónsfelagsskap- urin, IRF, sleppur at byggja ta ætlaðu brennistødina = sum skjótast. Í Sandoynni er leingi bíðað eins og aðrar staðir í Fer- oyum eftir eini felags loysn í hesum máli. Men enn noyðast vit hvenn dag at koyra alt burturkastið á sjógv. Hetta halda vit vera ábyrgdar- leyst, tí tað kann vera til ampa fyri útróðr- arbátar og ferðslu millum oyggj- arnar, umframt at tað dálkar strendur okkara og havið. Við hávirðing aðra Sands Kommuna J.B. Mohr, form. Skopunar Kommuna Herman Winther, formaður Skálavíkar Kommuna Palli Dalsgaard, form. Húsavíkar Kommuna Sjúrður Nolsee, form.