týsdagur 12. apríl 1983síða 3

Nr. 41 — 12. apríl 1983 Gitingar!!! Upsin vit selja til tjekkar endar í Týsklandi í kapping við okkara egnu upsaverur — Illgitingar og veruleikafjart sigur Olaf Nielsen, selustjóri á Føroya Fiskasølu Tann upsin, sum feroyingar nú skulu til at selja til Tjekkoslovakia verður um nakrar mánaðir — tá príslegan er vorðin betri — seld á vesturtýska marknaðinum — í kapping við upsa, sum feroyingar tá selja beinleiðis til týskarar. Hetta eru óváttað tíðindi, frætt um. fFiskasølan heldur, sum Sosialurin hevur hetta eru at illgitingar. Olaf Nielsen, selustjóri, sigur, at slík sela als ikki kann lena seg fyri tjekkar, men viðgongur samstundis, at Fiskaselan ongan klausul hevur lagt við, um víðari selu av fiskinum, tá teir gera sáttmála við eitt nú Tjekkoslovakia Feroya Fiskasela liggur í letuni í samráðingum við bæði Sovjetsamveldið og Tjekkoslovakia um selu Tad er komin so nógvur upsi uppá land í Feroyum higartil i år, at av upsa teir vanligu og dýru marknaðirnir í Europa kunnu ikki taka ímóti meiri av upsablokki. Tí leitar Fiskaselan eystur- um fyri at selja upsan til lægri prísir fyri at sleppa av við hann. Tíðindablaðið Sosialurin hevur hoyrt tíðindi ganga um, at tann upsi vit selja til Tjekkoslovakia verður seldur aftur til Vestur- týsklands nakrar mánaðir seinni, tá príslegan og eftirspurningurin á týska marknaðinum er í lagi aftur. Illgitingar Vit hava vent okkum til selustjóran á Fiskasøluni, Olaf Nielsen, og spurt hann, um nakað er í hesum tíðindum ella gitingum. Olaf Nielsen sigur seg hava hoyrt hetta og sigur at hetta er rætt og slætt illgitingar - Tjekkoslovakar keypa inn fyri ein fastan marknaðarprís. Vit vita at veran kemur til eisini, landið. Teir skulu rinda fyri frakt úr Danmark og eysturum. Tað kostar valuta. Teir fáa soe isini fiskin tollfrían inn. Nú kenni eg ikki tollsatsin millum Tjekkoslovakia og EF, men legið skal tað vera, um tað ikki er hægsti tollur á eini fiskaveru, sum veðrur inn- flutt til EF úr einum landi, sum ikki framleiðir fisk Pvs. ein tollur uppá 15%. Tá vit sjálvir selja til Týsklands og onnur EF lond, er tollurin 3%. Her er sostatt ein munur uppá 12% Olaf Nielsen sigur víð- ari, at skulu tjekkar selja upsan til EF og tollurin tá er 15%, tá skulu teir selja hann í minsta lagi 12% dýrari fyri at fáa peng- arnar aftur. Haraftrat kemur fraktin úr Danmark, umframt frakt- in úr aftur Tjekkoslovakia og vesturum, plus goymsla í Tjekkoslovakia og plus meguligan vinn- ing. Nú skulu teir selja veruna kanska 30% dýr- ari, enn teir hava keypt hana fyri frá okkum. — Fiskaselan hevur selt til Tjekkoslovakia fyrr. Hava tit nakrantíð hugsað um tann meguleika, at teir meguliga selja veruna til Týsklands nakrar mánað- ir seinni og í kapping við feroyskan upsa? — Hatta er veruleika- fjart. Og umt eir gera tað við vinningi, so er tað lættasta sak hjá okkum at fáa góðan prís við at undirbjóða Tjekko- slovakia í Vesturtýsk- landi. — Hava tit lagt nakran klausul við, um at veran ikki má seljast víðari, tá tit selja til Tjekkoslova- kia? — Tað hava vit ikki, men tann meguleikin er sum sagt als ikki til steðar av økonomiskum orsek- um. Teir fara ikki at gjalda vesturlendskan valuta fyri at selja veruna í vestanlondum. Hetta er eitt so sumpult rokni- stykki, at ein og hver kann gera tað. ..j , . Seluútlit Olaf Nielsen skal um stutta tíð til Tjekkoslo- vakia at samráðast um selu av upsa. Hann sigur, at teir í letuni eru í sam- ráðingum við russar um at selja umleið 1200 tons av upsaveru Vit spurdu nú Olaf Nielsen, um ikki Feroya Fiskasela longu tíðliga í ár átti at gjørt vart við sølu- útlitið fyri upsa, soleiðis at vit ikki framleiddu meira enn vit kunnu selja? Til tað sigur hann, at Fiskaselan hevur onga ávirkan á, hvat skipini gera. Men at teir dagliga eru í samband við flaka- virkini. — Tey kenna støduna og hava gjørt tað leingi. Ikki minst Ráfiskagrunnurin hevur kent steðuna leingi. Víðari sigur hann: — Vit hava gjert vart við útlitið fyri selu av upsa fyri lang- ari tíð síðani. Men Rá- fiskagrunnurin byggir í dag á eitt prinsip, um at tann seinasti sáttmálin er galdandi til ein nýggjur kemur í gildi. Nú kemur so tað inn í myndina, at tað verða framleitt 3000 til 5000 tons meira, enn sátt- málar eru gjerdir um, og vit fáa ongan sáttmála aftur fyrr enn 1. mai. Og Ráfiskagrunnurin heldur fram við at byggja prís- irnar á sáttmálar, sum eru gjørdir í januar, hóast menn longu í februar mánaða vistu, at prísirnir á upsa fóru at falla. r Hyggja moti framtidini — Heldur tu, at Ráfiska- grunnurin longu í skeiðn- um átti at gjert av, um hann átti at lækka avreið- ingarprísin? — Onga viðmerking! sigur at Olaf Nielsen enda, at vit mugu ikki standa við rygginum móti framtíðini og hyggja afturút. Vit mugu byggja móti framtíðin og taka royndir av tí, sum farið er — Her hugsi eg serliga um tær reglur, sum Rá- fiskagrunnurin arbeiðir eftir. Um at brúka sein- prís at grunda framtíðina á. Tað gongur soleingi prísirnir eru javnir og uppgangandi Men verður ein ov stór framleiðsla og prísirnir falla, so verður steðan jú ein heilt onnur asta jan Uttanfyri bygningin hjá Marr og Co. í Havn Aksel Mortensen, Johan Mortensen, Poul Feddersen og Poul Jensen Framhald av síðu Í mest í Vestur-týsklandi. Teir báðir Poul-arnir siga seg vera væl negdar við góðskuna á feroysku veruni De nogle 6; fisk I rer, sigur Feddersen, ið er stjóri á Norlax Hann sigur, at teir eru sinn- aðir at keypa allan tann ali- fisk, sum feroyingar eru førir fyri at lata. Prísirnir á aldum sílum liggur í letuni millum 30 og 40 kr. kilo. Teir vilja hava fisk í stødd- ini 2 til 3 kilo. Hetta er tann besti fiskurin at roykja til kundar teirra. Feroyski ali- fiskurin verður fluttur til Hirtshals, kruvdur og ísaður í kassar. Har verður hann so viðgjerdur og royktur. Tað vísir seg, at síl og laks- ur, sum í Feroyum eru ald í saltvatni, í Danmark verða skrásett sum feskvatnsfisk- ar, og sambært tað verður so tollurin settur. Í letuni er toll- urin á sílum 12% — Feroyar til EF — og á laksi 3%. Poul Feddersen sigur. at teir hava roynt at kanna, hví tað er = sera munur á tollinum á sílum og laksi, men sigur, at hann einki skilagott svar hevur fingið. Heldur ikki uppá spurningin, hví alifiskurin verður skrásettur sum fest- vatnsfiskur Hetta heldur hann vera løgid,t í var aldi fiskurin skrá- settur sum saltvatnsfiskur, sum hann jú er, og var toll- satsurin á sílum tann sami sum á laksi tvs. 3%, so høvdu feroyingar fingið munandi hægri prís fyri alda fiskin. Í dag eru teir noyddir at rokna 12% fyri sílini omaná keyps- prísin úr Feroyum. Hetta ger, at aldi fiskurin kann fáa ilt við at kappast við t.d. síl úr Skotlandi Poul Feddersen heldur, at Feroyar hava góðar meguleikar fyri aling, men hann leggur kortini aftrat, at vit eiga ikki at bíða ov leingi við at menna hesa vinnu. Tí aðrir, eitt nú skotar og het- lendingar leggja seg eftir at koma inn á marknaðin við bæði sílum og laksi. Tit eru helst eini 2—3 ár frammanfyri teir enn, men tit eiga at ansa eftir, at tit ikki sera verða yvirhálaðir av skotum sum kunnu selja veruna nógv bíligari til EF, tí teir eru limir í felagsskapinum — Men, sigur Poul víðari, hóast umsteðurnar Shet- landi eru nakað betri enn hjá tykkum teir hava heitari sjógv um summ- arið, so haldi eg Feroyar eru sera væl egnaðar til aling Tað er bert um, satsa, og hvussu skjótt Teir báðir danirnir siga, at tað hevur stóran týdning. at teir fáa ta stedd á fisko si teir biðja um. Tað hendir oftani, at teir fáa fisk, sum er gott og kilo. tá biðja um fisk, sum er 2 kilo At enda siga teir báðir, at tað er at vóna millum Feroyar og verður ekt í framtíðini, tí letuni er flutningssambandið so mikið gott, at báðir partar Feroyum, tí ein spurningur hvussu nógv tit vilja I 1 På væi i teir at samarbeiðið Jútland kunnu hava gagn av hesum Norlas keypir um Marr á Co Fiskaselu fisk igjøgn og Ferova jan