hósdagur 21. apríl 1983síða 16

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — ivamál? Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! 55 ad Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. Foreldrini velja sjónvarpið — bernini velja sum foreldrini Í 1981 setti Nordisk Kul- tursekreteriat í verk eina kanning um sjónvarps vanar og frítíðarvirksemi hjá bernum í Feroyum. Í danska blaðnum Skolebiblioteket er samreða við Jetta Forch- hammer, ein teirra í kann- ingarbólkinum, sum hevur vitjað í Feroyum fleiri ferðir. Fyrsta kanningin fór fram á vári 1981, onnur á heysti 1982 og í maí í ár fer triðja kanningin fram, sum síðan verður arbeitt og skriva frágreiðing um, ið væntandi kemur um stutta tíð. Kanningarnar eru farnar fram á tann hátt, at bern hava verið biðin um at fylla út eitt spurnar- blað, eins og tey hava skriva stíl um evnið frítíð- arvirksemi. Umleið 350 bern á átta ymsum pláss- um hava verið við í kann- ingini, umframt starvs- fólk, sum hava við bern at gera í frítíðarvirksemi av ymsum slag. Av tí at kanningin er farin fram júst í tíðini tá sjónvarpið byrjaði at senda í Feroyum, hevur serliga verið skoytt til ávirkanina millum bern av hesum nýggja fjølmid- ilnum. Greinin i blaðnum -, lendskan Skolebiblioteket | byrjar við eini søgu um gren- veiðumann. Hesin kemur aftur av veiðuferð, og freðist yvir at siga familjuni frá upp- livingunum á ferðini, men eingin tímir at lurta eftir frágreiðingini, tí gil hyggja sjónvarp! Henda segan verður tikin fram sum demi um mentannarskelk av ring- asta slag, sum sjónvarpið er orsøkin til í einum sam- felag sum tað gren- lendska. Jette Forchhammer sig- ur, at fult so stórur var mentannarskelkurin ikki, tá Feroyar fekk sjónvarp, tó at nógv bendir á, at sosiala samveran millum fólk sum er serstek av sínum slag í dag, kann væntast at vera skerd í framtíðini. Annars kann samanber- ing millum t.d. Grenland og Feroyar ikki gerast beinleiðis, tí Feroyar er meira tengt at viðurskift- um í útheiminum, eins og ídnaðarframleiðslan í Feroyum er ment í sterri mun enn t.d. í Grenlandi, sum uppaftur ger, at foroyingar ikki eru so fremmandir fyri tí, sum fer fram í londunum kring okkum. Serstakt fyri Feroyar er eisini at áhugin fyri at varðveita smáu bygda- skúlarnar eins og væl út- bygda veganetið kring landið, verður í samreðuni í Skolebiblioteket tikið fram sum demi, at varð- veita tað gamla, sam- stundis sum tikið verður móti tí nýggja. Hetta skuldi verið góð mótvápn, sum verja móti hópmentanini í sjónvarp- inum. Av tí at sjónvarpið bert sendir fýra dagar um vikuna, so hevur verið meguligt at leggja til rættis frítíðarítriv og annað virksemi, sum hevur verið her á landi áðrenn sjónvarpið kom. Jette Forchhammer sigur, at sjónvarpið sum fjølmidil fær hópin at berj- ast ímóti, og at sjónvarpið sum so ikki fær fastatøkur í fólk á sama hátt sum í eðrum småsamfeløgum. Viðvíkjandi frítíðarvirk- semi millum bern, so vísir kanningin, at viðurskiftini her líkjast nógv teimum, sum t.d. bern í Danmark hava. Tíanverri eru sosiala samveran millum bern skerd síðan sjónvarpið kom, tí nú sita ell framm- anfyri sjónvarpið, ístaðin sum áður, tá bern eitt nú um summarið spældi til langt út á kveldi, sigur Jetta Forchhammer. Hetta er spell, tí tað kann frameftir forkoma gamla samveruháttinum millum bern í Feroyum. Eftir spurnarbleðunum og stílum er komið fram, at bern ikki eru so áhugað fyri at hyggja sjónvarp, men at tey kortini sessast, tí foreldrini gera tað, — men eisini tí eingi bern eru út, tá sjónvarpið sendir. Tí hevur tað týdning framyvir, hvussu feroysk foreldur nýta frítíðina, og hvussu nógv tíð verður brúkt frammanfyri sjón- varpið. Arbeiðsbólkurin saman við Jettu Forchhammer hevur at enda gjert sær nakrar reglur fyri kann- ingarúrslitið í Feroyum, sum tó ikki skal takast sum ein niðursteða, men bert út frá sjónarmiðnum, hvat bern velja í mun til tey tilkomnu ella foreld- rini. Tað ljóðar: Tey vaksnu velja sjón- varpið bernini velja tey vaksnu og fáa sjónvarpið sam- stundis. Tí noyðast tey vaksnu at læra at velja børnini so meguleikin at virka í felag — uttan sjóngarp — 8 | staðar Gr v Dag. — Nú skal eg flysa teg. Peer Leykur: her er gullgrav- urin... arin, her pelsjekarin, her profeturin, trælahandilsmað- r man kjarnin fara at koma undan skjótt, nei, ber skel, heilt til tað innasta innasta, bara minni og minni... | > ...hvat verður tað næsta? Framhald av síðu 10 ari, at teir upplýsingar nevndin hevur fingið frá Rá fiskakeyparunum ganga út uppá, at grund er fyri at lækka avrokningarprísin og ikki minst avgerðin teir hava tikið um at steðga mótteku av upsanum. Teir meina so statt, at grundarlagið, sum nevndin hevur tikið steðu út frá, er ov vánaligt. — Eru nýggir sáttmálar gjørdir síðani seinastu prísir vórðu settir? - Ja, m.a. við saltups- anum, men har er bert lítið framleiðsla nú. Síðani er ein listaprísur, Coldwater USA, 64 cent pr. kilo fyri B-upsan Hann er inni í útrokningini í dag. Eisini er ein sáttmáli gjørdur við Rusland um selu av 1000 tonsum av upsa. - Verður hann tikin við í prísgrundarlagið nú? - Um hann verður tikin við eftir galdandi prinsippi, so verður hann tikin inn í roknistykkið við ávísari seinkan í form av framleiðslu- grundarlagnum. Tvs. at hann setir ikki heilt fult ígjegnum fyrr enn um ein mánað og tveir. Men vikir ein frá gald- andi grundarlagi, so er væl gjørligt at taka hann við beinanvegin. — Lækka tit avrokningar- prísin til tað steði, sum Rá- fiskakeypararnir ynskja hann, so merkir tað jú, at meiri pengar skulu út úr grunninum! Ja, tað er rætt. Vit mugu tá fara so langt út um játt- aninar, sum Ráfiskagrunn- urin kann lata — væl at merkja, um hetta verður eitt langtíðar problem, at vit antin noyðast at lækka av- rokningarprísin heilt mun- andi, ella at vit mugu fáa stórar eykajáttanir úr lands- kassanum — ella eitt sindur av hverjum. Fundurin í Råfiskanevnd- ini verður kl. 15. Miðað verður ímóti at taka eina av- gerð tå, men nevndin hevur eina freist til fríggjadagin, tí prísskeiðið byrjar ikki fyrr enn sunnudagin. li A