leygardagur 30. apríl 1983síða 6

tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting : p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Standid saman oddagrein Í MORGIN ER 1. MAI — altjóða ar- beiðaradagurin. Á hesum degi er vanligt, at arbeiðsfólk kring allan heim savnast til hátíðarhald, har litið verður aftur um bak og met- ingar gjørdar um hvat framtíðin kann hava at bjóða. Hesin dagur hevur verið hildin síðani 2. Sosialistiski Internationali, fyri 94 árum síðani, samtykti at halda dagin sum arbeiðaradag. TAÐ ER NÓGV broytt hesi ár hvat viðurskiftum hjá verkamanna- fjøldini viðvíkur. Frá likamligari trælking og kúging er vunnið hesi stætt nøkunlunda mannsømilig kor. SUM IKKI á einum øki, vóru vit eisini her eftirbátur við at tryggja arbeiðandi fjøldini hampulig kor. Tað eru ikki liðin meir enn stivliga tjúgu ár síðani vit fingu tær sosialu lógirnar so sum fólkapensiónina. Síðani eru ávísir batar framdir sum t.d. ein stytting av arbeiðsvikuni. Eisini er lóg samtykt um arbeið- aravernd, soleiðis at verkafólkið kann virka undir tryggari viður- skiftum, og sum tað seinasta og størsta sosiala framstigið í nyggj- ari tíð: sjúkradagpeningaskipanin. Henda låg, sum tryggjar teimum timaløntu eina inntøku undir sjúku TAÐ ER TÍ VERT at geva gætur, at eingi framstig hendur á sosiala gkinum fyrr enn Javnaðarflokk urin fekk avgerandi ávirkan á føroyskan politikk. Hetta er ein politikkur, sum flokkurin oll hesi árini hevur strembað fram ímóti gjøgnum skiftandi landsstyri. Javnaðarflokkurin hevur ongantíð einsamallur havt meiriluta, men hevur roynt at náað hesi úrslit gjøgnum neyðsemjur við sam- gonguflokkar. JAVNAÐARFLOKKURIN ER ein partur av arbeiðarargrsluni. Hin parturin eru verkamannafeløgini. Hesi hava alt síðan tey vóru stovn- aði gjørt eitt ótroyttiligt og gygdargott arbeiði. Tað var ynski- ligt, at hesi felag. so ólík tey eru, stóðu betur saman, og høvdu tá betri møguleika at gjørt seg gald- andi. Ein spjadd arbeidararørsla er størsta ynski hjå kapitalvaidinum og ørindasveinum tess å tingi. TAÐ SKAL VERA OKKARA vón, at verkamannafeløgini øll finna saman i ein landsfelagsskap, sum saman vid sosialistum å tingi, eru før fyri at standa ímóti tí harða ágangi frá mongum síðum. lkki fyrr enn tå er møguleiki skaptur til satt fólkaræði í Føroyum. Hvar eru tit kvinnur Hvar er Jona Henriksen, hvar er Hanna Lisberg, Sigrid Dalsgaard og aðrar kvinnur, sum hava latið Har stendur, at tað sum kanska mest hugtekur, sjálvt ein Havnarmann, er útsýnið. Ja, sjálvt útsýnið bara fyri menn. Kvinnumaður seg brúkað av okkara er forbehildið fyri menn. mansjovinistiska samfel- Hvat hugsa tit fyri ag, so tað stendur eftir. tykkum, kvinnur. Hví Hyggja tit ongantíð eftir, tala tit ikki at. Hví út- aaeweaoweeeeene Facistaróp um So í Dagblaðnum hvar tit standa. Ella lesa tit ikki blødini, lesa tit heldur ikki Sosialin — og siggja tit ikki, hvussu teir sjofla okkum til. sum vilja verja kvinnuna og henn- ara óunveriligu rættindi? Eg haldi. at tit hava for semt tykkum — tí leygar- dagin kundi man lesa Sosialinum, at tað ikki eru kvinnur til i IKKI losu kanska hvat teir skriva nýggja hotellið Eftir Sosialinum at dema, er tað bara fyri menn, ikki kvinnur. Jú, til at servera fyri mønnunum. um skifta tit ikki hesar menn, sum bara liva fyri monn- um og halda kvinnuna vera bara til at stríðast? Eg havi tikið mina stødu Fg stemmi ikki fyri nøkrum manni, hoast eg havi ein mann, so kundi tað aldri fallið mær inn. Gerið sum tær is at ségja. Ti kvinnur eru IKKl byttar sum tt kanska halda. Vit duga eisini at síggja, já sjålvt útsýnið frá hotellinum er tjak og meiningar Vit gera fesarar okkara varugar við, at treytin fáa upptikin undir hesum blað stjórnin veit, hver hev- fyri at lesarabrøv teiginum er, at ur skrivað brevini. 23 aftursvor Sosialurin prentar í dag seinasta partin av aftursvari frá Hogna av Heiði til Ola Breckmann. I hesum partinum kemur hann m.a. å tali- og skrivifrælsi, og vis- ir á, at tað heuði verið meira »fri- sint« herróp Fólkafloksins 21. »Barnadeydin er oktur ikki at tikið slíkar greinir upp gera sum tey vilja, um tey 50 seinastu 10 árini í trúgva Breckmanni ella Sovjet«. — Hetta er tann hesum soyjetsku hag- bera lygn, eins og tað telunum, ið vísa heilt mesta úr sama gåki. Fólk annað: Aldur 1897 1939 1959 1979 0— 4 133,0 175,8 11,9 8,6 -av 5— 9 129 53 1,1 0,6 hverj 10—14 5,4 2,6 0,8 0,4 tús. Kelda: Statistbjurzdrabsssr, Moskva Hetta er ein veldugur bati, takkað verið landsins sosiala umsorganar- politikki. Spurdur um nøkur stætt eigur frammi- hjárættindi á tí sosialist- iska Sovjet, hevði eg játta, — tað eru bernini. Verri stendur til í tí mergkapitalistiska USA, »ovurnøgdarinnar ríki< (— sum Óla dámar so væl at bera Sovjet saman við), har 2,5 milj. bern, serliga nekarabern, sambært UNESCO, ikki ganga í skúla, og 7 milj. eldri skúlabern duga hverki at lesa ella skriva, tí tey í skúlatíðini noydast at arbeiða onkunstaðni fyri at hjálpa foreldrunum at fáa endarnar at rekka saman. Tey eru kapitals- ins offur. Heilt syndarlig er staðan i amerikansku fátækrabýlingunum, har barnadeyðin orsakaður av mattroti og rottubitum er ájavnur honum í Guate- mala og Bangladesj. Har fæst eingin læknavitjan í lag, tí hver skal gjalda? Og tann kristiligi Reagan, cowboy-hetjan hjá Ola Breckmann, sker áhald- andi útreiðslurnar niður á heilsuøkinum fyri at veita krigsidnadinum betri sømdir at standa seg ímóti „tí óndu sosialismuni<. 22. >1 Feroyum verður kommunisma, sum ikki er sostalisma annað enn ytsta konsekvensi, roknað fyri at vera brotsgt rð mannaættini« Her verdur egin hugs an toga ut førovinga Hvøria og gjørd til felagshugsan føroyska mein- ingakanning hevur tu at stydja henda påstand tin? Tilik meiningakanning hevði verið vitleys, ja púra láturlig, tí ikki meti eg meira enn 1—3% av øllum vaksnum feroyingum hava rættuligt skil á, hvat kommunisma er fyri nakað, hóast nú eru liðin 100 ár síðan deyða Marx. Ti, so syndarlig og rong er tann mynd, ið skúli og tíð- indastovnar landsins geva av kommunistisku (og sosialistisku) fyrimynd- unum — tå tad hendir seg at sovorðið verður tikið upp á mál — at tað er at gráta um. Fólkið verður dagliga villleitt, serstak- liga av geiparum sum Óla B., ið einki skil hava á kommunismu og sosia- lismu. Kommunisma — „brotsverk ímóti manna- ættini?« — Hetta stendur púra óskilligt fyri mær, ikki fati eg tílíkan pástand. Full- komiliga einki hald er í tílíkum ógrundaðum. Eyð- vitað er hatta ætlað at gera kapitalismuni menn- iskjaligan anda. Í hesum sambandi er vert at hava í geyma týsku fascismuna (nazismuna), sum ikki var annað enn eirindaleys kapitalisma í gekkaskorti, — í ytsta konsekvensi: Øll tann kapitalistiska sam- felagsskipanin var varð veitt, og erkafíggindin var tað sosialistiska, anti- imperialistiska Sovjet samveldið. Sum kunnugt vóru í hesum imperialis tiska ævintýrinum framdar verstu brotsgerð irnar í mannaseguni. Og hver veitir enn hundraðtals lívd fyri nazistiskum mannaslagtarum? Krógva drápsmenn sum Klaus Barbe, ódjór. ið eirinda leyst og miðvíst myrdi hundraðtals, ja túsundtais sakleys pápar mammur og bern! Her eru tað tey »håmentadu« pen ingastýrdu Vesturtýska land, USA og eindu í tess sam- Suðurameriku, Nr. 49 — 30. apríl 1983 jet sum standa fyri skotum So, Óli Breckmann, gevst tú heldur við at hanga óndu, »effektivu« ideologi tina út á snór. Hon eigur onga framtíð fyri sær Ikki kann eg loyva mær ta láturligu og óhevisku framferð at fara og verja kommunistisku hugsjón- ina ímóti útspillan og ósannindum. Eg veit, at bakbíting og lygn er log ásetta framferðin hjá næmingum Goebbelsar So andstyggiligt hatta hatrið er í veru, ber tað boð um, hvussu máttmikil og egilig kommunistiska hugsjónin er fyri eygum teirra. Teir ganga eftir for- skriftini hjá Goebbels: Um tú endurtekur lygnina nóg ofta, fara fólk at trúgva henni. 23. At dungi: åtti at duga hågv — og um ikki annað, so snildir — enn at runnið sneisaørindi fyri heidn- ingarnar í Kreml. Vanlig fólk harmast og øtast yvir slíka skriving O.B.« — Hygga siggj! At Sosi- alurin ikki átti at verið so snildur at givið fólkum, ið enda „Men seinasti Sosialurin sær meiri verja sannleikan, síðurúmd í blaði sínum, er einki mætari enn eitt grenj ímóti talifrælsinum. Fyri Óla B. er tað snildari at útihýsa sovorðnum eðr- vísishugsandi, hetta hevði verið meira »frisint«, — herróp Fólkafloksins. Eg fari í hesum sambandi at takka Sosialinum fyri tær góðu semdir, ið mær eru veittar (14. september tek- ur ikki ímóti fleiri greinum frá mær, eftir at blaðið misti haldarar av seinastu grein míni har. Tá komu til sjóndar, hvussu heft blaðið er at ávísum áhuga- bólkum). Varðveitið tit á Sosialinum talifrælsið, hóast fíggindar tess ilskast. At »vanlig fólk harmast og etast yvir slíka skriv- ing«, sum Oli Breckmann at enda gremur seg um, átti stavnurin sjálvur at verið tann seinasti at tikið upp á tungu. Oivad metir hann seg sjálvan vanligt folk«! sum Eftir øllum at dema hevur tann villi akademikarin ikki lisið ell tey dyggu mótprógvini, sum greina rødin hjá mær sýndi, men ber í síni hjálparleysu evund og grundleggjandi ókunnleika til viðurskifti ein jeima spunnin ósannindi fyri og onnur eftir tran um. Hatta er herferð SOVIPLSK fyri tykk ytsta kristindómsins vón un býttleikans á skyn seminum! Tøkk fyri, enn einaferð Sosialurin; tykkum blað- astu heilsur.