týsdagur 17. mai 1983síða 12

Nær verður fosturlan A fundinum um fosturteku sat eingin kvinna við pallborðið, bara mannfólk. Eingin teirra talaði fyri sjálvsavgerðar- rættinum hjá kvinnum. Yvir fyri tí, sum hetta pallborðið um- boðar, setur føroyska kvinnufylkingin i Keypmannahavn fram krav um fría fosturtøku í Føroyum, krav um bøttar um- steður fyri børn og foreldur og krav um al- menna upplýsing um kynslív og fyribyrgj- andi evni Tað sæst við einum hálvum eyga, at panelið á fosturtøkufundinum i Libanon (missionshus i Sørvågi) å påskum ikki var representativt fyri Feroya fólk, men tvertur- ímóti var sera eksklusivt. Vit skulu bara nevna eitt, sum panelluttakararnir hevdu felags sinåmillum, men ikki við Feroya fólk: teir eru allir ikki-kvinnur, meðan helvtin av Feroya fólki tann helvtin, sum skal hava ella ikki hava osturtøku — er kvinnur. Politikararnir vidganga ilir, at teirra flokki levur spurningurin sturtøku ikki verið við- um "jerdur. er umboda «ki steðu flokkanna til nálið. men rætt og síætt ina personigu steðu., men áskoðanir teirra fåa sina 'uppiborna vekt v politikaratign teirra kki kvinnurnar sum skulu kenna sinum Kroppi bæði fosturtekuna um íeimum verður iovvd g hina um teimum erður vtt verða purdar re spurdu, rsaka. teir spurdu eru mboð fyri valdið. tað óggevandi að ideolog- iska og psykologiska vald- ið. Og nær hava tit hoyrt, at teir nakrantíð sjálv- kravdir góvu ræðið frá sær? Tað er ótolandi, at hetta mál, sum er av allar- stersta týdningi fyri kvinnur, fyri meguleikar okkara til í einhvenn mun at ráða okkara egnu lívs- leið, verður viðgjert í einm forum, har so trongt er til veggja! Fundarfrásagn- irnar í blødunum lýsa eitt panel, sum eyðkennist ødrumegin av áhugaloysi, inumegin av hugmóð og maktgreði. Lógin og moralurin forført er at skilja, hverja meining pailborðsiuttak- ararnir veruiiga hava um tosturteku og nugaldandi loggavu á økinum. Av blaðfrásegnunum sæst, at teir allir uttan Jákup Lindenskov eru ímóti osturteku.,. SUT eir sam- neta við mord teirra grundgevingar eru sum eiid wiðkomandi og osakligar. Hevuðsgrundgevingin hjá pallborðinum er, at fosturtøka er morð og ti- | ” komin eru i verðina og gera lívið hjá bernum og foreldrum liviligari? Hví leggur tað almenna t.d. ikki sterri dent á at s tryggja bernini í ti vaks andi ferðsluni, sum reglu liga ferir við sær, at børn verða fyri vanlukku ella dripin? Vit vita jú, at nógv bern ganga fyri vág og vind, tí at ansingarstovnarnir eru ov fáir. Attu politikararnir ikki at følt ábyrgd fyri at tryggja bernum upp- vekstur, ið er grundaður á góðar sosialar umsteður og eitt umhvervi, har bernini eru væl til passar skil ikki SAMSVAFAr við bæði likamliga og sálar- tann kristna moralin. liga? Hesir somu menn så ; mi: hald: Vit undrast eisini á ta talda, at núgaldandi log er. 4. á , 6 óð. Lon loveir Stóru åbyrgdarkenslu, teir Ss BE LØG ; hava mótvegis ti gitna fosturtøku i serstøkum egginum, tå vit hugsa um tey tilafturskomnu lond- ini, har børn líða stóra neyð. Hvenn einasta dag doyggja nógv av teimum í hungri og armóð. Frá sonnum kristnum sjónarmiði skuldi ábyrgd- forum, sum t.d. um tú ert undir 15 ár ella yvir 38 ár 0.s.fr. Men er so ikki eisini hetta morð? Í hesum sam- bandi er tað, vit spyrja eftir moralinum. Betri sosialar um- arkenslan eisini komið hesum neyðardýrum til steður góðar. men tað sær út, rad kunnu nógvar sum henda kenslan ikki okkur út um landodd- vmiskar orsekir gera seg galdandi, tá ein kvinnar hugsar um at fåa fostur- teku tak t.d mallu mammuna, sum bert hevur 2.942 kr.“ 500 kr. (barnapen.) at uppi- halda sær sjálvari og barn- inum fyri, um tey egnan bústað torfert verður tað. tá vit arnar. a einsa- Osakligt orðaskifti Fad vaniiga er, at tå ið rðaskifti um fria fostur førovsku bleðun- iópur av sakligum akærum reistur ku er nava m. verður ein serstakliga móti teimum, sum styðja vita, at núsaleigan er fria tosturteku mleið helvtin av nn- Eisini er vanligt at fjala Kun. an ivri Kristindom- Pailborðsiuttakararnir og harvið fráleggja sær føla tað sum eina samiei- eina og hverja personilga agsuppgavu at verra tað 1byrgda og argumentation gitna eggið í móðurlívi Teir politisku flokkarnir Men hví fela teir ikki hava lítlan og ongan somu ábyrgd yvir fyri áhuga vist hesum tyd- teimum bernum sum ningarmikla máli og vilja — UUU ARA A ———…|——u A AAA AU AAA A 0 d barnaland? ívið egnum orðum) helst tiga tað burtur. Hetta er ein av orsøkunum til, at tað ongantíð hevur verið nekur saklig viðgerð av hesum máli í Førovum og somuleiðis teirra fyri vísir vantandi áhuga kvinnupolitikki Samfelagspolitikk- ur og kvinnukúgan Vónandi kunnu vit við hesi grein gera nakað fyri at skapa sterri kunnleika um okkara áskoðan við- víkjandi fosturtøku, og hví hetta mál er so týð- andi í kvinnustríðnum. Fyri at koma áleiðis í hesum stríði er neyðugt. at vit fata samanhangin ímillum samfelags- politikkin og ta kvinnu- kúgan, ið hann viðferir. Kvinnukúgan fer fram á ellum samfelagsøkjum, bæði á arbeiðsmarknað- inum og í familjuni, og hon er bæði materiel og ideologisk. Materiel kúgan liggur t.d. í lægri kvinnuløn, vånaligum ar- beiðsumsteðum og vant- andi trygd í starvssetan. Í amiljuni sæst kúganin t flestar kvinnur knvti til arbeiðsmarkn- noasi iðin, eisini hava hevuðs yrgdina fyri Darnaupp aling og arbeiðinum eiminum annars og so- statt hava dupultarbeidi Neyðug neyðloysn kulu vit okkara oniiga og samftelagsiiga, er tað neyðugt at vit fáa og um iria fosturtøku Feroyum, og ikki minst er tað neyðugt at fáa betri uppiysing um fyribyrgj- indi evni. Hetta gevur kvinnum meguleika fvri K Kunna stødu Drovta bædi per Nr. 56 17. mai 1983 sjálvar at taka avgerðir um sitt egna liv Fosturteka er altíð ein avgerð at stor og ring taka. og vit leggja stórar lent á. at tað ongantíð skal verða annað enn eir neydloysn Tær kvinnur, ið hava fingið fosturtøku, hava ikki gjert tað til stuttleika og kundu væl verið fyri uttan ta ómenniskjansligu fordøming og tær blóðigu segur og lygnir, ið mang an verða blakaðar í hevdið á teimum. Tær hava tikið hetta stigið, tá tær eftir gjølliga umhugsan ikki hava sæd seg førar fyri at átaka sær ábyrgdina fyr einum barni Avgerðina til rætta viðkomandi! Yvirhøvur var panelið negt við núverandi lóg gávu — samstundis sum fosturtøka varð segd at vera morð og stríða móti Guds lóg Sum er verður avgerð- in/ábyrgdin legd á læknan og psykologin; teir verða umsita ógin sostatt settir at Guds log. T.v.s. at Løgtingiå) salar-jjæknunum sum agnu og framtiå eggur Før vum abyrga dom- rar vvir já e€Instøsum Kvinnum Få tað ber til at leggja ibyrgdina á læknar. sum ini bert eru menn- hví ber tað so ikki til leggja ábyrgdina har n hoyrir heima — nevni liga hjá teirri einsteku (vinnuni byrgdgin. hvat hon enn iniber gur al era ennara þ nar 1983 Kvinnufvikingin i Keypmannahavn