Sosialurinarkiv
Sosialurin 1983-05-19, síða 11
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 19. mai 1983síða 11

‹ fyrra síða allar 16 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

er di Sjofolkid brukt til syndabukk Veturin var ringur. Lítið v fiski kom upp å land til flakavirkini og ferdi hetta til stórt arbeiðsloysi í flest ellum bygdum. Keypiork an minkaði, handilsmenn- inir seldu minni, smiðjur- nar, sum høvdu havt ar- beidi umborå å teim ymsu skipunum, fingu illa sinar pengar inn, og tað mink- aði so aftur um arbeiði hjá teimum. Skattaeftirstød- an vaks, kreditlistarnir gj gjørdust longri. Alt fór á tað skeiva borðið. Fólk bóðu og ynsktu eftir betri veðri, so skipini kundu fara til fiskari aft- ur, tí sum nú var, kundi samfelagið ikki koyra, tí einasta grundarlag undir ellum e jú tann fiskurin sum fiskiskip okkara landa. Tað er tað, sum næstan allir feroyingar liva av, meira ella minni beinleiðis Og so bráddliga „snarljós á kårum kom vend í veðrið vika var farin av sum nimni« Tå ein februar minkaði tann tå åhaldandi høgætt, sum hevði verið H tur ið gjørd sr ef g 5 r Tr í á aA nx n ust, og tað, sum var up aftur betur, var, at skut visti seg IKKI tro! Tað var fiskur á øllum miðjum, runt um oyggjar okkara toskur, hýsa, upsi, kongafiskur, blá longa og longa. Alt var at fáa í stórum negdum. Tað byrjaði at gerast trongligt á teimum ymsu flakavirkjunum. Arbeitt var yvirtið langt út á kveldarnar, vikulenirnar vuksu handilsmenninir seldu meira, alt, sum var í ferð við at steðga upp av ti ringa vetrinum, fór so smátt í gongd aftur. Út- varp og bleð bóru tíðindi um mettúrar hjá skipum, um metvikur og -mánaðir hjá flest ellum flakavirkj- um. — Fólk vóru aftur glað og vælnøgd. Men hvussu leingi vardi so henda gleðin? Í hvussu so er hjá teimum skipum og manningum, sum eru við til at halda ellum grundarlagi, ellum vinnu- lívinum í okkara landi uppi, sra stutt Ein kreppa millum Rá- fiskagrunnin og Ráfiska- keyparafelagið hevði við sær, at fiskur sum ups ikki varð keyptur, og sjálvandi var tað bert ein stættur, sum hetta kom at raka, nevniliga tey skip ella nekur av teimum sum skaffa arbeiði uppi landi. Men her eingin samhugi eil sc verður daritetur úr hatía eru SKIPSMAnNning 117 i lir SÚ á 1 DUE Ein dani hevur fiskaselu, og sum alt sitt á ti turra og frá ti almenna og sum eisini er tungan á vágskálini, klár- ar við síni likasælu og sin- um tervandi vilja til at loysa hesa kreppu, at hasum! sum einki skil iskiskapi og hevur halda upsabannið i heilar 14 dagar Tann ringi veturin, og tær longu uppilegurnar hjá fiskiflotanum eru nú gloymdar, og nú standa lønarsamrådingar fyri. Eg skal ikki upp á nakran máta blanda meg upp lenartingingarnar, tí sum tað er sagt: ein arbeiðs- maður er løn sína verdug- ur, men bert vísa á tann samhug, ið arbeiðsmaður- in vísir sjómanninum. Undir tingingunum mill- um Feroya Arbeiðarafelag og Feroya Arbeiðsgevara- felag spurdi eg, hvat hendi, um ein trolari land aði beint upp undir eitt møguligt verkfall var, at báturin landaður. Fiskurin heldur rotna umborð, ella um hann var landaður, so mátti hann rotna inni á virkinum. Fiskur hverds manning hevur havt stríð av at kruvt, vaska og isa og hava lagt nógvar ar beidstimar í at haggreitt upp á besta máta, og so heldur lata tað rotna um- borð á skipinum. Men tíbetur bleiv einki verkfall tá, men so aftur í dag. Nú boðar Havnar og Klaksvíkar Arbeiðs- mannafelag frá, at nú er verkfall, og boðini eru tey somu: skip, sum eru liðug við túr og eru komin til Svarið bleiv ikki matti landingar, og sum vanliga ungfólki sum spæla bí landa í Havn ella Klaksvík uttanlandsskuldin veksur kunnu ikki landa, heldur sum ongantið áður ikki uttanfyri hesi bæði Hetta er kanska tað, s pláss, ti samhugi skal vis mest upptekur fólk ast bert ikki móti sj Ikki tað jómer kl monnunum. Tað eru teir ara ikki sleppa av 5 sum hevnast skal inná, tå fisk, sum te h ein ella onnur kreppa tek reitt upp á besta má ur seg upp V it hava sæd At enda ein åheitan t tað vid klandrinum mill irbeiðsmannafelog um Råfiskanevndina og beiðsgevarafelog, Råfis) Ráfiskakeyparafelagið grunn, Kærunevnd og Rá Har sjómenninir vórðu fiskakeyparafelag: Brúki revsaðir fyri tað, og nú er = ikki skip og sjómenn ol verkfall. og aftur eru tað ara til syndabukk skipini og manningarnar, sum verða revsað Tann ringi veturin við lítlum og ongum fiskarii og nógvum arbeiðsloysi á flakavirkjunum er nú gloymdur. Ein stór nýggj ferja fer skjótt at koma til landið, eitt stórt nýtt ho- tel er tikið í brúk, Norður- landahúsið er vigt, strand- faraskipini sigla full av steyrar um sum Framhald av síðu 9 ur eru gjerdar. Nú eru tær farnar at koma. — Men hver skuldi borið uttanlands- skuldina, um ikki ílegurnar í vinnuhjól- ini ikki vóru so stórar undir undanfarnu samgongu, spurdi Atli Dam. Alt vent móti lentakarunum Formaður Javnaðarfloksins vísti á, at politikkurin hjá borgarligu samgonguni er allur vendur móti lentakarunum. — Víst fáa tey flestu meira í len, men virði av peninginum er minni. Men talið ger, at fólk koma hægri upp á skatta- stiganum og fáa tí meira í skatti. Toll- gjøldini, sum samgongan legði á heysti 1981, kosta í dag einar 60— 70 mill. kr Somuleiðis vísti Atli Dam á, at sam- gongan hevur ikki viljað minkað um skattatrýstið hjá pensionistum, so her sansar eisini at. — Harafturat kemur null-stillingin av prístalinum og likvidetsskerjingin við teimum fimm prosentunum eyka i skatti. Hetta er so grovt, at fólk trúgva tí ikki, men tað er við at ganga upp fyri fólkið. Atli Dam kom eisini inn á ætlaðu kelduskattaskipanina. Í samband við hana fer uttan iva nakað av taktiskum spæli fram. Hann visti a meguleikan, at samgongan fer at broyta skattastigan, tá henda skipanin kemur í gildi, eins og undanfarna samgonga gjerdi, soleiðis at samgongan kann egna í valárinum. — Men hetta eru lótir. Veruliga and- litið hjá borgarligu samgonguni liggur í trý-ára politikki hennara, segði hann. Um sjálva kelduskattaskipanina segði Atli Dam, at Javnaðarflokkurin vil hava hana, men ikki í bitum, sum landsstýrið hevur lagt upp til, soleiðis at fólk íkki kenna stigan fyrr enn í evstu letu. — Harafturat kunnu vit ikki góðtaka at allir borgararnir verða latnir upp til edv-tólini hjá peningastovnunum. Enn eingin loysn við kreppulánum — skip fáa ikki stuðulslán Í formansfrágreiðingini kom Atli Dam eisini inn á kreppulógirnar og annan stuðul til fiskivinnuna. Hann minti aftur á uppskotið hjá Javnaðarflokkinum um skilabótalán (t.e. upptøka av rationaliseringsláni til afturgjaldan av stuttfreistadum og dyr- um lånum), sum ein meiriluti var fyri i tinginum, men sum ikki kundi sam- tykkjast, ti Sambandsflokkurin gekk ímóti. Atli Dam vísti á, at tá skuldi Sam- bandsflokkurin koma við nekrum nýggj- um og heilt serligum. Nú er meira enn hálvtannað ár síðan. Enn er einki komið. Í staðin er landsstýrið komið við seks uppskotum um kreppulóggávu. Atli Dam upplýsti, at grunnurin til endurnýggjan av fiskiskipaflotanum er tómur. Tí fáa skip ikki stuðulslán í dag, men veðhald fyri útlendskum lánum. Nógvar milliónir eru farnar til fígging av farmaskipum. Atli Dam metti, at hesar milliónirnar heldur skuldu havt verið brúktar til útbygging av svart- kjaftavinnuni. Javnaðarflokkurin hevur skorað á at fáa útbygt svartkjaftavinnuna, men landsstýrið hevur súltað tey uppskot, sum eru komin til landsstýrið. Hann metti, at talan verður helst um útbyggj- an av flakavirkinum í Vestmanna, með- an ætlanirnar í Kollafirði og Getu mugu bíða. Ov lítið taktiskur Um leiklutin hjá Javnaðarflokkinum segði Atli Dam, at flokkurin hevur kanska verið ov lítið taktiskur. — Men vit eru komnir við uppskot- um, og hava vist á loysnir, sum kunnu brúkast, tá vit koma aftur í landsstýrið. endaði formaðurin í Javnaðarflokkinum. Javnaðarflok urin fordemir alt einaræði Åsannandi at stødan í k- grein, sum tit sita å hana ikki av, eru i ferð við at gera. Tá fiskiskip okkara eru tá verður óliviligt í Feroy- Roynið heldur at set undir ta Á VEIKU Sagið tit nú Mortan Johannesen, skipari á Suðringi útheim inum í dag tykir meira vandafull enn hon hevur verið leingi, tekur Javnaðarflokkurin av fullum huga ollum tiltokum hjálpa til at undir við kunnu 2, sum varðveita heimsfridin og tekur í hesum sam- bandi eisini undir við hugskot- at Norðurlond eiga at verða verandi kjarnorkufritt oki Javnaðarflokkurin fordomir alt einaræði og allan harðskap fyri tnum um, eystan einsvæl og fyri vestan og í heila tikið oll stýri, ið mannarættindi undir foti, traðka sum fil domis stórvalda-atgerðirnar í Pó andi, Salvador. Afganistan, Nicaragua og El legd