leygardagur 21. mai 1983síða 9

Nr. 58 — 21. maí 1983 s0sialurin Um H. C. Andersen og Johanne L. Heiberg: Tey høvdu eitt felags -livslygnina Her [114 Ol Jis »Fra hittast í ferðalagnum tekur regnormenes t OY nquis r æt iði 1 H OgEDOI ad 00 kr norðantvr Stockho DE Y var sjålvu ku S r Torst n storbvi arnaumhvørviå hansar Li jonadasar íeiagn Er tað ikki torført at skriva um danska samfel- agið og fyribrigdi, ta tu sjalvur ert svii kg nav SKrival nm onnur samteløg eisin gjøgnum árini. so hetta e naturligt fyri meg Tå eg so at siga beir leiðis eri inngiftur danska sjónleikarheimin var tað enn ein meguleiki, at gera álvara av at skriva um so kend mentafólk síni tíð, sum H. C. Ander sen og hjúnini Heiberg (Enquist er giftur við Lonu Bastholm, sum er stjóri fyri sjónleikardeild- ini á Kongaliga Leikhús- inum) - Eg hevði í fleiri ár frammanundan granskað endurminningar og onnur skjel eftir H. C. Andersen og Heiberg hjúnini, og tá eg nú fekk meguleika at granska bókasavnið á tí Kongaliga og bekur sum kona mín eigur, so var tað eg gjørdi av at skriva leik- in I leikinum letur Per Olov Enquist kendu hjún ini Heiberg og H. C. An hittast eitt kvøld og eina nátt í 1854 Um hetta mundið skriv dersen ir kenda sjónleikarkvinn an tað sum seinni verður itgivið um endurminn Ea Dar 120 ne A 1 < r i Ti i % i Li % A eo € rf é r hovra rå | einstøkum oråum av og Tad sum »tann skalluta« sigur, hevur åvirkan å Fru Heiberg og H. C. Ander- Olov Enguist il, fa VIÐ efti sum hetta kvøldid for aftur myndin fyr nøvul leikarnar a einnver na Hvønn leiklut hevur tann skalluta i grundini Hon er fyri sovit me € etta sag I er up min } ( inderst Johanne Heiber Te komu bæði fr £ u stættini samteiagnun Fey høvdu bæði stríðs fyri at sleppa burturur få tækrademi og at skatta virðing fyri samtíðini teimun sær meira mentu í »Tann skalluta« er ímynd in fyri uppruna teirra barnaárini Í leikinum verður H. C. Andersen gjerdur til ein látúrligan persón, sum sýnist at verða kvinnu ligur og frávíkjari á ymsan hátt! Hví? H. C. Andersen var ein serlingur á mangan hátt, og tað hava verið reddir frammi sum halda, at hann var homosexuell- ur, men tað haldi eg ikki er prógvað. H.C. Andersen var í síni medferð ógvuliga upp- tikin av sær sjálvum Hann var bangin av sær og hetta gjerdi, at hann í medferð sýntist legin Hann merktur av barnadegunum, har hann var uppvaksin í umhvervi var við skekjum og ólevnað gerandisdegnum, eins og nógv sinnissjúka var lærmas famil hans ir He gjørdi at hanr , A x rÅ % N 4 r toast hé % Få so fekst tu kortini var hugan av, at hann ásannaði veruleikan og rithøvundi til íramfjorsíuna a SJONntCIRr SLrondumn til Hat na sa arkivk i ra gru staðið ia Heibe st iðu n 1 t V ð irvið Inna! 1 i A i SKILLE i. Á inderst KKi Y 3 barn fur og Oo nd Y samtíð, sum fólk ge hann tí eisini at yrkjarin veit hvussu meint hann rakar hr. He berg, tá hann tosar um hetta Eg haldi eisini, at H. ( Andersen við fáa sær uppreisn, og við vilja háar tann persónin, sum hevur aftur royndir yrkjarans at sleppa inn á leikhúsið við sínum leikum hesum VII vist Tað mest spennandi í leik inum er, at Per Olov Enquist á henda hátt setur tveir týðandi persón- ar í samtíð teirra upp móti hverjum eðrum á pall inum. Tað er H. C. Ander- sen og Johanne Heiberg Tey hava somu uppliv- ingar aftanfyri seg í barn dómi teirra ein eydnu leysan barndóm og innlit viðurskiftum millum menniskju á serliga harð rendan hátt ey hava víst skilagóða framgonga rovndini berja seg upp eftir € FG ga } ta evur gø x , rð x % X í um, at nú fram! Yvirhøvur verdur nytt SKai sSannielKil Per Olov Enquist: Vid at granska endurminningar, progvskjøl og annað tilfar eftir Hjunini Heiberg og H. C. andersen, hevur rithevundin skrivað leikin. Sum fyrimund hevur hann nýtt fyri- brigdið Johanne Heiberg og H. C. Andersen, sum bæði komu frá fátækrademi og livdu í harðrendum barnaumhvervi. Tá vit hitta hesar persónar a pallinum snýr leik urin seg um, hvussu nógv av sínum uppruna tey hava mist í jagstranini eftir virðing frá teimum ráðandi innan mentanarheimin í teirra samtíð óvandamál á pallinum. skjølum um hjúnini Hei- makkin, sum hon hjálpti Hví tað? berg, men persónliga haldi fram ljósið og vaskaði Hetta er fyri at eg,at tey livdu í einum so- reinan, tá hon var barn mynda bakgrundina hjá nevndum »hvitum hjúnar Tá hon skrivar hetta H C Andersen og lagis, at tað als einki byrjanini, skilir hon ikki Johanne Heiberg. kynsligt samband var nakað serligt við hesum Tey hava bæði fjalt barn- teirra millum. Hugsast men tá hendingarnar eru dómsupplivingarnar í kann eisini, at Johanne farnar fram á pallinum undirvitskuni, og nú øsa Heiberg hevur verið ásannar hon, hvat tað hevur havt at týða skilji eg og skelka tey hvenn- jomfru, tá hon fór í grev- annan, tí tey nú viðganga, ina Persónliga at tey bæði hava avnoktað Hvat sipar tú til við tað soleiðis, at reyðmakk barndómin og ræðuligu heitinum av leikinum? urin var upprunin ret upplivingar teirra Leikurin byrjar tá urnar. Tað at hjálpa Blóskemd verður eisini Johanne Heiberg situr og honum úr moldini er bar nevnt á pallinum. Hvi? skrivar. Hon hevur júst dagin fyri at koma sær úr Tað hava verið git skrivað um reyðmaðkar. fátækrademi og vinna ingar, sum vilja vera við, Tað vita vit, tá maður framgongd samfel at Johanne Heiberg var hennara kemur innar og agnum. og síðan at dóttur Johan Heiberg. ger viðmerking, at hon reinska reyðmaðkin sun Hann verður lagdur undir hevur stavað orðið skeivt ynski um gloymsku T | at hav havt samband við leiKurin er av nava reinieika ettir allar r Irsiit av hesum san Anderser gjøgnumlivad verið f Da Vida vu € elrra esa jáða V oð i | Heib 2 3 kið SK Få x Þ k Í sl i ki nakað Kjáai Iyr at hett og hetta petti er tikið enda veruliga hevur verið so- beinleiðis úr endurminn leiðis Tað finst ingunum hjá kendu sjón- leikarkvinnuni, um reyð- Dagny Joensen hopin av