leygardagur 18. juni 1983síða 2

Komandi fríggjakveld byrjar summarkapp- ingin — eisini nevnd Íslandssúlukappingin. Hetta er triðja árið at telvað verður um Is- landssúluna, hesaferð við 14 luttakarum. Tað er Talvsamband Feroya, sum hevur fingið súluna til gávis frá íslendingum, ið føroyskir telvarar hava regluligt samband vid. Talvsambandið av- gjørdi, at tann vakra súlan skuldi nýtast til eina summarkapping, Talv á hægsta stigi í heim- bygdini hjá Bobby Fischer Síðani Bobby Fischer telvaði tann nógv um strídda dystin ímóti Boris Spasski Reykjavík í 1972 og setti seg á talvtrúnuna hevur hann ikki telvað eitt einasta kappingar tal Sum kunnugt gjørdi hann ikki nakað fyri at varðveita heitið í '75, og Anatolij Kar- pov, sum tå tók yvir hevur manniliga vart hendan heiðurliga sess Í nógv år hava git- ingar verid um, at hin ómeguligi stórtelvarin fór at byrja aftur at telva, men hóast tað fleiri ferðir hava verið stórar peninganegdir upp á spæl, hevur tað ongantíð eydnast at lokka Fischer undan treunum. Nú er Bobby Fischer 40 ára gamal og hevur neyvan ta styrkina sum hann prógvaði fyrst í 70'unum. Men enn einaferð er talv- pressan av álvara farin at skriva um hina legnu amerikonsku talvkrúttunnuna. Hesaferð er tað tí, at ein rættuliga áhuga- verdur talvdystur verður i Pasadena, heimbygdini hjá Bobby Fischer, sum liggur skamt frá Los Angeles Hetta er nevniliga semifinalan í kandidatkappingini millum Kasparov og Korchnoi Hóast Fischer nú býr í Calefornien, vænta tey flestu, at talvjournal- istar fara at gera sítt dysturin okkara leiðum sum tað annars hevur verið smátt við á okk- ara leiðum. Teir, ið fara at stilla upp komandi fríggjakveld í talvhúsi- num í Havn, eru: Jóan Pætur Midjord, Ingi av Reyni, Bogi Ziska, Jógvan Joensen, Torkil Nielsen, Gutti Petersen, Hendrik Es- kildsen, Sigurð Jústinesen, Heri V. Thomsen, Sonni Niel- sen, Jákup Thomsen, Hans J. Petersen, Súni Merkisstein og Jan Zachariassen. ýtasta fyri at leita upp Bobby Fischer ella í minsta lag segurnar um hendan kenda talvmannin heims- Nú klíva teir ytstu talvtindar Semifinalan i Pasadena ógvuliga áhugaverd í sær sjálv- er annars um. Tann 20 ára gamli sovjet talvkometurin Garry Kasparov hevur sínum talvframtaki prógvað styrki og stíl, sum minnir nakað um Aljechin Tal og Fischer. Í dag stendur Kasparov sum næst- sterkasti telvarin í heiminum á altjóða rat- inglistanum og er avgjert favorittur til dystin. Men Korchnoi verður tó ikki lættur at basa. Ferð eftir ferð hevur tann fyrrverandi sovjetmeistarin, sum nú býr í Schweitz, prógvað eina velduga styrki og tolni sum kann kroysta teir allar- bestu. Men tað er ein langur vegur til eitt heims- meistaraheiti. Vinnarin av dystinum í Pasa- dena sleppur at royna seg ímóti vinnaranum av hinari semifinaluni, sum tann órokniligi stórmeistarin úr Ungarn Zoltan Ribli og tann treiski gamli fyrr- verandi = heimsmeist- arin úr Sovjet Vasilij Smyslov, telva. Aftaná tann dystin er bert ein bogi eftir á vegnum — nevniliga Karpov, sum helst er tann, id veit best, hvat ið tað frålika spælið á teimum 64 feltunum eigur at leikast. stra. - - | Nr. 69 Nu forklagar løgmadur aftur føroyingin og løgtingid fyri dønum Tey sum i øllum veitslu- råminum i samband vid Norðurlandahúsið góvu sær tíð til at lurta eftir danska útvarpinum, minn- ast, hvussu legmaður har nýtti hevið til at gremja seg um, hvussu illa tað stóð til við feroyska bú- skapinum. Tey sum lurt- aðu minnast eisini, at legmaður gav ting- monnum ein storan part av ábyrgdini fyri teir bú skaparligu trupulleikar- nar og ta vaksandi uttan- landsskuldina Nú er løgmadur aftur úti og forklagar — hesaferð í danska blaðnum Bersen, sum tann 13. juni hevur eitt serligt Føroya-iskoyti. I samrødu vid hetta blad sigur løgmadur m.a.: »Erkendelsen af, at den færøske økonomi er i alvorlig ubalance er endnu ikke rigtig gået op for be- folkningen. Det gælder ikke alene den almindelige færing, men også lagting- ets medlemmer.« Tað má aftan á eitt slíkt úttalilsi vera rímu- ligt at spyrja, hvat løgmadur og hansara landsstyri hava gjørt til tess at bøta um buskapar- ligu støduna i ti tingsetu, sum júst er úti. Hvørji mál hevur landsstýrið, sum Pauli Ellefsen stendur á odda fyri, lagt fyri legtingið fyri at styrkja búskapin — fyri at beta um »den alvorlige ubalanse«, og hvat hevur logmaúur gjørt á løgtingi fyri at fåa teir tornomu tingmenn at skilja hesa ål- varsomu stødu? Taka vit seinna spurn- ingin fyrst, so er hann skjótt svaradur: logmaður hevur tosað lítið og einki um »alvorlig ubalance« og uttanlandsskuldina hevur hann bagatelliserað ein kundi freistast til at hildid, at løgmadur var einasti tingmaður, sum ikki hevur fingið hetta góða »erkennilsi«, sum hann tosar um í Bersen. Harafturímóti hevur løgmadur brúkt nógva tíð og nógva orku í tinginum uppá at tala um onnur viðurskifti og til at arga andsteðumenn eins væl og samstarvsmenn Men hetta lata vit fara, vit eru ju å tingi so at siga ikki von við annað So er tað spurningurin, hvørji tiltøk ta lands stýrið hevur skotið upp fyri tinginum til tc at bjarga búskapinum uttanlandssk na K aða Tann, sun teimum tin; hava verið í ) farnu tingset g fer a finnur ty mál fr d stýrinum við tí endamáli at beta um búskapin rætta upp »den alvorligt ubalance«. Annað var mål- ið um at nullstilla prístalið og hitt var málið um kre dittkeyp Við nullstillingini mettu umbodini fyri samgong- una, at hetta tiltak fór at beta so munandi um okk ara kappingarferi, at til- takið fór mat bjarga feroyska vinnulívinum og harvið búskapinum. Undir viðgerðini av lóg- ini um kredittkeyp við 45% í útgjaldi vildu sam- auli Ellefsen me gongumenn vera við, at hetta tiltak fór at hava av- gerandi ávirkan á uttan- landsskuldina. Vanlig fólk, sum keyptu alt ov nógv uppá borg, fóru at hugsa seg um tvær ferðir, áður enn tey keyptu fyri ikki at tala um ta upp- sparing, ið fór at fylgja av hesari lóg. Urslitid fór um stutta tíð at gerast hetta, at uttanlandsskuld- in fór at hvørva sum døgg So einfalt var tað — kein Hexerei nur keit! Løgmadur Behandig gremur seg im, at ålvara enn ikki er ringið upp fyri ting Ein kundi spurt, im hann veruliga væntar, skulu taka idsstýri i jonnum ngmenn ålvara, I tur fram tvey so- rðin uppskot álvara! B uppskot vóru as- og búskaparliga [ i nyttuleys av ti grund, at tey samfelags- ólkarnar við ti stóra for- Tíðin fer at vísa, at nullstillingin fer at líka so lítið her sum tiltøk í út- Hetta tiltak máar steðið undan reallen- ini hjá arbeiðsfólki 0.ø. og er sostatt bæði ómoralskt og ógagnligt. Uppskotið um tey 45% í útgjaldi fall, so eingin orsøk er til at spekulera hvørjar kollveltandi fylgjur hetta og tad i rukinum hjalpa tilsvarandi neiminum yvir, uppskot vildi havt fyri tjóðarbúskap og uttan- landsskuld Til endars má tað vera grund til at vísa á, at hesin og samtidig, at den kraftige velstandseksplosion, især fandt sted i som sidste halvdel af 1970erne, har et den stort medansvar for drastiske stigning i andsgælden. bamme fejl ud Ligesom Danmark havde glade 60'ere, havd« ide 70'ere. Og ig de samme m danskerne, blot ndnu hurtigere tem jagt 'n voksende levestan vi r lard 4 vi gjorde fejl På lev í vid udstrækning fi nansieret gennem lån, siger Pads ósiður løgmans at for- klaga føroyingar í útlandi- num er ábyrgdarleysur og kanska enntá skaðiligur. Abyrgdarleysur tí løgmadur og hansara landsstyri å løgtingi einki hava gjørt fyri at bøta um ta ålvarsomu steðuna. Løgmadur hevur heldur ongan ómak gjørt sær fyri at fáa tingmenn — eitt nú úr hansara egnu sam- gongu at skilja, hvussu álvarsom búskaparliga steðan er — smb. uppskot frá samgongumonnum um heingibrúgv yvir Vest- mannasund og flogvell við Toftavatn! Heldur ikki tók legmaður orðið, tá uppskotini um nullstilling og kredittkeyp vóru til Hesin nevndi ósiður kann eisini vera skaðiligur fyri feroysk áhugamál við tað, at úttal- ilsi legmans kunnu órógva og erkymla stovnar uttan lands, sum vit samstarva við. Tað má vera skylda løgmans at vinna okkum álit og virðing í utheimi- num heldur enn at gremja seg um, hvussu lítið ting- menn og „den almindelige færing« skilja av steðuni. Tað má tí eisini vera beint at mæla legmanni til at vera eitt sindur meira virkin við at loysa teir bú- skaparfigu nar í góðum og positivum samstarvi vid løgtingid, meðan tingið er saman. Samstundis verður mælt honum til ikki at vera so munnlættur uttanfyri landoddarnar í framtíðini. Jóannes Dalsgaard viðgerðar. 18. juní 1983 trupulleikar-