leygardagur 9. juli 1983síða 3

i Nr. 78 9. juli 1983 Þ e/ Hjalmar Hátún, lærumeistari hjá Hanusi Jógvan Hansen, lærumeistari hjá Michael uppá fýra ár siga teir báð- ir, at tað helst ikki er rætt beinleiðis at brúka somu læruskipan, sum er gald- andi fyri handverkslær- lingar í dag. — Tað er ikki neyðugt at brúka heili fýra ár til at læra til bátasmið. Trý ár eru nóg mikið. Tervur á teori eisini Seksmannafarið, sum Hanus er í ferð við at smíða og við Teir báðir båtasmidirnir kundu ynskt, at sterri dentur varð lagdur á teoretisku frálæruna, og hetta hava teir eisini gjørt vart við hjá skúlamyndug- leikunum. Men hvat kom so burtur úr tí! — Vit báðir og Jóan Petur Clementsen á Sandi hava nú í trý ár sjálvir sett okkum í samband við óteljandi stovnar fyri at síðuna av kjelurin til ein nýggjan bát. Seksæringurin, sum Michael er í ferð við at smíða. fáa meguleikan at sleppa inn á bátasmið-skúlan í Helsinger, sum er tann einasti skúlin av sínum slagi í danska ríkinum. Higartil er bert tað kom- ið burturúr okkara roynd- um, at vit lutvíst hava fingið tilboð um at ganga í skúla í Feroyum saman við timburmonnum. Hetta er alt annað enn heppið fyri okkum. Tí fyri tað fyrsta meina vit, at tey bæði yrkini hava so lítið við hvert annað at gera, at vit hevdu fingið ov lítið burturúr. Vilja sleppa til Helsinger Annars hava vit frætt, at onkur myndugleiki í Feroyum ikki heldur, at skúlin í Helsinger er nóg góður til okkum. Vit halda tó, at undirvísingin í Hel- singer, har vit hava megu- leika at meta nógvum eðr- um bátasmiðum av ymsum slagi, hevði verið okkum til betri hjálp, enn at luttaka í undirvísingini timburdeildini á tekn- kúlanum í Feroyum. Pad hevði verið meira wavert fyri okkum at játasmiðir, ist við sama arbeiði I kað um teirra ættir snið o.a S i halda tad neiri ig dum erutid gu esta hon O- Prisurin og dygdin Ta t oman í eina av f ongu våta havnunum kring oyggjar- nar, so siggja vit alla staðni eitt stórt tal av feroyskum bátum Og steðugt koma fleiri Hetta eru smærri og sterri bátar, sum nógvir ymiskir bátasmiðir hava smíðað. Hóast at ein skuldi hildið, at t.d. eitt fimmmannafar kostar tað sama at smíða í Norð- oyggjum, í Havn, í Vágum, á Sandi og í Suðuroynni, so er hetta ikki so í dag. Demi eru um báta- smiðir, sum lækka prísin munandi fyri at fáa sum mest av arbeiði. Við eðrum orðum kunnu vit hóma byrjanina til eina ávísa prískapping millum føroyskar bátasmiðir. Og hvat hava so Hanus og Michael at siga til henda týdningarmikla spurningin. Teir svara sum í munnin á hverjum ødrum: Ohepnar fylgjur — Ein priskapping, har einstakir bátasmiðir lækka prísin til eitt heilt órímuligt mark, fer at hava sera óhepnar fylgjur við sær. Fyri tað fyrsta verða so teir bátasmiðir, ið brúka eina ávísa tíð til at smíða ein bát, kanska noyddir at skunda sær meira fyri kunna gera bátin lidnan uppá stytst meguliga tíð. Hetta hevur so aftur við sær, at dygdir | foroyska batinum versnar Vit halda, at tað er ikki rætt av ávísum báta- smíða bátar fyri nærum »undirpris Skal hesum handverki verða lív lagað, so mugu vit bátasmiðir alla tíðina seta strong krøv til okkum sjálvar: at gera eitt dygd argott arbeiði. Og eitt dygdargott arbeiði krevur sín prís. Tann prís hevur smiðum at " so feroyingurin higartil hildið vera í lagi og rímu- ligan. Men skulu vit smiðir nú fara at kappast bíligari og verða báta- um at gera bíligari bátar, tá ikki bert vit sjálvir sum bátasmiðir við sviðið soð hvat dygdargóðum arbeiði viðvíkur, men eisini kundin kann lættliga verða við sviðið soð. — Nei, lat okkum heldur smíða ein bát til tann prís, sum tað í veruleikanum kostar at bíleggja sær ein føroyskan bát. Ti tá heldur hann longst, og tað má vera av stersta týdn- ingi fyri kundan og báta- smiðin. — Annars halda vit, at bátasmiðirnir hava nógv at tosa saman um, og tí hevði verið gott, um vit hittust oftari. Nú hava teir báðir so fingið sína egnu báta- smiðju. Hon hevur fingið navnið: >Bátasmiðjan hjá Hanusi og Mikkjali«. Åhugavert Just i hesum døgum hava teir bådir ur at gera. Um dagin smíða teir á báta- smiðjuni og um kveldið í Norðurlandahúsinun teir skuldi rera bátin dnan Førova Vikuni Men a t tt ð gg cl i! í fr É € K era b nu. Me jann verður so liðugt smíðaður á Bátasmiðjuni ti heystar. Teir báðir siga seg annars at hava fingið nógv burturúr hesum deg unum í Norðurlandahúsi num. Tað hevur verið sera áhugavert at hitta serliga tilkomin fólk, sum ava ymsa vitan um bátasmiðir og bátasmíð í Feroyum fyrr og nú. Fimmmannafarið, sum verður smíðað í Norður- landahúsinum, verður lutað burtur. men at enda: Michale og Hanus: — Sjálvandi skulu menn hava loyvi at gera bátar úr glasfipuri. Men tað má bert ikki henda, at hesin báturin troðkar træbátin burtur tí tá hava vit mist kanska tað einasta ser- feroyska handverkið, ið er til í dag. Vónandi fara fólk fram- haldandi at halda lív í hes- um aldargamla yrki. Tað er eisini avgerandi, at teir, ið smíða træbátar hittast oftari og tosa um yrkið og annað í hesum sambandi. Ein ov stór prískapping millum træbátasmiðirnar kann í ringasta fall fera til, at dygdin versnar, og á fólk fáa eyguni upp fyri it træbáturin ikki er tann. tey høvdu væntað sær, tá heldur at glasfipurbåtinum gætur lara tey geva Og tað hevði verið spell