leygardagur 6. august 1983síða 3

Nr. 69 — 6. august 1983 tíðindablaðið s0slalurin Løginadur skal standa til svars fyri gerðir sínar: Hvat er hent í undirgrundsmálinum ! Alt bendir á, at løgmaður er við at avreiða undirgrundina til danir Formaður javnaðarflok- sins, Atli Dam, hevur sett Paula Ellefsen, løgmanni, fyra fyrispurningar i måli num um undirgrund Føroya. Fyrispurningar- nir og viðmerkingarnar eru soljóðandi Fyrispurningur til legmann Legtingsmál nr. 100-4/1983: Viðvíkjandi undir- grundsmálinum 1. Vil legmaður gera so væl at greiða frá hvat hent er í undirgrunds- málinum ? 2. Við hverjari heimild fer legmaður undir sam- ráðingar við ríkisstýrið um undirgrundsmálið út frá fortreytum, sum greitt eru í stríð við leg- tingssamtyktina frá 1975? 3. Í reðu síni á Olavsehu segði legmaður, at í mun til samráðingar- upplegg landsstýrisins (uppskot til kommisori- um) eru smærri broyt- ingar skotnar upp av ríkisstýrinum. Ná- greiniliga hverjar eru hesar broytingar? 4. Í tíðindum frá Ritzau's Bureau eftir statsmin- istaravitjanina verður m.a. sagt „Det færeske lands- styre bejede sig tors dag for den danske reg- ering og indvilligede í at fere de fremtidige forhandlinger om ud- nyttelse af råstoffer i den færøske under- grund ud fra det lige- stillingsprincip, som gælder for den grøn- landske undergrund.« hvussu landsstyrid Någreiniliga langt hevur »bøjet sigu? Hvussu nogv er í donsku tíðindunum um at ein slík ráevnisskipan nú er undir landi? Hevur legmaður gjert nakra undirhondsavtalu við forsætismálaráðharr- an, sum váttar, at slík rá- evnisskipan, sum um- redda (hin grenlendska) nú verður samtykt av samgonguni ? Er noktan fyri lutteku í slíkari samtykt at meta sum $ 13 mál sambært samgongusáttmálan ? Viðmerkingar: Samgongan hevur í mest- an mun roynt at halda andsteðuna uttanfyri við- gerð av spurningum um at gera undirgrundsmál til føroyskt sermál sambært tingsamtykt frá 1975 Í flestum málum er lítið samsvar ímillum orð og gerðir samgongunnar og so er eisini í undirgrunds- málum, tí er ilt hjá ting- monnum og almenningi at fylgja gongdini í hesum máli. Sum tað skilst hevur samgongan valt trý- mannanevnd at samráðast um hetta mál. Legmaður er limur í hesi nevnd, men ikki formaður Kortini hevur legmaður (landsstýrið) | sersamráð- ingar við forsætismálaráð- harran (stjórnina) har hinir nevndarlimirnir ikki luttaka. Hetta er lítið tryggjandi, tá havt verður í huga, at sambandsflokk- urin var einasti flokkur, sum ikki tók undir við samtyktini í 1975 Við teirri ræður í sjålvari samgong- osemju Sum uni og samráðingar nevndini um hetta mál eru tað sjálvsegd óráð at fara undir samráðingar við ein- um partnara, sum hevur allar fyrimunirnar av hesi serliga ta 8 13 i ósemju samgonguskjalinum forð- ar fyri, at tað slepst longur ein tilvildar- ligur minniluti loyvir Kortini hevur verið sam- ráðst, og úrslitið tykist vera, at málið er flokt upp í ein ellibita, har aðru hverja letu ljóðar, at nú er greitt at samráðast og aðruhverja, at einki sam- ráðingargrundarlag er. Feroyska samráðingar- nevndin hevur sambært upplýsing í marknaðar- nevndini sent stjórnini uppskot til »samrådingar- kommisorium«, sum heim- ilar samráðing um: l. at gera undirgrunds- málið til føroyskt ser- mál sambært tingsam- tykt frá 1975. 2. Ráevnisskipan sum hina grønlendsku, tó við serligum feroysk- um tervi í huga. Henda seinasta greinin er greitt í stríð við ting- samtyktina og verður »al den tíð< hon er framkomin hin einasta, danir vilja samráðast um. Við eðrum orðum verður nú helst samráðst um uppskot sum gongur styttri enn bandsflokksins minniluta uppskot í 1975 Tað er tí ikki legið, at danskur tíðindastovnur eftir samreðu við forsætis- málaráðharran skrivar tað sum má skiljast sum út- leggingin av, hvat for- sætismålarådharrin fekk burturúr samráðing síni við landsstýrið fyrst í juli mánaði í ár. Útleggingin var kunnugt hendan: „Det færøske landsstyre bøjede sig torsdag for den danske regering og ind- viligede i at føre de frem- tidige forhandlinger om udnyttelse af råstofferne i den færøske undergrund ud fra det ligestillings- princip, som gælder for den grønlandske under- grund Det blev statsministerens sam- sum resultatet af Poul Schluters forhandlinger med landsstyret Aftalen Danmark og skal dele overskuddet fra indebærer at Færøern« et eventuelt oljeeventyr lige og at beslutninger on efterforskning og udvind ing forudsætter at beggt parter er enigt Der danskt regering pg det færøsk« landsstyre derved en gensidig Veto ret Detaljerne i en færøsk råstofordning inden for hjemmestyrets rammer skal udformes af et sær- ligt hurtigtarbejende ud- valg, hvor regering og landsstyre bliver repræsenteret af lige mange medlemmer. Ud- valget får en færing som formand og skal udforme et udkast til en aftale med videst mulig hensyntagen til færøske interesser, som det hedder.« Um so er, at samgongan heldur fast um at samråd- ast ut frå nevnda »kommi- sorium«, hevði tað verið sømuligt, at almenn- ingurin og løgtingid sluppu at fylgja ti leiki, letur okkum sjålv- sagda rættin i undir- grundsmålum av hondum Til tess at tryggja nakað av upplýsing um tann leik sum higartil er framdur, er hesin fyri- sum spurningur settur fram, og tí er eisini áheitan send tingformanninum um at geva frágreiðing í sama máli Tað er almenningsins áhugamál og krav, at & javnarnir i samgonguni um hetta mál verða lýstir so greitt sum gjerligt A Foroya legtingi 4. august 1983 Atli P. Dam Alti Dam: — Tað er fyri at tryggja upplýsing, at hesir fyrispurningar eru settir Landsstýrið leggur hald á studning til skipaflotan Tórbjern Poulsen, figgjar- málaráðharri fær íkki nógvan blund í eyguni, um hann ætlar sær at svara teimum mongu fyrispurn- ingum, sum eru settir hon Atli Dam, hevur sett um í uinginum tingmaður figgjarmålarådharranum triggjar viðvíkjandi skipaflotan, sum lands spurningar studning! 1A týrið afturheldur. Hverja 1€1 rukar and s ið, spyr Atli D 1 Fyrispurninga ( við ert igarna € soljóð andi 1. Við hverjari heimild afturheldur landsstýrið studningin, sum sam- bært lóg skal útgjald- ast skipum og fiski- monnum ? 2. Vil figgjamålarådharr- in syrgja fyri, at tad lógloysi, sum lands- stýrið fremur mótvegis lánveitarum og eðrum kreditorum hjá åvisum skipum, beinanvegin verður steðgað ? 3. Vil figgjarmálaráðharr- in straks syrgja fyri, at slík »konfiskation« bert verður framd sambært avtalu, tryggjaðar regl ur ella logarheimild? Viðmerking: lir Landsstýrið er farið undi at leggja hald á tann studning, sum sambært lóg skal verða útgoldin pertum av skipaflota okk- ara Hetta verður gjert tá skip ella feløg á ein ellan annan hátt eru komir eftirsteðu til landskassar Tad er , at landssty bædi gott og rætt rið roynir at fáa eftirsteður inn, og tað er eingin loyna, at pro oritetssteðan av skuld til landskassan oftast er hir veikasta. Heldur ikki tað nekur loyna, at bíðað verður sum longst vi gjalda skuld til landskass an ella rovnt sleppa undan at Men landsstýrið eru í stríð við rættin hjá eðrum síðustillaðum ella frammanfyri standandi kreditorum og arum Skal landsstýrið krevja lán veit Framhald á síðu 18 Landsstýrið leggur hald á studning, sum sambært lóg skal verða útgoldin pertum av skipaflotanum.