týsdagur 16. august 1983síða 6

Síða 6 Nr 29 — 15 anríl 1987 i + i 3 ” Fyritaksstjéri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgdj ; Høgni Djurhuus. Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og jan Miller Uppseting: p/f sosislurin. Prent: p/f pressan 1981 Postsmoga 76, 3800 Argir telefon 11820 EN IL: OB | Samtíðarskattur VÆNTULIGA verður hetta árið tað síðsta við teirri skattaskipan hava, tí frá komandi årsbyrjan skulu vit gjalda samtíðarskatt eila skatt við keiduna, sum tað verður rópt —— er —" VERULIGA broytingin, sum Javnaðar- flokkurin í mong harrans ár hevur strongt á at vit fingu, er ein skatta- formur hareftir øll skulu gjalda so hvert vinningurin er fingin. MEN við tí ovurskjótleika og við tí | ovurskundi, sum menn hava havt í | hesum máli, óttast vit stórliga fyri at verður vit nú fittur sagt lógaruppskotið í vár. Men við tí upp skoti sum nú er samtykt, eru bara ikk: allar súðir syftar. Og so langt frá tí. Ein partur viðmerkingunum til av skattaborgarunum skal framvegis gjalda sum framman- undan, og tað verður framvegis iøn- móttakarin, tey við A-inntøkunum, sum skulu skatta av hverjum oyra sohvrt, meðan tey við B-inntøkunum, partafeløg o.a. gott fólk gjalda åvegis — á conto — við ødrum orðum verða verkið ikki verður so fullkomið, sum Javnaðarflokkurin vildi gjørt tað. í TAÐ er vandamikið at seta í verk eina ; skipan. sum ikki er gjøgnumhugsad | og sc gjøgnumarbeidd, sum neyðugt Í er.å VID ársbyrjan 1984 skulu vit so gjalda samtíðarskatt. Tá skulu í orinsippinum øll gjalda skatt so hvert sum pen ingurin er forvunnin. Nakað soleiðis Fyra fakfelog. lønméttakarar skattaðir í topp beinan vegin og hini sleppa lættari, bíligari, lagaligari. Kunnu bíða TÓ ER at vóna, at umsitingin fær virka. umstødur at leggja tilrættis nyskipan- ina so mikið neyvt, at skipanin fer at MEN VIT ivast, tí landsstýrið gevur umsitingini úrsliti ikki leikar, hverki tíðariiga ella á annan hátt, sum eru fyritreytir fyri lítaleysum nóg góðar møgu Skattanevndin sýndi okkum vånaligar sømdir Í álitinum hjá skatta- nevndini í samband við lagtingsmálið um ásetan av skattastiganum í samband við kelduskattin varð upplýst, at undir- ritaðu feleg, sum hevdu bid um at sleppa at greiða skattanevndini frá okkara sjónarmiðum í hesum máli, hevdu fingið fundarboð, men hevdu ixki kunnað meti Fyri at eingin ivi skal vera um okkara áhuga fyri at verja åhugamålini hjá okkara limum, skulu vit greiða frá at umleið mid- dag næstseinasia ieyzar- dag fingu vit boð um, at Vit kandu meta xiokkan vey sama dag! Tá vóru ve AV feiagsíormonn unum staddir á bygd, og annar av teimum var í Suðri, so tað sigur seg sjálvt, at har var heilt ómeguligt at meta upp.þ Viðgerðin av máli sigur ikki so heilt lítið um ta virðing okkara ráðandi menn hava fyri lentakarunum. Í stríð við alla tingskipan verður eitt slíkt stórmál sum teirra skattur kanska fleiri ár fram í tíðina hurlað gjegn- um legtingið ein seinna- part uttan at felegini, sum umboða flestu teirra, sum henda skipan kemur at viðvíkjan. fáa hevi til at framfera teirra hugsan um verður lýstur við so stutt- ari freist, at als ikki ber til at koma fram til fundin. Men sjálvsagt duga vit eisini at síggja, at ætlanin var als ikki at hetta mál skuldi fáa nakra viðgerð, og at alt var avgjert frammanundan. Tí eina slíka „viðgerð“ kalla vit als ikki nakra viðgerð. Tískil fara vit at loyva okkum at mótmæla hesi mannagongd og halda ikki at tað sømir seg Ferova legtingi at halda okkara feløg fyri pott við at gev: teimum fundarboð, sun teir vita, at ikki øl] feløgin: kundu koma til hetta mål Føroya Arbeiðarafelag Hetta kunnu vit loyva Føroya Handverkarafelag okkum at påstanda, tå ein Føroya Fiskimannafela;: fundur, sum vit biðja um Starvsmannafelagið rr FF 1 »Kumuierende, som sky! des en ophobning eller en stigning soleiðis kanst tú inna eine fragreiding um týdningin av hesum væisignaða orðinu tingmenn brutust við í vár tá Nýggja sKallaiogin var fyri zum um Tad er nú einki for- borgiå i ii, at heldur ikk tingmen aítíð eru so all round allum verðsins målsligum fyribrigdum, at £ teir upp á standandi fót skulu kenna tey fult og Og tá landsstýris- maðurin í kulturi brúkar tílíkan málburð í skatta- skipanini, so kann tað vera tí at hann hevur hugsað meira kulturelt í somu løtu hann hevur skula skriva nakað speci- elt finansielt. Tí einastað- ni í somu skattalóg stendur nokk so fínliga: »Vidt i kumulativu skip- an, sum her verður skotin upp, skuldi fyribilsskattur og endaligur álíknaður skattur samsvara fyri stersta partin av skatta- >orgarunum.« Og so er ikki so torført at slåtta sær til, at hetta orðið er so mikið fint, at samgongumenn illa kundu fáa seg at spyrja býttis- liga um hvat tað hevði at týða. Tað vóru jú lærdir menn í landsstýrinum, autoriseraðir og ingenier- ar, so tað var einki legið at samgongan geil svølgdi skattauppskotinum uttan at blunka. Og heilar 168 tekstsíður blivu samtyktar eftir bert 14 degum, so sig at Eli Nolsøe ikki er óferur skattanevndarformaður ! Men nú kenni eg eisini ein annan tingmann, hann sum er okkara, hann finn- ur eisini ofta sovorðin orð sum ljóða lærd — og sum ein ikki fer at siga ein ikki skilur. Tað fyrikemur at hann brúkar okkurt av hesum klingandi orðum, tá hann hevur verið í Havn á fundi. Taki eg í rúgvuna, so eru tað orð sum: optimalur, relativur, alternativur, konkretur, kompromileysur Hann brúkar aloftast hesa vend ngina >— og tá er íað reiasjón við hvørt annað. Ajoftast soma hesi orðini úr munni hansara, tå okkurt mål hevur verið 'yri á tingi eila í onkrari millumtinganevnd. Har hava havt nakrar Leir 30 »serkønar specialistar“, sum hava greiti teimum frá innihaldinum í nýggju orðunum. >Tí soleiðis er tað í Havn, har verður man altíð informeraður: Ég spurdi hann, um tað vildi siga nakað tað sama, sum eg viðhvert hevði hoyrt frá onkrum útvarps- manni, at í útvarpinum plagdu teir at konfirmera orðini á Fróðskaparsetri- wm, tí landsstýrið hevði lent fólk til at reinska mál- brúkið. Men tá svaraði hann mær, at „tað var nedvendigvís ikki opper- tunt, tí man mátti altíð síggja einhverja situasjón relativt eftirsum fyriliggj- andi alternativir fyri- lógu.< Men tá gav eg upp, tí eg skilti eftirhondini, at tað er ikki tað sama at ganga her í Fosstúni, sum at sita í millumtinganevnd ella á tingi í Havn Men so var tað hetta nýggja orðið sum skatta- lógin hevði skav Hetta kumulativa. Tå eg so ditti mær at spyrja um hetta orðið var enda- liga samtykt á tingi — tingmaðurin plagar aloftast at siga at tað »kom ann upp á um upp- skotið verður endaliga samtykt«, men hann svaradi mær heldur kvatt- liga, »at sovorðið gjørdi teir ikki å tingi i Havn« — hann sigur altíð á tingi í Havn — >tað skal allar- helst fyri í eina millum- tinganevnd, áðrenn tað yvirhevur kundi koma upp á tal at tað kom fyri á tingi«. Og fyrr kundu ting- menn ikki úttala seg, teir úttalaðu seg helst ikki fyrrenn nakað kompromi fyrilá, segði hann. »Fyribils var tað kumu- lativa helst alternativt í relatión til eitt komprimit- Optimalt kumulerandi ! erandi áðrenn fyrsta hevði verið men viðgerð bar ikki til a ultela 3eg, | hvussu so e ikk; alternativt,« hel hann fram. Ná, men eg gav meg sc ii tols við ti. Spurdi ikk meir. “í eg skilti. at hanr ikki heli meg vera serliga snollaðan í ovastu hædd tí knappliga vendi hani uppskot við og fór skundisliga »manefti gøtuni ið hondunum djúpt í buksu lummunum drypand høvur Skilti nú at hann gekk djúpastu tongum — alle helst um hetta kumula tiva. + Tidin gekk — og skatta lógin var ein dag samtyki * Tá tingmaðurin aftur var at síggja í túninum og fær eyga á meg, kemur hann anstigandi við aðrar hondini hegt hevjaða beint sum tá hann er í hæddini í eini politiskar: reðu í dansistovuni — „tú hin gamli,« rópar hann, „tú hatta kú.. — eg meini kumulativa, nú er tað loyst — í relasjón til skati in, veitst tú — verður inn tekan sterri verður skat urin ikki minni. Tú skilur relativi aiternativu samanburåi« — með hann kveitir niður i e pappir, hann hevur i hinari hondini — »vid tingsa tyktina« »Men«, heldur hann fram, »er inntøkan min: ja so verður skatturin eisini relativt tað same, alternativt størri...« O meðan hann — soleidis stendur við pappirinum í aðrari hondini, fer hann í sama skundi omaneftir. * Eg klóraði mær í nakka- num. 4 Og so var tað eg før at hyggja i hasa lexikoina hjå læraranum — og royni nå at sannføra meg um hetta kann standa sum eitt alternativ til tað sum stendur í skattalógini. janps —————||[||[[[[[[] [ff [ [ [ff [ff |———&—% Framhald av síðu 2 Kári Olsen vísir á, at júst tað, at føroyingar lata bekur sínar gera í Dan- mark og Íslandi og aðra- staðni ger, at føroysku prentsmiðjurnar eru vi sviðið sod. tj — Vit royna at gf ílegur í nýggjar maskinur fyri at fáa betri dygd og gera arbeiðið meira ratio nelt og harvið biligari Hetta kostar nógv. og ti mugu vit eisini hava nakað at gera. Eg eri vísur i, at vilja føroyingar brúka tær prentsmiðjur og tey b bókavirki, sum eru í landi- num, so verður hetta í longdini heilt vist tik felags gagn. Fr ==: Timalønin — Kunnu tit yvirhøvur verda kappingarførir, tå vit vita, at tímalenin hjá prentarum í Íslandi í dag liggur um góðar 30 kr. og hon í Feroyum er um tær 70 kr.? — Eg havi lisið onkun staðni, at prentaralønin í Íslandi liggur á hasum pcødinum. I dag verður ein stórur partur av sellum feroyskum bókum júst prentaður í islandi, so helst man tað vera ein av orsøkunum. Men sum sagt — tað at vit skul gjalda 25% í tolli uppá alla okkara ráveru, og tæri lidnu bekurnar verða inn“ fluttar uttan toli, bert tað ger steðuna hjá okkum munandi verri, sigur Kári Olsen at enda. > Bókavirkið, sum Kár! Olsen stendur fyri, hevur júst keypt eina nýggja maskinu fyri háiva mill kr. Tey hava í dag 4 ti * fólk í arbeiði og arbeiðið fevnir um liðuggerð a ymsum prentlutum eitt nú Jókum. jan A—nnnnnnnnnNMMMMM