leygardagur 20. august 1983síða 3

| á SISS... Reynsatindur brúkast til spennandi roynd Nýggjasta #8 stærsta skipið í ferogska fiski flotanum, svartkjaftatrol arin Reynsstindur, ska! sum tann fyrsti av sínum slag í Vesturheiminum brúkast til royndarfram leiðslu av sonevndari japanskari surimiveru Japanarar hava teknað eina linju) sum skal setast upp umborð á Reynsa- tindi, og hesar tekningar eru nú á veg til Feroya Tað eru bert heilt fá lond uttanfyri Japan, sum hava fingið loyvi at brúka japonsku uppfinningina við at gera sonevndar »Komaboko« verur. Tað er vanligt fiskafars, har feitt ið verður vaskað úr og sum síðani verður finmæl- ið. Tað verður síðani til- sett smakk ella juise frá ymsum skeljaverum. Tað kann ikki sigast annað enn, at tað er við at koma rættilig gongd á tað samarbeiði, sum Ídnaðar- stovan fyri ikki so langari tíð síðani tók stig til. Um- boð fyri japonsku fyritek- una >-nippon Suisan Kaisha«, ið er heimsins størsta fiskivinnufyri- tøka, hava fleiri ferðir vitjað í Feroyum. Hesar vitjanir háva havt sátt- málar um selu av rækjum o.ø. fiski við sær. Nú eru japanarar hugaðir fyri at føroyingar, sum nakrir av teimum fyrstu i Europa, fara undir at royndarfram leiða — fyrst ráveruna surimi og seinni lidnu góðskaðu veruna, sum hevur heitið Komaboko Eftir spurningurin í Europa eftir hesi veruna er aisamt vaksandi, og i løtuni er Føroya Fiskasøla í ferð við at gera markn- aðarkanningar í fleiri londum Gerst henda spennandi ætlan veruleiki so fer ætl- aða góðskingarvirkið Dyllan í Kollafirði at fram- leiða lidnar komaboko-ver- ur, sum eitt tað fyrsta í Vesturheiminum. Tað eru fá ár síðani, at slík virki vórðu sett upp í USA, og í Europa eru bert bretar byrjaðir uppá hesa fram- leiðslu. Og alt bendir á, at eftirspurningurin er vaks- andi. Men hví japanesarar kanska fyrst og fremst vise feroyingum áhuga kemst helst av, at vit eiga ein nútímans fiskiflota, og tí vit hava svartkjaftin, sum helst er vælegnaður at brúka sum ráveru. Og tá talan er um stórar negdir, so ræður um at hava bíliga ráveru. Og tað er svartkjafturin í mun til annan fisk. Í næstu viku fer Tíðindablaðið Sosalurin at greiða nærri frá hesum spurningum. jan Gera dygdar- gott arbeiði á Skála Oftani hoyra vit, at tær feroysku skipasmiðjur- nar gera eitt dygdar- gott arbeiði. Herfyri sakk Geyti Reyði av ókendum orsøkum. Frammanundan eru tvey onnur skip av sama slag sokkin — eisini av ókendum orsøkum. Men gl! skipini eru longd á Skála og hevur hetta fingið onkran at seta spurningin: - Kunnu leingingar- nar á Skála vera orsek- in til óhappini? Ole Lauritsen, umboðs- maður fyri klassingar- felagið, ið hevur havt eftirlit = við Geyta Reyða, sigur soleiðis um tað arbeiði, sum verður gjert á Skála skipasmiðju: | — Tær royndir, eg havi á Skála skipasmiðju sum umboðsmaður fyri Klassan siga mær, at Skála Skipasmiðja er millum tær fremstu at gera eina dygdarveru At smíða skip, tað duga teir so sanniliga Lesið eisini samreðuna ás.8og9 Kápan av bókini er ein mynd av Erlendi og konuni Morid Erlendur heiðraður við vala bók Tjóðveldisflokkurin heils- ar í dag feðingardagsbarn- inum, Erlendi Patursson, við eini mætari bókaút- gávu undir ti beinrakna heitinum >Sjón og seiggj«. Erlendur hevur, alt síðan hann fór at gera vart við seg á samfelagsliga ekinum sum ungur les- andi, havt visiónir, átt hugskotini, havt hugsjón- ir og hevur sæð fram eftir politiskt, grundað á stóra seguliga vitan og feroysk- an siðaarv. Og hann hevur sanniliga við stórum toli stríðst fyri sínum hug- sjónum í skrift og í talu ferð eftir ferð, ár eftir ár. „Sjón og seiggj< er eitt úrval av greinum, og reð- um, ið Erlendur skrivaði frá 1938 til 1954, tá hann er valdur inn á legtingið. Bert tríggjar greinir eru yngri. Tvær teirra eru skrivaðar í ár: Eitt asna- spark“, um Jlagnuna Feroyar fingu í Norður- landaráðnum, og »Hetta vil tjóðveldisflokkurin-, ið stóð í 14. September á Grækarismessu. Greinirnar eru úr Búgvanum, bóklinginum Stjórnarmál, og tíðarrit- inum Samíelagsrit, ið hann sjálvur var við at stjórna í seinri helvt av fjørutinum, Dagblaðnum, Fiskimannafelagnum og fyri meginpartin úr 14. September, ið hann var blaðstjóri á í eini 18 ár. Umframt úrvalið av greinum eru tríggjar kvød- ur til Erlends í bókini. Tær eru frá D.P. Danielsen H.D. Joensen, og Karsteni Hoydal harafturat kemur for- mæli hjá teimum báðum, ið hava lagt bókina til rættis Steinbjern B Jacobser og Heðin M Klein Ofta verður sagt um Er- lend Patursson, at hann tykist sc einstáttaður, og fólk flest kennast við hug takið »plåtan hjá Er- lendi«. Men í fororðunum vísa rithevundarnir á, at hann hevur verið ógvuliga fiølbroyttur í samfelags- liga virki sinum, og hevur virkað fyri málum frá fjøl- broyting av fiskivinnuni til barnabókmentir. Men teir vísa á, »at hann í við- gerðini av samfelags málum aisamt hevur stavnhaldið í huga feroyska tjóðveldið, veru ligt fólkastýri.= Í formælinum vísa Steinbjern og Heðin eisini á, at hann hevur havt stór- e ávirkan á feroyskan politikk. Steðugt og áhaldandi hevur hann lagt fyri, í tinginum og í 14., hevur ótroyttiligur víst á ymsu vandamál samfelag- sins, so almenni ansurin fyri teimum vaks seg at enda so mikið sterkan, at málini kravdu eina loysn. — »Tol og ótol< eitur ein grein í bókini. Hetta ber eisini eitt lyklaorð í polit- iska virki Erlends. Tað neyðuga tolið hevur hann átt, og tað lika so óneyð- uga ótolið. Um hugsjónar- menninir skrivar hann einastaðni, teir »sum einki leggja í, hvussu gongst í letuni, bert teir vita, at stevnt verður móti enda- målinum«, skriva rithøvundarnir m.a. be SP Erlendur hevur verið politikkari og biaðmaður burturav. Bert stutt skeið hevur hann havt sokailað borgarligt yrki. Men við íni útbúgving kundi hanr kanska havt valt sær aðra lívsleið, sum D.P. Daniel sen sigur: >Hjá mær stóð valið ímillum at sieppe hugflognum og fáa em bætismannasess í nýggju umsitingini undir heima stýrislógini. Ella fara við Gustavi á Sundi Takkarlenin kemur ikki altíð so beinanvegin. Kanska um hundrað ár yrkti Janus Men onkuntíð man onk- ur fara at takka tær fyri, at tú valdi kalvalínuna hjá Gustavi« Uttan beinleiðis at vita, hvat D.P. sipar til, skilst meiningin. „Sjón og seiggj« er åhugaverd. Serliga hjá okkum yngru, sum ikki hava stóran kunnleika til politisku skrivingina í fjeruti- og fimtiárunum, hjá samfelagsáhugaðum og hjá ellum sjálvstýris- sinnaðum. Bókin var liðug í gjár, so tað hevur bert borið til at lesa onkra hissini grein. Greinirnar, ið eru fjøll- broyttar í úrvali, eru merktar av tí eldhuga, ið framvegis eyðkennir Erlend, og í mun til blað- skrivingina í hesum árum tykjast tær sakligar og væl grundaðar. Tiltakið at heiðra Er- lend á 70 ára degnum við hesi bókini er ikki bara til gleði fyri hann .sjálvan, men mong onnur. „Sjón og seiggj« kemur út í dag. Hon er prentað á 14. September. Innbundin hjá Kára Olsen. Útgevari er Tjóðveldisflokkurin. Í bókini eru nakrar myndir av formanni Tjóðveldisfloksins. Undir myndini stendur: »Erlendur og Øssur halda vakt yvir flagginum allan dagin, og Pauli Dahl yvirlækni bar teimum mat.« Tíverri stendur ikki í hverjum sambandi myndin er tikin og nær.