týsdagur 23. august 1983síða 4

Pm; Í ag“ Góður nei prosent Sv natasjukum doyggja læknin heitir á fólk um at vera ansin Síðan 1954 hevur lýsing viðv. ávaring og leiðbein- ing til teirra, ið fara at sláa náta, verið at hoyrt á hverjum ári í útvarpinum f august mánaða Avgerð er nú tikin um at gevast við hesi lýsing, lutvís tí at sjúkan ikki kemur fyri so ofta sum fyrr í hesi eld og lutvís at tað í dag finst heilivágur móti sjúkuna Eisini eigur at verða nevnt at »NatasiuKan«, um á læknamåli verður nevnd ornitosa ella fugla sjúka, kann smitta frá sðrum fuglaslegum enn láta ella havhesti Allir tilburðir við náta sjúku verða fráboðaðir tii landslæknastovnin. Sein astu 10 árini hevur talið á fráboðaðum tilburðum finst og minni € eitt Lands- 1982 2 197 2 1981 3 I19% 1 1980 1 1975 1979 0 1974 l 8 ] 1973 Annar av tilburðunum i fjør snúi seg um ein dana sum gjørdist sjúkur meðan hann helt summa frí i Feroyum. Hann heyð ikki verið á nátaveiðu ella havt sambar við náta Hin var ei du A hevði fingist við náte nar 14 dagar iðre n sjúkuna Higartil í ár komin um ornitosu maður, ið gjerdist sjúku januar mánaða Umframt Hesin havhest og pappageyk kunnu eisini mong onnur fuglasleg ittukelda við verða sn á landslæknanum um nåtasjukuna: ornitosu, eitt nu kalkun dugva, likka, dunna, gås, høna, fasan og liri Fuglarnir, ið smitta kunnu at vísa seg vera heilt frískir tan kann verða borin mur í samband við skarnið ella slím í andarleiðini hjá Sostatt kunnt eisini fjarðarnar, ið aloft ryður) frí ist eru dálkaðar av ti, ið Nátasjúkan byrjar van ikur eftir, at ei er smittaður. Sjúkuey kennini kunnu verða lík beinkrími (t.e. influensa og eru vanliga fer skjálvti, turrur hosti og ilt í hevdinun Uttan viðgerð varir sjúkan 1—2 vikur, stund- um longri. Fyrr tíðini áðrenn heilivágur fanst mót sjúkun doyðu 20—40% av henni. Í 1930- árunum vóru 7 ferðir s nógv KONUÍÓúIK sum mann ið fing fólk gu sjúkuna, og v té n voru sjuKunt væl gg € sum doyggja av sjúkt Verið ansin Til tess at fyribyrgja sjuk una eru bestu rådini at tey, ið fåast við fugli og tá serliga havhest ella náta — eru ansin, so tey ikki anda í seg ella sveigja re ið fara at sláa náta 1 E 2t VE 2 OiTUK eðu ið veri tváaði væl, tå Y ða 1 Rak € ússaligir ungar kk erða tikni 4 í skolde r ITik ráða 1 AR æ indir x fi } At í Á ” far i tt 5 € | durna klor Ax K } 0 læs at x loysa up] na súpuskeið KIOTRA npul I tyr nvøn a tr elit Nr. 96 — 23. august 1983 leiðbeining á glasinum, ið verður selt á apotekinum. Gevið gætur at kloramin er eiturevni og tí skal goymast fyri bern rur fæst á apoteki- sambært um. Pul num Fjardar, garnar v.m. mé verða brent ella grivið niður Týdningarmesta at gerðin er annars, at øll, ið halda seg hava fingið nátasjúkuna, venda sært ] lækna alt fyri eitt góður heiluvágur fins not! sjúkum: sum né smittaður sjukar Høgni Debes Joense: Landsbókaveorðurin: Sleppið uppskotinum um blad- og bókatoll! Soljóðandi skriv er í dag sent hiðani til Feroya Landsstýri og Legting- sins figgjarnevnd : »Mær er sagt, at i upp- skoti er at leggja 25% inn- flutningsgjald á bekur og blød. Vónandi er hetta eitt mistak, ið fæst rætt. að, meðan tíð er. Hví skuldu vit eisini farið at gjert hetta nú? Aðra staðni stríðast fólk av øllum alvi fyri at fáa burtur tílík gjeld á list og upplýsandi tilfar, sum eigur at vera so atkomu ligt sum gjerligt hjá so mongum sum gjerligt Kann vera tað er lættari st hava sama prosentgjald á ellum innfluttum verum. Men tað sigst ikki vera ætlanin hesa ferð heldur. Nakað av »neyåsynjar- veru< sleppur framvegis undan, skilji eg. Onnur grundin kann vera at verja feroyska framleiðslu. Og skil kundi verið í tí, men lagið hevur verið her sum á so mong- um eðrum økjum: fleiri virki og tynnri soðið. Nakrar prentsmiðjur eru væl útgjerdar og við einari tekniskari orku tilsamans, sum er nóg stór til fleiri ferðir sterri fólkatal enn okkara. Kortini siga rit- hevundar og tað vera bæð útgevarar ódýrar betri og skjótari at fáa prentað uttanlands. Her átti í staðin okkurt at verðið gjert fyri at stimbra áhugan fyri tí góða prenthandverkinum, sum er um at kódna av nú- tímans prenthættum, sum lítið hava við handverk og hvaðna minni prentlist at gera. Tí eigur at verða latin virdisløn til prent- arar fyri gott prentverk — Niels Winthers virdislønin t.d.! Skal verjutollur til, åtti hann fyrst at verðið lagdur á tað, vit sjálvir kunnu framleiða betur en aðrir, t.d. epli og hoygg! Triðja grundin fyri inn flutningsgjaldi er at fáa fólk at brúka minni av ein- ari veru, sum politikkarar meta sum luxusveru ella beinleiðis skaðiliga fyri fólkaheilsuna. Soleiðis verður gjørt við rúsdrekka t.d. — men drukkið verður kortini. Eg ivist heldur ikki í, at um so gjald oman á gjald verður lagt á lesitilfar, so verður lisið kortini — av teimum sum frammanundan hava tervin. Verri við teimum sum enn ikki reiðiliga hava fingið hevdið fyri seg sum lesarar lesitilf: tíðarrit fyr ljóðbekur åt fåa alt bøkur, blød og ikki at tala ur — bólkað sum luxusvøru og/ella skadiligt fyri fólka- heilsuna er hættislig áskoðan, vandameiri enn tey skendsku og lítils- verdu vikubleðini, sum helst ætlanin er at raka. Men sensurur við toll- gjeldum eru eingi hyggju- ráðini. Fólkið lærir best sjálvt við hollari grund- upplýsing at skyna á góð- um og vánaligum lestri. Her dugir ikki við politisk- um ella eðrum hóttandi fremstafingri. Hóast nógv lítilsvert er av bleðum t.d. til bernini serliga, so eru tey sjáldan so vánalig ey eru ikki frægari enn einki lesitilfar. Tað dygdarleysa sjálvdoyr Tess meira tú lesur, tess kræsnari verður tú. Ein fjórða grundin við hesum innflutningsgjaldi kann vera at fáa neyðugan pening í landskassan. Saman við innspældum sjónbondum er hesin bólk- ur mettur at geva um tvær miljónir krónur árliga Sjónbondini munnu geva væl meira enn helmingin So bóka- og blaðskatturin munar lítið í landskassa- num - men afturfyri munar hann hjá teimum upp á seg fáu, sum gjalda hann skulu. Umframt tað at hann skapar mangar Framhald á síðu 14 2 á