leygardagur 24. september 1983síða 2

Jóannes Dalsgaard, skrivar rnin | lad Popular g Salvador Allende styrd ( le Ivønr ýdning hevði tetta stýrið fyri fólkið? {ví varð henda áhuga- verda sosialistiska roynd- in steðgað og hver er læran av tí, sum hendi fyri 10 árum síðani? Tað sum hendi, tá All- endestýrið á demokrat- iskan og lógligan hátt kom til ræðið í Chile var, at fyri fyrstu ferð í lands- fekk tað eitt stýri, sum setti fólksins ins segu áhugamál fram um áhuga málini hjá innlendskum og útlendskum kapitalvaldi Chile fekk við orðum eina stjórn, sum av øllum alvi royndi at virka fyri, at fjøldin av fólkinum skuldi kunna fáa ágóðan av tí velduga náttúruríki hetta land eðrum demi, sum eigur t.d. koparinum Samstundis setti stjórn in í verk umfatandi sosi alar ábetur, sum skuldu gera Chile til eitt nútím- ans vælferðarsamfelag íbúðir vórðu bygdar til tær hundraðtúsundtals familjur, sum búðu í skúr- um og veggjakroysum rundan um stórbýirnar, lenirnar vórðu hækkaðar, tíðindablaðið pensiónirnar | hækkaðar heilsuviðurskiftini mun- andi bett, skúlabernini fingu mjólk g Chile gjørdist eftir tveimum árum til eitt hitt livilig- asta landið í latinamerika Alt hetta varð sorað tann september 197 Oddamenninir myrdir, túsundtals fólk rikin í kz-legur, alt fram burðsverkið, allar sosialar vórðu ábetur vórðu eftir einum degi legd í esku og tær kristiligu = samkomurnar forfylgdar Skemdarverkið at senda hermenn móti forseta- borgini at myrða forseta, ráðharrar og tinglimir framdu nakrir av teimum generalum, sum 3 ár frammanundan við hondini á bíbliuni høvdu svorið at verja forsetan og demokratisku grundlóg Chile Men hesir meinsvornu manndráparar, Pinochet á Co., vóru ikki einsa- mallir um verkið. Teir vóru eisini amboð hjá heilt krettum ti amerikanska kapital- valdi,sum ikki við góðum eðrum vildi lata vald sítt yvir náttúruríkidómum Chile il chilensku tjóðina. Sær he V ði kapitalvald ein kriminell il hjálpar hetta an forseta og ein sam- uttanríkis ráðharra Hesir vitskuleysan syrgdu fyri ellum ti neyðturviliga Fyrst skaptu teir inter nalt boycott móti chiienskum Kopar! síðan syrgdu teir fyri einum al tjóða láni og kreditt boycotti og tá hetta ikki hjálpti, góvu teir chi- lensku skutilsveinum sinum boð um at seta demokratisku stjórnina frá við herðum. Restina av seguni kenna vit. Fylgjurnar fyri land og fólk í Chile hava verið ræðuligar. Ein ótamd inflatión hevur knúst bú skapin sterri enn nakrantíð áður arbeiðsloysið er seguni hungursneyð fleiri landspertum, terror morð og kz-legur er tað sum hevur evi Sorgarleikurin í Chile hevur åvirkad almenna yrðaskiftið í heiminum øll hesi 10 árini Hend ingarnar eru i sjålvum sær av slikum slag, at eingin politisk hugsandi sleppur undan at taka steðu til teirra. Nógv tey flestu tað veri seg lond, flokkar ella einstaklingar hava harmast um og fordemt tað, sum hendi í Chile fyri 10 árum síðani Eitt lítið men ikki týdn- ingarleyst undantak er í hesum sambandi: tann føroyski fólkaflokkurin og Nr. 110 — 24. september 1983 málgagn hansara Dag blaðið Sum flokksblað í einum demo kratiskum landi í vestur heiminum hevur Dag- blaðið fegnast um sorgar leikin í Chile og einasti flokkur í vesturheiminum, sum higartil hevur góð- tikið fascismuna í Chile er tann feroyski fólkaflokk urin. Vit kundu tikið nógv progv um hetta, men nóg mikið er at minna lesaran á, at Dagblaðið í oktober 1979 í einari grein skrivaði, at tað var í tekum f einasta blaðstjóra tíma, at Allende orset i fekk sekkin Og hvussu fekk so hesir heiðursmaðurin sekkin Hetta kann bert merkja, at mál gagn tølkafiokksins fegnaðist um at ein demo kratiskt valdur forseti varð skotin. Øårvisi kann henda grein ikki tulkast og fyri alt tað er eingin tulking neyðug tí tað stendur jú uppá hvítt Bæði áðrenn og aftan á nevndu grein hava greinir staðið í Dagblaðnum, sum bera a sama borið at verja svart Pinochetstýrið spotta Allende í grevini og spei reka tey her í landinum sum muta ímóti Við hverjum rætti kann ein so leggja fólkaflokkin sum flokk undir at taka undir við hesari her umtal aðu skriving í Dagblaðn um? Eftir mínum tykki er svarið upplagt: eftir regl- uni um, at tann ið tegir hann samtykkir. Mær vit andi hevur enn eingin politikari umboðandi fólkaflokkin tikið til orða ímóti hesari skriving Í hvussu so er hvørki í blød unum ella á tingi Tað má tí nú, eftir at hetta orðaskifti hevur staðið við í eini 8 av teimum 10 árunum, sum eru liðin síðan leikin fyri øllum, at fólkaflokk sorgar verða opinberligt flokkur tekur lir við tí skriving sun hondini eisini vera øllun fólkaflokkurin flokkur tekur undir við, at mál greitt it sum politisKur gagn hansara fegnast um at demokratiið i einum ávísum landi varð felt og skift út við einum fascis tiskum stýri. Tað má sam stundis vera greitt at fólkaflokkurin tekur undir við, at hetta stýri líka fram til fyri stuttum er vorið róst upp til skýggja av Dagblaðnum Hverja læru lesarin eigur at taka av hesum veruleikum fari eg at yvir lata til lesaran sjálvan ESTERE