leygardagur 1. oktober 1983síða 5

Nr. 113 — 1. oktober 1983 Ikki bara F ískasalan: Rafiskanevndin fær eisini nei aðrastaðni — Ongin loysn at skula senda politiið eftir skjølum, heldur nýggi formaðurin í råfiskanevndini, sum helst ikki vil brúka henda møgu- leika, lógin gevur nevndini at brúk fyri Tað er ikki bara Feroya Fiskasela, sum íkki vil lata ráfiskanevndini tilfar, hon biður um Eisini aðrir og framleiðarar halda aftur skjølum, ráfiska nevndin hevur brúk fyri í arbeiði sínum at rokna út útflytarar avrokningar- og avreið ingarprísir Hetta upplýsir for maðurin í råfiskanevndini, Jón Danielsen Fiskaselan er »large« við at geva okkum munn- ligar upplýsingar. Men tað er ikki altíð, doku- mentasjónin er í lagi, sigur formaðurin í ráfiska- nevndini. Hann sigur, at nevndin leggur dent á at fáa skriv- liga váttaðar munnligu upplýsingarnar. Men hesi skjal ber ikki altíð til at fáa. Jón Danielsen leggur dent á, at hetta er ikki bara galdandi fyri Fiska- seluna. Eisini aðrir, rá- fiskanevndin skal hava upplýsingar frá, lata treyðugt frå sær øll skjal. Vilja ikki tvinga Jón Danielsen sigur, at hann er greiður yvir, at rá- fiskanevndin kann senda politiið eftir teimum skjølum, útflytarar og framleiðarar ikki vilja lata frá sær. — Men hesum vilja vit helst sleppa undan, sigur hann. Hann sigur, at hann heldur ikki tað er rætt at tvinga fram upplýsingar. Vápnið, råfiskanevndin hevur sambært lógini, nevniliga at fáa politiið at hjálpa sær, verður tað seinasta, gripið verður til. — Vit leggja dent á gott samarbeiði. Tað loysir ikki trupulleikarnar at skula venda sær til politiið hverja ferð, vit skulu hava fatur á upplýsingum, sigur Jón Danielsen. Hann sigur, at ráfiska- fáa fatur í upplýsingum, , teimum hon hevur nevndin góðtekur ikki, at hon ikki fær tað tilfar, hon biður um Men vit hava livað við tí higartil. Hvussu leingi, ráfiska- nevndin ætlar at liva við at arbeiði hennara er truplari, tí hon ikki hevur allar tær upplýsingar. hon skal brúka, veit for- maðurin ikki Men tað er klárt, at vit nu, eftir rættarfund irnar, fara at viðgera hetta og taka steðu til, hvussu vit skulu gera. Jón Danielsen tók við formanssessinum í rá- fiskanevndini tann | august í ar Kærunevnd- in ongantíð biðið um tel Grein 11 í lógini um Rá- fiskagrunnin er eisini fyri kærunevndina. Men kærunevndin hevur ongantíð fingið nei Einfaldliga, tí hon ongan- tíð hevur biðið um upplýs- ingar frá fiskaútflytarum ella -framleiðarum. — Higartil hava vit tikið avgerðir á tí grundarlag, sum råfiskanevndin hevur havt, sigur formaðurin i kærunevndini, Klaus Hermann. Kærunevndin hevur ikki hildið tað vera neyðugt at biðja eitt nú Fiskaseluna um fleiri upp- lýsingar = enn 'ráfiska- nevndin longu hevði fingið. Klaus Hermann vísir tó á, at kærunevndin í nekr- um avgerðum hevur heitt á ráfiskanevndina um at útvega so álítandi tel sum gjørligt. Kærunevndin hevur við- gjørt 14 kærur. Tann fyrsta kom í 1978. Tá hevði Ráfiskagrunn- urin virkað í trý ár. tíðindablaðið úr Føroyum at gera, hava eftir kravi frá nevndini ella kærunevndini skyldu til at geva allar upplýsingar prísviðurskiftunum, eksportverum og viðvíkjandi. 2. stk. Tann, sum ikki ger hetta, kemur undir sekt, um ikki harðari revsing er uppi- borin framleiðsluútreiðslum Soleiðis sær grein 11 í lógini um Ráfiskagrunnin út Ongin fiskaútflytari hevur fingið sekt ella harðari revs- ing, hóast ráfiskanevndin ikki altid fær tað, hon krevur Játtanin brúkt. Noyðast at seta á tiltaksgrunnin Ráfiskagrunnurin er tóm- ur. Og fíggjarárið bert komið í helvt. So nú noyðist ráfiska- nevndin í tiltaksgrunnin eftir pengum. Formaðurin í ráfiska- nevndini, Jón Danielsen, sigur, at tann 1. oktober mill. kr eru umleið 55 farnar úr grunninum síð- ani fíggjarárið byrjaði 1. apríl. Afturat teimum eru so settar av 10 mill. kr., sum nevndin roknar við at skula brúka til svartkjaft seinni í árinum. Samanlagt: 65 mill. kr. Og játtanin er 65 mill. kr Men helvtin, seks mánaðir, eru eftir av figg)- arárinum. So tað gerst ikki annað enn at fara í til- taksgrunnin eftir pengum. Jón Danielsen sigur, at trupult er at meta nú, hvussu nógvar milliónir skula brúkast afturat til 1. april 1984. Men við teimum marknaðarviður- skiftum, sum nú eru metir hann einar 25—35 mill. kr. Í tiltaksgrunninum eru 62 mill. kr. Fíggjarárið 1982/8 brúkti Råfiskagrunnurir 64 mill. kr. hd Samgongan farin at samráðast um edv- lógirnar uttan heimild Landsstýrið er ósamt í málinum. Sambandsflokkurin vil ikki skriva undir álitið, tí hann vil ikki, at lógin skal um- fevna danskar stovnar í Foroyum Herfyri bar útvarpið tey tíðindi, at Pauli Ellefsen, legmaður, Páll Wang, landsstýrismaður, og for- maðurin í legtingsins EDV-nevnd, Olaf Olsen, skulu niður at samráðast við stjórnina um lógar- uppskotini um almennar dataskráir. Hetta hendir uttan at edv-nevndin hevur fingið nakað at vita um hesar samráðingar. Sosialurin hevur vent sær til umboð javnaðarfloksins í EDV- nevndini, Jóannes Dals- gaard, løgtingsmann. Jóannes Dalsgaard sigur, at hann gjerdist stórliga bilsin um hesi tíð- indi. Málið liggur jú fram- vegis í nevndini, sum ikki hevur fingið avgreitt málið, tí Eli Nolsee noktar at skriva undir tað enda- liga nevndarålitiå, sum varå klårt longu i vår. — Hui noktar Eli at skriva undir? — Ti, at Sambands- flokkurin ikki ynskir, at login skal umfata danskar skråir i Føroyum. Hann ynskir heldur ikki, at lógin og eftirlitið skulu umfata feroyskar skráir, sum danskir ríkisstovnar fera fyri feroyskar heima- stýrismyndugleikar. Sambandsflokkurin hev- ur so gjert hetta til eitt „grein 13 mål« og tingå fær sostatt ikki avgreitt málið, fyri enn samgongan er vorðin samd. Hvat er hent síðan tað frættist at landsstýrið fer at samráðast við stjórn- ina“ - Tað er hent tað, at Petur Reinert, Adolf Hansen og eg hava kravt fund í EDV-nevndini. Á hesum fundi, sum varð í gjár gjørdu vit formann- inum greitt, at hann onga heimild hevði frá nevndini at fara til samráðingar við stjórnina. — Vit royndu at greiða honum frá, at hann kundi gera meira skaða enn gagn við at fara niður, tí tann samrådingarnevndin, sum fer avstað frammanundan er ósamd. — Hetta kenna vit frá fyrr av, og tí mettu vit ikki, at tað er klókt at fara. Nakað annað er tað, at málið eftir okkara tykki framvegis liggur í nevnd- ini og landsstýrið hevur tí als ongan rætt til at taka málið aftur úr nevnd og fara av landinum við tí EDV uttan eftirlit — Hvat kom annars burt- ur úr fundinum? — Einki uttan tað, sum vit vistu frammanundan, at samgongan er ósamd í hesum máli sum í so mongum eðrum málum. Urslitið man fara at verða hareftir. Tað harmiliga er bert, alt meðan sam- gongan klandrast, so verður samfelagið alt eyðkennt av edv-skip- anum uttan at vit hava nakra eftirlits lóggávu. Fleiri skráir eru stovn- settar síðan hetta lógar- uppskot kom á borðið og útlendskar fyritekur skráseta alt fleiri foroysk viðskiftafólk og teirra privatu viðurskifti. - Hetta er alt sera ódámligt fyri okkara per- sónliga frælsi. Verri er, at tað sær út fyri okkum í andsteðuni, sum um sam gongan roynir at draga eftirlitslógirnar út, so- leiðis, at tær í roynd og veru ongan týdning skulu hava, tá ið tær einaferð koma. — Sum demi kann eg nevna, at vit í edv-nevnd- ini langt síðan kundu hav: avgreitt lógina um eftirlit við privatum skráum, men nevndin hevur ongan fund havt um hetta uppskot, síðan hon varð afturvald á ólavseku. — Tað er heilt klárt, at viljin er ikki til staðar í samgonguni til at fáa hesi mál avgreidd — í hvussu so er ikki fyrr enn edv- sektorin hevur sett seg væl og virðiliga á einstak- lingin. Tá verður ikki lætt at koma afturumaftur — ja, í roynd og veru verður tað ógjerligt.