leygardagur 19. november 1983síða 3

— . - SR er re Nr. 134 — 19. november 1983 -… VIL Neundarlimur í sjúkrasystrafelagnum: Vit hava ikki arbeitt imóti sjukrahjålparautbugving Sjukrasystrarnar hava bert spurt eftir itøkiligum upplysingum um målid. Tær, sum skulu taka sær av upplæringini av sjukrahjålparunum, hava ikki hoyrt eitt orð um ætlanina. Tað halda sjúkra- systrarnar vera legið! Felagið hjá sjúkrasystrunum foroysku Dansk Sygeplejerád Feroya deild — hevur ikki arbeitt móti ætlanini at stovna eina sjúkra- hjálparaútbúgving i Føroyum. Hetta slåa triggir nevndarlimir i sjúkra- systrafelagnum fast. Sosialurin hevur havt samreðu við Selvá Paturs- son, Annu Mariu Persson og Ásu í Gerðinum um út- búgvingarspurningin. Í eini tidindafråsøgn i Sosialinum fyri stuttum, í samband við 10 ára dagin hjá Feroya Sjúkrahjálp- arafelag, varð sagt, at sjúkrasystrafelagið hevur roynt at arbeiða ímóti einum sjúkrahjálpara- skúla. Men hetta er ikki rætt. Hinvegin hevur felagið hjá sjúkrasystrunum spurt Føroya Sjúkrahjálp- arafelag um ítekiligar upplýsingar um ætlan- irnar at stovna eina út- búgving. Somuleiðis hava sjúkrasystrarnar biðið um at fáa eitt eintak av tørvs- kanningini av sjúkrahjálp- arum, ið sjúkrahjálpara- felagið sigur seg hava gjert. Men hana hevur sjúkrasystrafelagið ikki fingið. Sjúkrasystrafelagið hev- ur eisini vent sær til for- mannin fyri ráðleggingar- nevndina fyri Sjúkrahús- verk Feroya, Niels Bentsen. Ráðleggingar- nevndin hevur mælt landsstýrinunfat fáa eina sjúkrahjálparaútbúgving í lag sambært tervskann- ingini hjá sjúkrahjálpara- felagnum. Sjúkrasystr- arnar hava biðið ráðlegg- ingarnevndina um grund- gevingar fyri, at nevndin hevur mælt landsstýr- inum til at fara undir nevndu útbúgving. At enda hevur sjúkra- systrafelagið biðið um at fáa landsstýrisins steðu í hesum máli. Higartil hevur landsstýrið bert givið tað svar, at felagið skuldi frætta aftur um ólavsekumundið í ár. Men enn er einki svar komið. Áhugi fyri heilsu- verkinum sum so Líkt er til, at hesin áhugin hjá sjúkrasystrafelagnum fyri tí, sum fer fram innan heilsuverkið, verður lagdur út, sum um felagið hevur arbeitt ímóti ætlan- ini at skipa eina sjúkra- hjálparaútbúgving. — Men tað er tað av- gjert ikki. Vit hava áhuga fyri ellum tí sum hendir innan heilsuverkið, og tí hevur felagið spurt seg fyri hjá avvarandi myndugleikum, hvussu útbúgvingin skal fremjast í verki, siga Ása, Anna Maria og Selvá. Nevndin í sjúkrasystra- felagnum heldur tað vera legið, at sjúkrasystrarnar sum tann stersti arbeiðs- bólkurin í heilsuverkinum, og sum fær alla upplær- ingina av sjúkrahjálp- arunum um hendi, ikki eru eftirspurdar. Sambært tilmælinum hjá ráðleggingarnevndini skal sjúkrahjálparaút- búgvingin fara fram á Sjúkrasystraskúla Før- oya. Hyggja vit at viður- skiftunum aðrastaðni, t.d. í Danmark, er hetta ikki so legið. — Men sum er, er sjúkrasystraskúlin = hart fyrispentur — sjálvur skúlin er alt ov lítil og lær- arakreftirnar eru ov fáar. Tær tríggjar greiða frá, at sjúkrasystraútbúgv- ingin varð broytt fyri nekrum árum síðani. Hon er meira umfevnandi — bæði í teori og í praksis — og krevur nært samarbeiði millum skúla og deildir. Tí er arbeiðsbyrðan hjá sjúkrasyst-unum á deild- unum eisini nógv ekt. Harafturat eru deildirnar ikki nógvar í tali og ofta er trongt bæði hjá starvs- fólki og hjá sjúklingum. — Um ein sjúkrahjálp- araútbúgving skal setast í verk við fyrimynd uttan- eftir, skulu hesar somu deildir eisini hava hesa út- búgving um hendi. Hvussu skal hetta kunna lata seg gera, tá tað er ringt sum er, spyrja tær tríggjar sjúkrasystrarnar. — Vit vita lítið og einki um ætlaðu útbúgvingina. Vit mugu tí spyrja, hvat tað er, vit hava arbeitt ímóti, tí vit kunnu íkki arbeiða ímóti nekrum, tá vit ikki vita, hver ætlanin er. Tí vilja vit fegnar hava at vita, hvaðan sjúkra- hjálparafelagið hevur hetta. Seta spurnartekin við tervin Í greinini í Sosialinum fyri stuttum upplýstu nevnd- arlimirnir í Sjúkrahjálp- arafelagnum, at tað er stórur tervur á sjúkra- hjálparum. Nevndarlimirnir grund- geva henda tervin við, at ellis-, rektar-, vistar- og umlættingarheim annad- hvert eru í gerð ella eru í umbúna. Sjúkrahjálpar- arnir meta, at tervurin liggur um 40. Men sjúkrasystrafel- agið setir eitt spurnar- tekin við henda tervin, og ynskja at fáa hann nærri kannaðan. Sjúkrasystrarnar geva sjúkrahjálparunum rætt í tí, at fyri nekrum árum síðani — tá ellis- og rektar- heimini vórðu tikin í brúk — var knappliga brúk fyri nógvum sjúkrahjálparum. Tá hendi tað seg eisini, at sjúkrahjálparar vórðu settir í sterv, sum upp- runaliga vóru ætlað (nor- merað) sjúkrasystrum. Men sjúkrasystrarnar halda, at tá fólk við sjúkrasystraútbúgving af- tur eru tek, eiga hesi at verða sett í stervini, tá tey eru leys. Henda steðan hevur karska fingið formannin i sjúkrahjálparafelagnum, Metu Johannesen, at siga á *íðindafundi fyri stutt- um: »Men nú eru nóg nógvar helst yvirpro- duktión — og nú vilja tær hava størvini aftur«. — Men hvi skulu vit so fara at útbúgva sjúkra- hjálparar, um so er, at nóg nógvar sjúkrasystrar eru til taks, spyrja nevndar- limirnir í sjúkrasystrafel- agnum. Ikki spurningur í krónum og oyrum Sjúkrasystrarnar seta eitt spurnartekin við, um tað er so nógv bíligari at út- búgva sjúkrahjálparar enn sjúkrasystrar, sum sjúkrahjálparafelagið ann- ars vísir á. Sjúkrasystranæming- arnir fáa len í trý ár av lærutíðini. Henda verður helvt um helvt borin av lardskassa og ríkis- kassa. — Men hvussu við sjúkrahjálparaútbúgving- ini, spyrja sjúkrasystr- arnar. Skulu feroyingar gjalda alla hesa útbúgv- ingina, verður munurin minni! Annars halda sjúkra- systrarnar, at tað er ikki rætt at tosa um krónur og oyru í hesum sambandi. Endamálið er at veita eina so góða sjúkrarekt sum meguligt. - Higartil hevur sjúkrarektin í Feroyum ligið á einum hegum stæði samanborið við onnur lond, við tað at tað starvast so nógvar sjúkra- systrar á deildunum. Sjúkrasystrarnar halda tað eisini vera av stersta týdningi at verja um sjúkrasystraútbúgvingina og altíð fáa hana so góða sum meguligt. Serliga tá hugsað verður um, hverji krev verða sett til aðrar bólkar, eitt nú læknar. — Vit eru eitt lítið land og vit eiga at verja um sjúrkasystraútbúgvingina. Útbúgvingin gevur eina autorisatión. Sjúkrasystr- ar hava rætt at arbeiða kring allan heimin, og tær eru tann einasti bólkurin innan sjúkrarektina, ið hevur autorisatión. Spurn- ingurin er tí, um vit hava Vit eiga at verja um sjúkrasystraútbúgvingina og hava hana so góða sum moguligt. Serliga tá hugsað verður um aðrar bólkar, eitt nú læknar siga trnggjar sjukra systrar í samrødu vid Sosialin ráð at hýsa fleiri utbugs ingum, siga tær tríggjar Alt er sjúkrarekt Sjúkrasystrar og sjúkrahjálparar hava ikki hvert sítt arbeiðseki. Hjálpararnir kunnu átaka sær ein part av arbeiðnum hjá systrunum, men undir vegleiðing og ábyrgd teirra. Hetta hevur gingið væl higartil, og vit vóna, at vit framvegis kunnu arbeiða saman — sjúkra- hjálparar og sjúkrasystrar — um at veita sjúkling- inum bestu rektina, siga nevndarlimirnir í sjúkra- systrafelagnum. Í greinini í Sosialinum um sjúkrahjálparafelagið varð annars fert fram,at talan er um hvert sítt arbeiðseki. Sjúkrahjálparin hevur einki sjálvsteðugt arbeiðs- eki. Arbeiðið hjá teimum liggur alt undir sjúkra- systrunum. — Men ein sjúkrasystur kann altíð átaka sær tað arbeiðið, sjúkrahjálparin vanliga hevur — alt er sjukrarøkt, siga tær triggjar, Selvá, Anna Maria og Ása at enda. jo-mo