hósdagur 8. desember 1983síða 6
‹ fyrra síða allar 16 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
Síða 6
tíðindablaðið
Útgevari: p/f sosialurin
Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd)
Biadfélk : Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miiller
Lýsingar: Árni Joensen
Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981
Tøkk til Óla Jákup
Vit skulu ikki leggja okk-
um út í tað orðaskift, sum
hevur verið millum Óla
Jacobsen her í blaðnum og
Ola Jákup Rólantson i
Dagblaðnum.
Men hetta orðaskifti
hevur verið ógvuliga upp-
lýsandi um fólkaflokkin
og um hvussu hansara
politikkur er í praksis, og
tað eru bert tvey fyri-
brygdi sum vit líka skulu
notera okkum í hesum
sambandi.
ta fyrsta er, at ÓJR nú
við ósannindum roynir at
káva útyvir skrivingina í
DB og ta intoleransu hon
stendur fyri. Í rama álv-
ara skrivaði ÓJR, at teir
so sanniliga einki høvdu
ímóti tí meiniga russara-
num. Men her kundi ÓJ
við einum kuti úr DB visa
á hvussu teir høvdu skýrt
russararnar á Skála fyri at
vera tjóvar, og upprunin
til orðaskiftið, sumið hev-
ur, er m.a. at teir russarar,
sum iklki eru tjóvar, eru
njósnarar. Í Dagblaðnum
mikudagin 30/11 kemur
ÓJR við fylgjandi pá-
standi: >Víðari sigur Óli
Jacobsen, at Dagblaðið
nýtir hetta »sum vápn
móti eðrum at briksla
teimum teirra trúarviður-
skifti.« Blóðskeivt. Vit
hava ikki viðgjert trúar-
viðurskiftini hjá nekrum
persónum... Vit skulu
loyva okkum at endur-
prenta fylgjandi stubba
úr DB 24. juni í ár:
Her verða nettupp við-
gjerd trúarviðurskiftini
hjá eini rúgvu av persón-
Einfaldur
spurningur til
trøllaklipparan
undir Varda
Sær sjálvum líkur gramdi William Heinesen seg í
svensku sjónvarpssendingini um, at »præster og
missionerer dem har vi også mængder af her på
Færserne=
Mild vending frá Norðurlanda Mentunarpris-
vinnaranum, sammett við tær byttur, hann van-
liga á presti hvølvur niður yvir trúarliv feroyinga
Men lat fars í hesum viðfangi.
Williami Heinesen:
Hver heldur William hevur gjørt
meiri til at tryggja handlig og andlig
livilikindi i Føroyum, William sjålvur
(og Ebba, Hanus, Tróndur o.s.frv….)
av teimum trúgvandi monnum, sum
verða nevndir niðanfyri:
T.d. Jákup Dahl, A.C. Evensen, Gudmund
Bruun, Mikkjal á Ryggi. sóannes bóndi Paturs-
son, Victor Danielsen, Edmund í Garði, Adrian
Johansen, Petur Háberg og Andrew Sloan, elia
eila t.d.
um, og DB loyvir sær enn-
tá aat taka dagar ímillum
hver av hesum er kristin
ella ikki. Ætlanin er ser-
stakliga at stempla Willi-"
am Heinesen sum ókristi-
ligan hóast hann nettupp
hevur skrivað eina heila
bók har hann lovprisar ti
kristindómi, har næstra-
kærleiki er drivkraftin.
Tjansurin verður heldur
ikki í sjálvt hesum feri-
num forsemdur at nyta
ókvæmisorð (spýttsleikj-
arar) um tey sum blaðið
her vil jarðleggja.
Vit kundu annars nevnt
fleiri onnur demi um, at
navngivnir persónar hava
verið skýrdir heidningar,
ateistar og erindasveinar
hjá sjálvum illamanni,
men, lat nevnda demi vera
nóg mikið. Vit eru ikki øll
so stuttmint, sum ÓJR
kanska kundi ynskt.
Ola Jákup bakkar held-
ur ikki fyri citatfalsan.
Wurmbrand segði als ikki,
at hann hataði sosialism-
una men elskaði sosialist-
arnar. Hann segði, at hann
hataði kommunismuna
men elskaði kommunistar-
nar, og tað er nakað heilt
annað. Men við hesum
falsaða citati sum grund-
arlag verður í hvussu er ó-
beinleiðis sagt, at Óli Ja-
cobsen er umboð fyri ta
politisku skipan, sum
Wurmbrand hataði, og tað
gjørdi hann eisini av góð-
um grundum. Men hetta
man siga alt um muruna.
Tað er jú eitt gamalt
nummar, at keva alt orða-
skifti við skuldseting um
kommunismu. Óli Jacob-
Thomsen
tilvildarlig demi
at svara.
Postsmoga 76,
3800 Argir,
telefon 11820
sen hevur ikki vid einum
orði tikið kommunismu í
forsvar. Hann hevur bert
átalað og ávíst dupultmor
alin og intoleransuna hjá
fólkaflokkinum, sum í
veruleikanum ikki gevur
kommunismu nógv eftir
Síðan verður Oli Jacob-
sen lagdur undir at hava
skýrt nevndina í P/f Dag
blaðnum fyri at vera
heidningar. Vit hava hugt
eftir hvat grundarlag er
fyri hesum pástandi.
Fyrst er endurprentað
ein lýsing frá partafelags-
skránni, sum vísir at
nevndin í P/f Dagblað-
num hevur fingið tríggjar
nýggjar nevndarlimir.
Síðan varð sagt, at hesir
tríggir vóru kendir sum
trúgvandi og rættskafnir
menn. Tí var kanska onk-
ur sum væntaði eina
broyting í skrivingarlag-
num, men her var so eing-
in broyting hend.
Hetta reingir ÓJR á
grovasta hátt til, at
nevndu menn eru kallaðir
heidningar! Men vit skilja
hann fyri so vítt væl. Sam-
vitskan kan ikki vera ov
góð, og so ræður um at
leggja onnur undir ta
somu framferð, sum ann-
ars er eyðkend fyri ÓJR
sjálvan og tað blað hann
hevur eina stóra ábyrgd
av.
Í sosialinum meta vit
trúarfrælsið so hegt, at
vit ikki á nakran hátt
leggja okkum út í trúar-
viðurskifti hjá fólki.
Vit meta bert fólk eftir
teirri virðing, sum tey
hava fyri síni medmenn-
Bartal á Strondum. Kjølbro, -toska-Jóan Petur,
»toska«Palli. Magnus í Rituvík. Eiler Jacobsen,
Sámal Petur í Fuglafirði, Svenning Johannesen,
Sámal Jacobsen, Thor Nielsen, Hans Pauli í
Hvannasundi, Hans Petur »sjey« á Toftum,
Esmar Fugle, Christian Holm, Kaj Johannesen,
Clæmint á Viðareið:, Amariel Knudser, Osmund
Justinussen. Mortan Johannesen ix 3). Anton á
Strondum. Andrias í Hvannssundi. Dánjal Petur
Nielsen, Olaf Olsen, Ditleif Eldevig. Poli Jo-
hannesen. Dávur í Gerðum, Jens av Reyni, Sofus
fyri at taka nøkur heilt få og
Vónandi er William Heinesen, sum hevur fingið
í álmanakkavís av beiburslønum fyri at duga at
málbera seg skrivliga, ferur fyri at svara hesum
spurningi. Um ikki, kundi hann bíðið onkran av
sínum bókmentaligu spýttsleikjarum hj sær
Spurningurin var altso soljóðandi:
Hver heldur William Heinesen hevur
verið meiri verdur til at tryggja
handlig og andlig livilíkindi í Feroy-
um, William Heinesen sjálvur, ella
einhver av teim nevndu vinnulívs-
sum samstundis grundað(u) síni lívssjónarmið
klettafast á kristindómin?
Vit vóna eitt eins týðiligt svar frá einum av
A
'iskju, og her ska! Ola Jåk
: up Rólantsson hava tekk
fyri at hann so greitt her
ur sagt okkum hvat fólka
flokkurin stend. vri
Hetta hava vit sjaivsagt
vitað frammanundan
men OJR hevur
ligan hátt undirstrikað
hvussu munurin er mill-
um fólkaflokkin og annars
ein demokratiskan flokk
Dagblaðið ærumeidir
ein navngivnan mann við
á ein ser
hann quisling
at kalla
Hetta er einaferð áður
hent i Føroyum, og tå bað
viðkomandi alment um
umbering aftaná. Men Ola
Jákup hevur nú nýtt hei!
ar tríggjar síður í DB fyri
at verja hesa skuldseting,
g hann lovar at halda
fram á sama hátt, sam
stundis sum fólkaflokkur
in við síni tegn hevur góð-
kent hetta.
Til sammetingar skal
Nr. 142 — 8. desember 1983
eisini nevnast, at nakað
samstundis kallaði Tinga
krossur ein ávísan stovn
fyri eina »suggu«. Hetta
helt Hilmar Kass vera so
vanærandi at hann í blað
num hevur harmast um
hesa skuldseting
Tað er neyvan neyðugt
at fortelja hvenn av hes-
um báðum vit hava virð-
ing fyri.
Ikki skilji eg albansk mál, men
tey friggja, so abbar og ommur
øtast…
Av ókendum grundum
hevur lítla suðureurope-
iska landið Albania í sein-
astuni vakt ferðamanna
áhuga í Feroyum — um
demast skal eftir tí blað-
skriving, ið hevur verið
um hetta land. Tey sum
hava verið har, hava eftir
ellum at døma gjert nógv
við at skriva um teirra
uppfatan av landinum.
(Nær sært tú slíkar frá-
greidingar frá foroyingum
sum hava verið á Mall-
orca, Gran Canaria ella
Costa Del Sol?) Men eg
haldi at hesar frágreið-
ingar frá Albania líkjast
meir >turisk-reklamum“-
frá einum ferðamanna
felagi enn persønligum
frásegnum.
Blaðið >Arbeiðið< hevði
nú herfyri eina samreðu
við svenska rithevundin
Sven Wernstrøm, sum
hevur verið í Albania.
Hann viðgekk, hóast alt
(tað er meir enn hini gera),
at tað var avmarkað
hvussu væl tú kanst meta
um eitt land, har tú ikki
skilir málið. Men eitt
sindur forvitnisligt er at
lesa grundgevingar
hansara fyri politiskum
metingum. Hann skrivar
m.a.:
>Í Albania liva ungdóm-
urin og tey vaksnu í somu
verð, hava sama áhuga og
somu mentan. Av tí at tað
ikki eru stættarandsagnir,
sær ein heldur ongar ætt-
arliðsandsagnir. Tá ein
flokkur av dreingjum hitt-
ist á einum getuhorni í
Tirana, kennir ein teir bert
aftur á teirra ungdómi.
Teir hava somu hárseting,
somu klæði og somu
såkklur (') sum tey
vaksnu«. (er tað Travolta-
frisura?).
Hetta nýtir Wernstrøm
sum demi um, at albansk-
ur ungdómur »tykist be-
vístur og fullkomiliga
óávirkaður av útlendskari
ávirkan, ikki plágaður av
teim vandum, sum hótta
okkara egnu ungu….«.
Heldur fær slík lýsing
mær dámin av litloysi,
persónligleikaloysi, einum
ódynamiskum samfelag, tí
tað eru jú andsagnirnar,
sum ifylgi marx-lenin-
=
istiskari uppfatan skapa
broytingarnar, tann dyna-
miska framburðin í einum
samfelagi. Kundi ikki lata
vera at hugsa um eitt
Bretland, har øll frå 4 til
80 ára aldri gingu í sama
liti av jakkasetti og bowl-
arahatti — hevði tað verið
so sosialistiskt?
Tí nakað longur frammi
rósar hann albanum fyri,
at valt fólkið sær út til at
vera broytt til eina tekki-
liga miðalstætt eftir lokn-
an arbeiðsdag< hvat
klæðnabúna viðvíkur. Er
tað við slipsi og stress-
tasku?
Ikki skilji eg, at tað skal
vera so progressivt og
sosialistiskt, at fólk (av
egnum vilja?) ell sum ein
fylgja sama móta í 100 ár.
Hvat við eini reyðari rósu
Í knappholinum um
sunnudagin?
Nú Wernstrøm íkki
skilir málið og tað, fólkið
sigur, má hann nýta onnur
ráð, eitt nú gitari: „helst
tosa teir um gentur, ítrótt,
arbeiði, læru, slíkt sum
upptekur teirra liv« (jú tað
eru albanar so eina um) og
„teir kunnu ikki tosa um
tann seinasta katastrofu-
filmin, poptónleik, narkot-
ika, seriumagasinir og
agentromanir, tí slíkt er
ikki at finna í teirra
verð... Dúgligur maður,
hann Wernstrøm, at
síggja gjøgnum hevuð-
skøltar, og sum eitt skot
finna útav „teirra verø«.
Og annars — síggja tey
ikki ítalskt og jugoslav-
iskt sjónvarp?
Av tí at hann hevur
lisið, at ongar stættarand-
sagnir finnast, so finnast
ongar Ⱦttarlidsandsagn-
ir«. Er tað nú so sjálv-
sagt?
Og tá hann verður
spurdur um demokrati í
arbeiðslívinum, byggir
Wernstrøm sína hugsan á,
hvussu fólkið sær út:
„undirkúgað fólk sær ikki
soleiðis út<. Sjálvur havi
eg sunnanfyri ofta sæð
kátar og syngjandi
arbeiðsmenn, sum svarta
onga len fingu. Í Spania
undir Franco, t.d. Hvussu
nógv sigur hýrurin um
demokrati á arbeiðspláss-
inum? Svertu trælirnir
sungu eisini nógv. Kanska
fyri at gloyma kúganina
Og at tað skal vera so
sosialistiskt, at albanskir
arbeiåsmenn kappast
hver móti eðrum, skilji eg
ikki. Meir minnir tað um
individualismu og bonus-
skipanir so sum á okkara
flakavirkjum.
Ein lønarmunur upp á 1
til 2 er rættiliga stórur
millum lenmóttakarar. Er
tað sosialistiskt, um ar-
beiðarar her heimi til
dømis høvdu fingið 10.000
um . mánaðan, meðan
annar starvsmaður fekk
20.000?
Og so kvinnurnar. Er
tað nakað at rósa sær av,
at tær fáa Þútbúgving og
arbeiði undir somu treyt-
um sum dreingir“, tað átti
at verið ein sjálvfylgja, og
so sum rosinan í pylsuend-
anum hjá Wernstrøm:
>...tær verða ásttiknar og
velja sjálvan lívsfelaga, so
abbar og ommur av og á
øtast«. Tað man ganga
hart fyri seg í Albania.
At ta ikki ber til at taka
albanar á bóli her-
naðarliga, tí teir »sova við
skambyrsu undir kodd-
anum«, er hugsan sum
ikki hoyrir heima í atom-
eldini. Um eitt stórveldi
veruliga vil rena albanar
um koll, so er tað óheft av
skambyrsum at tað
eyðnast. Kríggj í dag er
ikki wild-west ævintýr.
At enda: sjálvandi kann
tað vera hugtakandi at
Albania kann standa á
egnum fótum og byggja
eitt samfelag upp, sum tey
uppfata sum sosialisma.
Men vit skulu ikki halda,
at vit eftir eina turist-ferð
til hetta ólíka landið hava
fingið eina uppskrift upp á
paradísið. Skal sosialisma
byggjast upp í Feroyum,
má tað vera við okkara
egnu demokratisku treyt-
um sum grundarlag. Tí
borgarliga samfelagið
inniheldur eisini ein hóp
av fyrimunum, sum meiri
primitivu tilafturskomnu
londini, sum í dug; royna at
byggja upp sosialismu,
ikki hevdu, tá tey byrjaðu.
Skvatl.