leygardagur 7. januar 1984síða 2

7. januar 1984 Javnaðarflokkurin sýnt dugnaskap at nýta folkatingsumboðanina til mesta frama fyri føroyingar „Á Sambandsflokkurin kann við at taka undir við donsku stjórnini vineim Johannesen i undirgrundsmálinum provokera eitt størri tal av føroyingum til at taka undir við loysingini Vit skulu nú aftur til val- borðið. Hesa ferð at velja tey feroysku umboðini í fólkatingið. Fimm av flokkunum á tingi hava gjert valevnislistar við til- samans 48 valevnum og tit skulu nú velja ímillum hesar flokkar og hesi val- evni. Imillum flokkarnar, ið stilla upp til valið 10. januar, finna tit javnaðar- flokkin, sum higartil bæði hevur sýnt vilja evnir og dugnaskap til at nýta fólkatingsumboðanina til mesta frama fyri feroy- ingar og feroysk áhuga- mál. Javnaðarflokkurin metir upp til valið við nýggju valevnum. Øll hesi valevnir hava vilja og handalag til at umboða føroysk áhugamál. Eg fari beinan vegin at heita á tykkum um at geriða atkvødu fyri Javn- aðarflokkinum ella einum av valevnum floksins. Og sjálvandi hví so Spyrja tit tit nú skulu greiða at kveðu fyri Javnaðar- flokkinum og hesum spurningi vil eg svara við at vísa á munin ímillum tey javnaðarstýrdu londini og so onnur lond har Javnaðarpolitikkurin ikki hevur gjert seg gald- andi. Munurin er sjónligur. Í teimum javnaðarstýrdu londunum verður samfel- agságóðin javnari býttur ímillum allar samfelags- borgarar. Tann sosiala trygdin er munandi sterri. Íbúðarviðurskiftini — eru nógv betri. Heilsustovn- arnir og heilsurektin eru á einum nógv hægri steði. Tað sama kann sigast um skúlamál, mentamål o.s.fr. Seinastu árini er nógv gjørt fyri at ræða fólk her á landi við kommunismu. Frá ávísari politiskari síðu hevur hetta verið serstak- liga nógv brúkt ímóti okkum javnaðarfólki. Men fara vit at kanna eftir í hverjum londum kommu- nistaflokkar fáa undirteku, og hvar teir lítla og onga undirtøku fáa, so síggja vit, at í teimum londum, har javn aðarpolitikkurin hevur havt ávirkan, hava kommunistaflokkarnir lít- la og onga undirteku fingið. Tað vil siga, at sterkir javnaðarflokkar er trygdin fyri at kommunistaflokkarnir ikki fáa undirtøku Uttan at politisku viðurskiftini i Danmark ut i æsir, vil eg besta umrøda loyva mær at minna å, at javnadarflokkurin og teir borgarligu flokkarnir eru ósamdir um hvussu tann búskaparliga kreppan skal loysast. Javnaðarflokk- urin vil loysa kreppuna við at fremja iløgur i nýggj arbeiðspláss og harvið at vaksa um fram- leiðsluna og seluvirðið. Javnaðarflokkurin vil spara tá talan er um al- mennu útreiðslurnar, men flokkurin vil ikki spara á slíkan hátt, at hetta kemur at skapa enn sterri arbeiðsloysi og at tey fíggjarliga veiku og tey sjúku verða rakt av spari- tiltøkunum. Teir borgarligu vilja loysa búskaparligu krepp- una við at fremja niður skurðir í almennu utreidsl- unum. Men allar skerjingar skulu raka tey hesar arbeiðsleysu, tey fíggjar liga veiku og tey sjúku Seinasta ári eru fleiri royndir gjerdar frá borgarligari síðu fyri at broyta treytirnar hjá teimum sum liggja á hjá teimum borgarligu er, at fólk skulu gjalda fyri at liggja á sjúkrahúsi og at tey skulu gjalda meir enn higartil fyri læknaviðtalur sjúkrahúsi. Ætlanin og heilivág. Hesum tekur t.d. sambandsflokkurin undir við á fólkatingi. Hugsi tykkum — at fólk skulu gjalda fyri at vera sjúk — gjalda fyri at liggja í eini sjúkrasong. Sleppa teir borgarligu flokkarnir í Danmark at halda fram við skerj- ingunum, beri eg ótta fyri, athesar skerjingar eisini koma at raka danskar ílegu rí Feroyum eitt nú ílegur i føroyska sjúkra- húsverkið. Eg hugsi t.d. um barnadeildina á Lands- sjúkrahúsinum, um ta ætlaðu útbyggingina av Suðuroyar sjúkrahúsi og um 2. og 3. byggistig á Klaksvíkar sjúkrahúsi. 1 byggistig á Klaksvíkar sjúkrahúsi, sum fór gongd á heysti 1980 er um at verða liðugt og enn rekist verður onki fyri at fari undir 2. og byggistig Ein spurningur skiftunum millun Danmark og Førovar, sum frammi erið nógv hevur v og enn ikki er loystur, er spurningurin um undir grundina og havbotnin Grenland fekk fyri nekrum árum síðani eina sokallaða råevnisskipan Eftir hesi skipan verða tey fólkatingsvalevni skrivar virðir, sum koma út Gren- lendsku undirgrundini, eftir ávísum reglum, býtt ímillum Danmark og Grenland. Umsitingina av undirgrundini hava londini í felag. Væl stuðl- aðir av sambandsflokk- inum vilja danskir politikkarar noyða hesa skipan inn á okkum føroy- ingar. Hetta kann javn- aðarflokkurin ikki góð- taka Janaðarflokkurin heldur at spurningurin kann og eigur at verða loystur innan fyri tann karmin sum heimastýris- lógin setur. Målsøki Før- oya undirgrund eigur at gjørt til føroyskt soleiðis at vit verða sermál sjálvir umsita hetta máls Koma føroysku øki. virðir úr undirgrundini iata danir fåa burtur av Men tað skal verða uppá okkara trevtir € KO ð hjá te un sun ] loy imgini l 1 € 1nda niklir flokkar á tingi Annar er Tjóðveldisflokk urin og tað er nátúrligt Sambandsflokk tað li6dar Hin er urin og andi bæði legi og marg háttligt at so skal sjálv vera fólkatings- SU Men vandin liggur í tí, at Sambandsflokkurin, við at taka undir við donsku støduni i undirgrunds- målinum, kann provokera eitt størri tal av føroy- ingum til at taka undir vå loysingini. I 1948 var Javnaðar- flokkurin vid til at finna eina skilagóða loysn i viðurskiftunum millum Danmark og Feroyar. Loysnin var heimastýris- lógin. Men tað var neyð- ugt hjá Javnaðarflokk- inum at draga Sambands- flokkin við til hesa loysn. Javnaðarflokkurin kann meguliga draga Sam- bandsflokkin við til eina skilagóða loysn í undir- grundsmálum eina loysn sum gongur førovska ynskinum á meti uttan at tað fær avleið- ingar fyri ríkisfelags skapin Men skal Javnaðar hatt er etid I tað neyðugt at Javnaðar fær atkvødurnar flokkurin gera flokkur at Javnaðarflokkurin »rKur næsta kemur st burtur ur valinum tysdag Gott val Heimastýrislógin — ein heilag kúgv? Adalmål Javnadarfloksins er, at virði samfelagsins koma flest møguligum til góðar. Fyri at rekka hettar mál, er neyðugt at reka politik og finna loysnir. Samfelagið broytist to so skjótt, at ein og hver loysn er knýtt at sínari tíð, og samfelagið kann ikki rekast við loysnum eftir sokallaðum »gen- brugsprinsippum«. Tað, sum um ræður, er, at loysnirnar bera fram ímóti aðalmálinum. Koma forðingar í vegin — so mugu tær burtur. Sostatt kann eingin, ið vil reka ein virknan politik, góðtaka at fara av vegnum ella lata seg steðga av sokallaðum »heilagum kum«. Javnadarflokkurin var ein av smiðjunum av Heimastýrislógini, ið hevur verið ein rættuliga vælvirkandi karmur um samstarvið millum Feroyar og Danmerk nú í 35 ár. Um tað sær út til, at onkur partur í hesum karmi vísir seg at vera ein forðing fyri at reka ein politik, at røkka aðalmal Javnaðarfloksins — at arbeiða fyri fjøldina — so má lógin broytast. Meguleikarnir hjá føroyingum at lóggeva á m.ø. peningaøkinum eru avmarkaðir av Heimastýr- islógini. Vit vita, at túsundtals íbúgvarar í hesum landi knúgva undir eini húsa- láns rentubyrðu, ið er við at taka tey av fótum. Rentan í Danmerk er munandi fallin — okkara ikki. Træpengakapital- istarnir — teir, ið liva av at súgva onnur og ikki eiga oyra í menniskjapen- ingi sjálvir — florera. Her verður tí neyðugt at lóg- geva soleiðis, at rímilig- heit kemur í peningapoli- tikkin og fjøldin eisini fær ágóðan. Er Heimastýrislógin í hesum sambandi ein forð- ing, so má hon samráðast — ferir hettar ikki á mál, má hon broytast. Javnaðarflokkurin kann ikki góðtaka nakra forð- ing, tá talan er um at rekka aðalmálið. Ein partur av hesum máli er at unga fólkið, ið setir búgv, ikki skal líða ein órímuligan rentu- deyða. Far tí á val 10. januar og stuðla Javnaðarflokkin — tú fært ágóðan. Thomas Arabo fólkatingsvalevni skrivar Opið hús val- kveldið Valkveldið, týskveldið 10. januar, hittast vit í Javnaðarhelinum í Dr. Jacobsensgetu 5. Suðurstreymoyar Javnaðarfelag