mánadagur 9. januar 1984síða 3

Nr. 4 — 9. januar 1984 tíðindablaðið Samrøda við Jákup Lindenskov, fólkatingsmann: Sosialdemokratarnir hava altíð stuðlað før- oysk áhugamál Høvdu vit ikki neyvt samstarv við sosialdemokratarnar hevði tað viknað munandi at framt føroysk áhugamál Tað hevur stóran týdning fyri føroyska samfelagið, at Javn- aðarflokkurin er umboðaður á fólkatingi. Tað er Javnaðar- flokkurin, sum eigur tank- arnar aftan fyri heimastýris- lógina. Og danski javnaðar- flokkurin hevur altíð verið tann avgerandi lykilin — tann vælviljaði — fyri at gagna feroyska samfelagnum, vísir Jákup Lindenskov m.a. i sam- rødu við Sosialin. Hevur tað so stóran týdning at hava umboð á fólkatingi? Fara vit aftur til krigsárini, og árini eftir kríggið. so tók Javnaðarflokkurin sum tann nýhugsandi flokkur hann er stig til at finna eina nýggja loysn á stýrisskipanarviðurskiftum okkara. Ein loysn, sum loysti okkum frá tí nagga- tódn, sum amtssteðan var. - Andan í heimastýrislógini finna vit í einum uppskoti, ið Javnaðarflokkurin legði fram um eina nýggja stýrisskipan- arlóg í krígsárunum. Uppskotið vann ikki frama tá. Men hesir tankarnir vunnu frama eftir samráðingarnar við ríkisstjórnina í 1947-48. Henda stýris- skipanin er framvegis galdandi og undir hesi skipan hevur tað borið til at skapa eitt gróðrarríkt samfelag. Tí hevur tað alstóran týdning, at júst Javnaðar- flokkurin er umboðaður á fólkatingi. — Eisini hevur tað týdning, at Javn- aðarflokkurin er umboðaður á danatingi, tí danski javnaðarflokkurin, sosialdemo- kratarnir, hevur altíð skilt okkara steðu, og hevur tikið tek til frama fyri føroyska samfelagið. Tað hevur nærum ongatid skortað við vilja frá hansara síðu. - Hetta hevur ikki minst týdning nú, tá fleiri stórmál standa fyri framman Hverja ferð vit hava samráðast við ríkisstýrið — tað kenni eisini eg frá landsstýristíð míni — hava tað verið »Føroyska sosialdemokratarnir, ið hava verið tann avgerandi lykilin fyri okkum. — Men sosialdemokratarnir hava ikki skilt undirgrundsmålinum! Javnaðarflokkurin hevur hugsan um, hvussu hetta mál skal loys- ast. Sjálvur ivist eg ikki í, at vit finna eina gagnliga loysn. Men hann hevur ikki foroysku javnaðarmennirnar í sina verið DOS tivur Vit Javnadarflokkurin ikki havt møguleika at samrådast vid eina danska sosialdemokratiska stjórn hava um spurningin. Tey árini, vit seinast sótu í landsstýrið. fóru í stóran mun til fiskiveiðisamráðingar við EF. Hesar tóku tíð og megi Hvor er Javnadarfloksins hugsan Vit rokna við at kunna samráðast fram til eina semju, ið hvílur á ta sam- tykt, ið Javnaðarflokkurin hevur verið til at samtykkja í legtinginum. Soleiðis at heimastýrið fer at umsita virðini í undirgrundini. Og sum kemur at geva føroyska samfelagnum ágóðan. Hyggja vit at gongdini í heiminum, hevur hon gingið ímóti ti, at samfeløgini, ið virðini hoyra til, hava fingið tey at umsita. Men vit dylja ikki, at vit mugu taka eina ávísa hædd fyri denum. Vit vilja ikki loysa undirgrundsmálið, soleiðis at tað kann fera til loysing. Sambandsflokk- urin var ikki við til at gera legtingssam- tvktina um undirgrundina, tí hann heldur at tað vil føra til loysing. Hin- vegin er Tjóðveldisins endamál við undirgrundsmálinum at nærkast loys- ingini Tá vit hava samtykt, at føroyska samfelagið skal yvirtaka undirgrundina, so hava vit ikki havt nakra loysing fyri eygað. Men málið er onga leið komið enn Hetta landsstýrið hevur roynt at sam- ráðst um tað, men tað er onga leið komið. Tað roknaðu vit heldur ikki við Tað seinasta svarið frá stjórnini kunnu vit ikk. góðtaka, eins og vit heldur ikki kundu góðtaka samráðingarsetningin hjá feroysku samrådingarnevndini og donsku Nógvar innleiðandi samráðingar standa fyri terni í hesum máli. Er tann gronlendska ráevnisskipan- stjórnini. in bruklig? Vit halda ikki, hon er brúklig og kunnu ikki góðtaka hana Tú sigur. at tað er so týðandi at hava umboðan har niðri og luttaka í dag liga arbeiðnum har, men bert fá mál hava við Føroyar at gera! Vit halda, at tað hevur týdning at hava umboð á fólkatingi, ið fylgir við tí sum fer fram har niðri dagliga. Sjálvt um málini ikki hava nakað beinleiðis samband vid Føroyar, so er tað mål, sun á ein ella annan hátt kunnu koma at hava ávirkan á Førovar, ella mål vit fyrr ella seinri skulu taka upp. Tá er tað gott at hava eitt sindur av torhonds- sum vitan Men tú luttekur í enn beinleiðis politiskum arbeið nógvum oðrum Ja, í ávikum hava bæði danir og førovingar hug at hitta ein føroving, t.d politikkara, at feroyskum viðurskiftum Harafturat verður ofta heitt á meg um at veita eina hjálp ella vegleiðing av ymsum slag. Tað kann vera í samband við andlát, sjúku, útbúgvingarviður- skifti, skattaviðurskifti o.s.fr!. Og mangan hevur tað eydnast at funnið eina loysn. Nakrir flokkar mala til at Føroyar staðin fyri greiða frá hava eina umbodsstovu folkatingsumbodanina! Sjålvur haldi eg, at tann føroyski fólkatingslimurin hevur nógv sterri meguleika at gera seg galdandi. T.d hevur hann lættari at fáa samband við politikkarar. ráðharra ella onnur organ fólkastýrinum enn ein umboðsstova Hevur tú klárað at f } okkurt slíkt igjøgnum Pad haldi eg. T.d. tá tann borgar liga stjórnin skuldi seta dýrtíðarviðbet- urnar úr gildi, ætlaði hon eisini at lata hetta galda fyri danskt lent í Feroyum Men tað eydnaðist mær at forða hesum tí tey danskt lentu høvdu longu framin- Javnaðarflokkurin smíðaði heimastýrislógina — tí hevur javnaðarumboðan á fólkatingi alstóran týdning, sigur Jákup Lindenskov m.a. í samrøduni anundan lægri len enn feroyskir lentak- arar sum tey kunnu javnmetast við Hetta hevði so týdning fyri knappliga 1000 løntakarar í dagligum starvi i Feroyum Ein flokkur tosar so nógv um at fáa eina »føroyska rødd« á fólkating. Er tin rødd ikki føroysk? Følkatingsumbodid, sum er val fyri Føroyar, er altid foroyskt. Munurin er bara, um tad er ein føroysk rødd, sum er fús til at samráðast i fólkatinginum ella ein rødd, sum frammanundan er ímóti fólkatinsumboðanini og sum ti ikki virkar fyri at fáa nakað positivt Henda »førovska skafti fyri Førovar reddin< er ikki føroyskari, men hon verða Tad vísa royndirnar. Tann, sum kemur undir ollum umsteðum at skerd fyri. fær ikk forhond setir seg uttan ávirkan arbeiði, kann fáa ávirkan. Og tað hava Þann, sum fer inn í eitt x irkið vit so óteljandi nógv prógv um Urslitini eru mong. T.d. á sosiala økinum, í heilsumálum, í um figgingarmøguleikar fyri skip o.a egnsutviklingurin ngargrunnurin og å mongun økjum Í ollum hesum málum hevur tað havt alstóran týdning at hava havt sam- starv við Sjálv- eisini víst spurninginum realurin og ilegg- 1 ødrum sosialdemokratarnar. andi hava aðrir flokkar foroyskum málum ans. Men ikki allir og ikki altíð líka positivir. Få] Vógu illneitast inn á samstarvid millum Jat nadarflok kin og sostatdemo tad ik R 1 Í t ut nat ir Sjálvandi er tað heilt naturligt, at vit hava samstarv við danska javnadar flokkin, eini felags politiskari rerslu. Tað hevði tí vit eru hugsjónarliga liði verið skeivt ikki at havt neyvt samstari við sosialdemokratarnar tað hevði knað munandi um at fremja førovsk 1 ahugamal jo-mo røddin« er ikki foroyskari enn aðrar røddir, men er skerd. Tann, sum i forhond setur seg uttanfyri, fær ikki åvirkan. Tann, sum fer í eitt virkið arbeiði, kann fáa åvirkan. Tad hava vit óteljandi prógv um, sigur Jákup Lindenskov Veljið Javnaðarflokkin - virkin og sakligur