leygardagur 14. januar 1984síða 14

Mark Twain: Tom Sawyer. Emil Thom- sen 1978. Týðing: Ola- vur Michelsen. Perma William Heinesen. 215 bl SØE i r Saw Mark Twain hevur 3t kið ØrovSK KOM 8 Ak K)a narg y i Y el an: n i elgg ein K, € hon 1KK l 3 redd x y i £ ina y r A P £ 1 of ] rong I g sar £ I r x A Saw K 0 í g y g é x nt i pi I JK 5 KK K OIK sul an Jes! 1QuUT aksin eila iyri sínum myndum og sínum lýsingum, í sínum skemti og sínum spennandi hend- ingum, at tú lesur hana umaftur og umaftur, og um tú ert tíggju ella trýss ger ikki mun. Hon er ein livandi klassikari, ein bók, sum ættarlið eftir ættarlið hevur tikið til sín, og hon fellur so statt uttanfyri speisku lýsingina hjá hev- indanum sjálvum: >Ein klassikari er ein bók, sum fólk rósa, men ikki lesa«. Ernest Hemingway tók heilum Mark Twain fram sum demi um ein framúr hevunda og segði, at nútímans amerikanskar bókmentir kundu roknast frá einari bók, nevniliga »Huckleberry Finn« »Huckleberry Finn« kom i 884 og er framhald av Tom Sawyer«). Saman- bert tå hana vids kald- skapin hjå Hemingway, so sært tu, at tad einfalda i skrivingarlagi og lysing er i felag, og um hesa dygd sigur kendi enski høv- undurin Lytton Strachy: »Einfeldni er mangan tað hollasta tekini um, hvat ein listamaður dugir til. Tað gleppur niður fyri hjá einum vánaligum listamanni, tá hann er ein- faldur, meðan, hann, ið er einfaldur og hepnast er framår«. Hóast tað ikki verður gjert vart við hetta, so er tað ein styttur >Tom Sawyer«, við fáa á - - — Leygardagur 14. januar 1984 | foroyskum. Viðhvert eru brot lopin um, einstek orð, hálvir og heilir setningar eru tikin burtur úr nærum hverjum reglubroti, helst við tí í huga, at bókin skal glíða betur niður hjá børn- og ungdómum. Stytt rar LB hesum slag klassikarar, sum barnið annars ikki for undir, men tær kunnu eisini vera eitt ger at les forbannilsi, sum g arin ikki sleppur fram at skaldsegt I nel pk“ / ina hjá uppalaran F ! eg gald Sáwver eV £ pp! al test lættlis K t SDOK Ólavur Michelsen ikki hevur vitað betur, enn at tann bókin hann týddi var „The Adventures of Tom Sawyer« og ikki ein til- gjørd barnaútgáva. Á bakpermuni stendur, at Mark Twain „greiðir frá við kærleika og einum bondskum skemtingar- semi, sum kann minna eitt sindur um skemtingar- semi Charlie Chaplins«. At Mark Twain sigur frá við einari samanrenning av kærleika og bondsleika er eingin ivi um, men hvussu permuhevundurin eg veit ikki, hver tað er fær eina samanbering við Chaplin 1 lag, skilji eg kki. Eg havi ilt viðat hóma nakran líkleika als Teir livdu báðir í stóran mun av at skemta fyri fólki. men á hver sín ólíka hátt. Mark Twain brúkti tað talaða og skrivaða orðið og var framúr reðari Landastrokið hjá Chaplin nen vísir alt og fær eina djúpa virðir við ftí VIK 1INISK}UMI Mark Twain er nógv ga, tað k« einki av h hitti gr he | KK ålit å menniskjur sum hann í stóran mun meinar er eitt bakbeist Menniskjan er skemtilig og undirhaldandi og ikki at vera fyri uttan, men fyrst og fremst sjálvsekin, um hon ikki er púra tápu- lig; dømi av tí slagnum finnast eisini i skald- skapinum hjå Mark Twain. Skulu vit nevna onkrar skemtarar frå. filmlørift- inum, sum eru i ætt vid Mark Twain, serliga hvat vidvikur ti absurda, so mugu tad verda Marx Brothers, hvørs humor hevur eina haldgóða línu - MARK TWAIN | TOM SAWVER aftur til tann misantrop- iska meistaran Tað er ein fragd, at Tom Sawyer« finst á før ovskum, men hví í stytt um líki? Onkur vil kanska vera við, at summir hev undar frá 19. eld standa seg líka so frægt lúkaðir t.d. Jules Verne uttan tær vísindaligu útgrein ingarnar men Mark Twain var so ansin um sitt skrivingarlag, at skurður 1 vvirhøvur er at meta sum yvirgangur móti tekst mØøgan 1 IDDUY ngar h Tom Sawyer nnir Huck r s va lívsmegi í sæ hon ikk kan styttas burtur einki, men eis han hon hevur her, kát og glógvandi av lýsandi hendingum, tekur varandi sess í huganum hjá yngri og eldri. Jógvan Isaksen Í nátt vaknaði eg og var glað tey lógu bæði undir dýnuni og sparkaðu meg spakuliga í ryggin og í búkin eg taldi árini hvussu leingi aftrat? Bente Hansen Um eg sigi tað eg veit um teir menn eg kenni er tað ringast fyri meg hvar veit eg tað frá um teir menn eg kenni siga hvat teir vita um meg er tað ringast fyri meg Bente Hansen Superstars, damer og drønhed disco i en forrygende festlig farce og hvor alt går i fisk - næsten! nov A merikanskur lætti- Sjálvandi beint, áðrenn soppafilmur um eitt liðið skal spæla ársins vånaligt kurvabóltalið, dyst sum knappliga fer at Tad gorgst teimum illa i dystinum og onki hyggja upp til stjørnurnar. vinna alt Men ikki fyrr enn allir spælararnir eru nyttar al skiftir ut. Allir nyggju Men avgera teir at rnir hava tað fel- lata tjørnur vera teir eru fødd stjørnur og spæla, sum | merkinum Fisk- teir sjan halda vera | best. Og nú kemur Havnar Bio Gutterne fra ""Hva' ska' vi lørdag aften" gumler videre på masser af go' musik, dejlige damer og fede fester. HOT BUBBLEGUM M Lørdag aften og drøn pa... er alt annað enn lætt at vera ungur. Filmurin er gjerdur í Ísrael. Nógvur tónleikur frá Og meira av sama slag: triði filmurin um teir tríggjar Benjie, Hughie og Bobby (hinir báðir vóru >Hva' ska' vi lørdag aften?< fimtiárunum er í film- og >Ska' det være os inum. Vit kunna nevna to?«). Bill Haley, Frankie Teir hava onki i heys- Avalon, The Drifters, inum uttan gentur og Little Richard og sex. Teir eru 17 ára Chuck Berry. gamlir og royna at blíva vaksnir. Men tað Havnar Bio MAS óla BARA UR KA: A =