leygardagur 21. januar 1984síða 24

Tit ringja — vit skriva Er nakað á våsi? — tvamál? - Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. : Onkur hevur sagt vid meg, at hann skilti ikki rættuliga, tad eg skrivadi seinast, at Stovubéndin slóg á nátt, ta ferðina Ungi Jógvan í Dalsgarði skuldi hava lokkað húskallin at leggja seg í græsið fyri honum. — Segnin sigur at Stovubóndin, hann æt Jógvan, róði út um dagarnar, tí var hann noyddur at sláa græsið niður á nátt, fyri at sleppa aftur til útróðrar dagin eftir. Seinast vóru vit komin til Jákup Jóansson. Hann var sum sagt sonur Jógvan Polsen, legmann á Oyri í Eysturoy. Jákup Jóansson giftist við Kristini Klæmintsdóttir úr Tod- nesi á Sandi. Hon var ein av detrum Harra Klæmints. — Hon vildi ikki hava Jákup, hon helt hann vera so misháttan. Men Harra Klæmint fekk tey smíðaði saman, og mundi fáa tað so í lag, at sonur Unga Jógv- an, hann æt Antinis, varð av við garðin,og so festi Jákup Jóansson um 16. september 1663. Hann gjerdist sýslumaður í Sand- oynni og legmaður eftir faðirin í 1677. — Segnin sigur, at Kristin tók sær hetta so nær, at faðirin hevði noytt hana aftrat Jákupi, afhon vildi ikki í song við honum fyrr enn 12 ár eftir giftuna. — Hetta man vera skrøgg, tí elsti sonur teirra, Páll Jákupsson, festi Dalsgarð 17. juli 1686, so hann má vera feddur um 1664, árið eftir sum tey giftust. Jákup Jóansson er mikið um- Ur Dalsgardssøgu Viggo Dalsgaard skrivar røddur madur. I Færøske Folkesagn og Æventyr hjå doktar Jacobsen er at lesa um hann á síðu 75. Hann óðalsbýtti hagarnar í Skála- vík í 1669, so sum teir hava ligið síðani, tó varð eitt sindur broytt, nú teir fyri nøkrum árum síðani vóru útskiftir. } Doktar Jacobsen sigur, at hann var tvær ferðir niðri í Danmark. Tað fyrru ferðina vóru erindini, at verja faðir sín, fyri ein rangan dóm, hann skuldi hava felt yvir Norðoya sýslu- mann, og tað seinru ferðina vóru hevuðserindini at royna at leggja Klettagarð á Sandi aftrat Dalsgarði. Hesa seinru ferðina, hann var niðri, tað var í 1679, spurdist hann ikki aftur, men viðferi hansara kom aftur, í tveimum stórum kistum, og sum áður sagt, í aðrari kistuni lá altartalvan, ið enn hongur í Skálvíks kirkju, og stakkastásið, ið hann hevði keypt til konuna. Hetta stás man onkur av detrum Hanus Kamban hava nú. Tað var arvað til Skúoyar úr Dalsgarði við eini abba- dóttur Jákup Jóansson, sum giftist úti í Stovu í Skúoy. Hann spurdist ikki aftur, men tað hevur verið sagt, at hann skuldi vera forgivin við eitri har niðri. Hetta rímar saman við tað, ið Niels á Hamri her í Skálavík segði mær, frá ommu síni, gomlu Onnu á Hamri. — Hon segði at Jákup Jóansson skuldi hava verið niðri við skipi, ið fór til Feroya. Tá skuldi hann siga, at hann kom ikki við hesa ferð, hann ætlaði sær at hitta ein hann kallaði Hornamannin. Og har inni vildu tey vera við, hann var fyri- beindur. Tey gomlu her í bygdini hava lítið rett um nekur onnur bern hjá Jákup Jóansson, uttan Páll, sum gjerdist bóndi eftir hann og Malina á Trødni. Tað tykist sum tey eru gloymd, hvat kanska heldur ikki er at undrast yvir, tíðin er long, yvir 300 ár. Men ein onnur dóttir Harra Klæmint var eisini gift her til Skála- víkar, hon æt Rakul, hon var gift við Jógvani Joensen í Skála. Tey áttu nógva ognajerð, bæði her í bygdini og aðrastaðni á oynni. Jógvan í Skála doyði á miðjum aldri, men Rakul livdi sum einkja til hon mundi vera út móti hundrað ára gomul. Tey vóru barnleys, tí kom øll slegtin at gerast arvingar. Hetta arvabræv- ið er til, tað er skrivað 3. februar 1744. Tann ið skift hevur, er Jorgen Frants Hammershaimb, fúti. Hann var fyrsti maður av Hammers- haimbs ættini, ið kom til Feroya. Sum hjálparmann hevur hann haft Rubek Mouritsen Lund, sorinskriv- Dalsgarður ara, við skiftingini. Hetta bræv vísir, at Jákup Jóans- son og Kristin Klæmintsdóttir hava átt sjey bern, og eru tey hesi; eg seti tey her á donskum máli, sum arva- brævið sigur: 1. Poul Jacobsen, ded, fordum bo- ende i Skaalevig, efterladt sig 5 sen- ner og 5 døtre. 2. Jens Jacobsen, død, fordum bo- ende i Thorshavn, efterladt sig en søn. 3. Joen Jacobsen, Skaalevig. 4. Anna Jacobsdatter, Enke, boende paa Ryg i Midvaag. 5. Maren Jacobsdatter, gift med Samuel Christiansen, Kirkebø. 6. Malene Jacobsdatter, gift med Hendrik Zacariassen, Skaalevig. 7. Elsebeth Jacobsdatter, død, efter- ladt sig en datter. Hesin id fyrst er nevndur, er Påll bóndi i Dalsgarði, hann koma vit til aftur seinri. Tann annar sonurin, ið nevndur er, Jens Jacobsen, sigur John Davidsen mær, var fyristand- ari fyri Argja hospitali, hann átti ein son sum æt Peder Jensen, hann mundi vera faðir til málfreðingin Nicolai Mohr. Triðji sonurin, Joen Jacobsen, bú- settist uppi, á Hamri í Skálavík, hann mundi búgva eystanfyri fyrnd- ar húsini á Hamri. Tað sum gjerdi at hann búsettist á Hamri, mundi vera tað, at hann arvaði um eina merk úr Dalsgarði. Henda merkin varð tá nevnd Legmansjerðin. Hetta navn er ikki til nú, hetta man vera tann jerðin, ið nú eitur Klufta- jerð, og er hamarsjerð nú. Ein dóttir henda Jógvan, giftist við Nico- demus Niclasen á Hamri. Tey vóru foreldur til tann kenda Jógvan á Hamri. Tað fjórða barnið hjá Jákup Jóansson, Anna Jacobsdatter, ið situr sum einkja á Ryggi í Miðvági, man hava verið gift við Joen Rasmussen, bónda á Ryggi. Tað fimta í rekkjuni, er Maren Jacobsdatter, hon er gift við Samuel Christiansen, Kirkjubø. Hann festi Kirkjubegarð 26. september 1709 TI og sat við garðinum til 4. februar 1941. Tad sætta er Malena Jacobs datter; tað er Malan á Trødni, ho: var fyrst gift við Óla Tróndarssor sum gekk burtur á Skálvíksboð fyri Hvannhaga í Suðuroy í 1715 síðani var hon gift við Pæturi Chris tiansen úr Kirkjube, og triðji mað urin var Hendrik Zacariasen a' Velbastad. Seinast er Elsebeth Jacobsdatter hon eigur eina dóttir eftir seg ið eitur Elsebeth Joensdatter, men hver maður hennara hevur verið, er ikki nevnt. Henda dóttir hennara giftist við Michel Olufsen, Leynum. Rasmys Effersøe, ið var sjeynd: maður fæJákup Jóansson og Kristin Klæmintsdóttur, hevur tey bæði sum hevuðspersnar i sjónleikinun „Best man vera sum er<. Har leggu: hann henda eyma kærleikssangin munnin á Kristini: Mangar kvinnur, í huganum stirdar eiga ognir og bugva í borg; teirra gávur í gler eru hirdar, tí at hjartað tað tyngist av sorg. Á hverjum degi sakna tær gleði, kenna ei kærleikans megi. Meðan seyður kann kódna í fonnum meðan neyt leggjast avvelt í gil, hvor tann kvinna fær eydnu av sonnum sum kann eiga tann sveinin hon vil Dagur frá degi líður í gleði, kærleikin eigur tá megi. Um so búgvið alt oyðist av eldi, um so skriðan við teiginum fer, um so stormurin herskar við veldi, tað ei hjúnunum skilnarsótt ber. | Á hverjum degi | eiga tey gleði, styrkjast av kærleikans megi. Hesin sangur stendur í Songbók/ Feroya Fólks nr. 121. 12.1.1984 Viggo Dalsgarð