týsdagur 28. februar 1984síða 6

íða 6 tíðindablaðið Utgevari: p/f sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Møller Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahi Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 »Stydja tín bróðira FERÐANDI prædikumaður helt nú ein dagin fyri, at hann so avgjørt ikki metti føroyingar sum verandi ver- aldarinnar størstu heidningar. HELT okkum kanska hava í so lætt við at apa okkum eftir tí, ið uttaneftir kemur, men helt hetta kanska verða vegna tær stértøknu broytingarnar, samfelagið hevði verið fyri síðan krígslok ella so — stundir høvdu íkki verið hjá hverjum einstøkum í nóg góðan mun at meta um gomlu virðini, samstundis sum alt hitt nýggja skuldi metast, góðtakast ella vrakast. HÓAST smábýttu bólkingarnar innan føroyska trúarlívið heit hesin ferð- andi, at viljin til at stuðla tiltøkum, fyriskipað av andsleiðarum okkara, var avbera góður. Undirtøka føroy- inga í samband við uttanlanda tiltøk bar av teirri í londum, vit vanliga verða sammett við. HELT hetta verða at fegnast um og vísti samstundis á, at trúskapur okkara móti vånaligari støddum iva- leyst hevdi nakad at gera vid ta sam- felagsskipan, ið galdandi hevur verið til okkara dagar, har vit fyri yvirhøvur at kunna balast á hesum klettum vóru at halda saman, hava fyrilit hvort fyri ødrum og harvið eisini verða kunnug við áneyðirnar hver hjá ðrum. HEVÐI ferðast í mongum londum í orðsins tænastu, men hevði bert í Persien verið vitni til slíka politisering av andslivinum sum í Føroyum. HEVÐI ikki aðrastaðni á okkara leiðum verið vitni til andaliga fordøming av mestsum heilari tjóð, hetta einans vegna politiskt harræði frå minnilutum, ið ongan ítgkiligan politik høvdu og tí tóku til aldargamla undirgravingarvápnið, at ræða fólk til Himmals, ístaðin fyri at ávirka fólk tann vegin við kærleikans sanna evan- geliið. HARMAÐIST um hesa skeivu anda- ligu gongd í einum annars gudrøknum samfelag. men viðgekk, at hetta rædslulag, henda vanskeplan av gleðiboðskapinum alt ov tíðan hevði verið nyft av depotiskum einaræðis- harkaliðum í royndum teirra at rokka teimum mest óhugnaligu og manna- týnandi málum. VÍSTI á uppgjørda alsk Hitlers og Mussolinis til tær andaligu rørslur, ið tíðindablaðið Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 oddagrein lótu seg draga so mikið við av hesum báðum, at tær uttan avgjørda fatan av støduni av óvarni óbeinleiðis vóru við til at fáa hesar báðar á glið framímóti tí mannatynandi ragnaroki, sum eingin okkara ynskir aftur. VÍSTI víðari á kúganarveldi Franco's og metti avgjørt ikki, at spaniólar eftir hetta myrka kapittul í søgu Spania- lands nú vóru vorðnir heidningar. HEVÐI fram, at størsta andaliga bjarnatænasta, ið gerast kundi eini tjóð, var ikki at geva hverjum einstøk- um í frið og báðum møguleika fyri meiri persónskendari stødutakan fyri Gudi og øllum tí í hesum heimi, id er honum kært. LÍKA so lítið sum tað bar til av menn- iskjum at seta ávísar persónar ella samkomur nærri Várharra enn aðrar, eins illa bar til at gera av, hverjir íbúgvarabólkar ella politiskir flokkar stóðu honum næstir. METTI hesa leið sum ta vísu ímóti kristiligum heiðinskapi, sum tað má kallast, um vit hver í sínum lagi ákalla okkum myndugleika Guds í viður- skiftum okkara við tey menniskju, vit í tolni eru sett at liva saman við. POLITISKA misnýtslan av kæru anda- ligu virðum okkara hevur longu sett spor eftir seg. Framstandandi ands- persónar, ið í áravís í felag hava strítt hitt góða stríð, fáast av politiskum áðum í handavending at venda hvor ødrum bakið. SAMKOMUTALID økist. Hevði hetta verið lagið í nýkristnaðum landi, so var hetta betur skiljandi, men ósemi- ligt heima hjá okkum, har vit øll sum ein hava so mikið í andaligum viðferi, at vit áttu at duga hógv, tá tað sum tað má kallast, í politiskum heilag- leika at leggja sum flest afturum heilagleika at leggja sum flest afturum seg til tess sum fyrstur og helst einsa- mallur at røkka heimagjørdu sælu- trúnu okkara HALDI vit hver í sínum lagið skuldu steðga á og í meiri mun lært av boðunum um at »stydja bróðir okkara« — hetta vit fyrst av øllum hava skyldu til uttan mun til sam- komu- sum politiskt flokstilknýti. GLØGGT er gestsins eygað, men hins Alvalda gløggari. Formaður sjálvstýris- floksins plagar at føra fram frá legtingsins reð- araplli, at henda sam- gongan ferir ein politikk, sum sigur, at hitt almenna skal gjalda, meðan nakrir ávísir valda. Tað má eisini ásannast at so er. Tað, ið hann her sipar til, er at sambandsflokk- urin, og tað serstakliga fólkaflokkurin vilja fera henda politikkin, ímóti vilja sjálvstýrisfloksins. Ivasamt er kortini um sjálvstýrisflokkurin er smittin frægari. Hetta kom týðuliga til sjóndar, tá ið málið um veðhald til Smyril Line, var til viðgerðar í ting- inum. Smyril Line sekti um at landið skuldi standa aftan fyri 12-13 milliónir kr., tí hesir hava havt undirskot av einari sokallaðari sprittrutu. Tað vil siga ta inntekan av hesari sigling er sela av tollfrium verum, og eftir tí ið skilst, so er hetta mest sela av rús- drekka. Ikki serliga dámligur vinnuvegur vilja helst fleiri halda við mær. Sjálvir banna vit slíkum her heima hjá okkum. Javnaðarflokkurin royn- di at ávirka hetta mál soleiðis ,at hitt almenna skuldi fáa ávirkan eftir tí peningi, ið lagdur verður út, men hetta fekk onga undirteku í tinginum. Tað er nógv ið bendir á, at tað eru ikki teir lóggev- andi myndugleikarnir ið stýra tí almenna pening- inum í hesum samfelag í dag, tað eru aðrar kreftir. Tað at vit hava hetta »problemid« í dag, i so stóran mun, eru fruktirnar av borgarligum politikki, og tað serstakliga av fólkaflokspolitikki i hesum samfelag. Hetta sigi eg, ti at Nr. 26 — 28. februar 1984 Vit gjalda — adrir valda undanfarna samgonga hevði sett sær fyri at loysa millumlandasiglingina, sum yvir hevur var rikin av eðrum enn føroyingum. Loysnin varð funnin, men varð jardløgd av fólkaflokkinum, sum leyp frá tá ið ástóð. Tá ið Lassa 2 málið var fyri í tinginum fekk tað ringa mótteku; varð kallað eitt sosialistiskt eksperi- ment fyri skattgjaldarans rokning og so framvegis. Seguna um Lassa 2 kenna allir feroyingar. Samgonguslit, og val í ótíð. Eftir drúgva tíð í stjórnarloysi varð nýggj semja gjørd. Annað vána- ligt skip keypt, »Mikkel Mols«. Tað løgna var, at skipið mátti undir ongum umsteðum eita Lassi 2, sum var eitt stórt gott og bíligt skip og sera væl hóskandi til endamálið. Tað er ikki ov nógv sagt, at her varð stóra mistakið gjert, og vit dragast við hesar av- leiðingar enn, avleiðingar sum hava kostað føroy- ingum í milliónum. Annars er vert at nevna, at fólkaflokkurin hevur havt eina óskiljandi, og sera flákrandi steðu í sigl- ingarmálinum. Summar tíðir gevur hesin flokkur útlit fyri at vera so ómetaliga heitur talsmaður fyri, at alt skal vera á privatum hoindum,m en mangan kemur fram, at hesin flokkur vil ríða á tveimum hestum. I fjør vár vildi fólka- flokkurin hava lands- kassan at keypa eitt skip til millumlandasigling. Hetta skip kallaðist Viking 1. Hetta má haldast at vera ein rættuliga marg- háttligur politikkur. Ein dag alt oyðileggjandi fyri politisk viðmerk- ing samfelagið um eitt skip verður keypt, á eðrum degi alt urnráðandi at fáa framt eitt skipakeyp — eitt mikið dýrari og eldri og verri enn Lassi 2. Lat okkum undirstrika, at hetta skuldi gerast fyri landskassans rokning. Í samband við ætlaða keypið, sum varð steðgað av sambandsmonnum sum hálaðu grein 13 upp úr handraginum, sum er eitt fyrivarni í samgongu- skjalinum, stóð grein í Dagblaðnum 7. apríl 1982. Har stóð ímillum annað. >Nú er politiskur meiri- luti fyri at selja Viking 1 til føroyskt privat/alment skipafelag, sum hevði verið hugað at keypt skipið frá tí almenna, um tað vísti seg at bera til figgjarliga«. Her verður borgarligi politikkurin týðuliga lýstur. Skipið skuldi lat- ast privatum um tað bar seg, annars so skuldi landskassin hanga uppá 70-80 milliónir krónir. Tyduliga kemur til sjóndar, at ætlan fólka- floksins var at fáa framt eitt skipakeyp fyri lands- kassans rokning, so ótrúligt og óveruligt tað enn ljóðar. Sami flokkur sum sleit eina samgongu, júst tí eitt skip skuldi keypast. Týðuliga kemur fram, at Hilmar Kass hevur rætt, at undir borgarliga stýr- inum skal hitt almenna gjalda, meðan ávísir valda. Jergen Thomsen Javnaðarfundur á Sandi Javnaðarpolitikkur einasta borgan fyri framhaldandi menning í Sandoyar sýslu Javnaðarfelagið fyri Sand- oyar sýslu skipaði sein- asta hósdag fyri fundi heima á Sandi. Fitt av fólkið var samankomið og hugskot- ini fyri framhaldandi menningarvirksemi í sýsl- uni vóru mong og góð. Fundurin var ikki sam- bært ávísa skrá, men var meir ætlaður sum fyri- reikan til seinni uppstill- ingarfund. Nakað óvist er, nær upp- stillað verður, eftirsum meguligu valevnini ikki øll eru heima í letuni. Fyri sýsluna kann felagið stilla upp fýra valevni. Í nevnd felagsins eru Kristian Hejsted av Sandi sum formaður. Térbjørg Djurhuus úr Skálavík sum næstformaður, Óluva Jen- sen úr Skopun sum kassa- meistari og skrivari. Aðrir nevndarlimir eru Ludvík Johannesen úr Dali, Elisa- beth Joensen úr Skúgvi, Símun Hansen úr Skopun og Hergeir Davidsen av Sandi. Fundurin hevði bestu vónir til komandi val og legði dent á, at stígur ikki mátti koma í ta vinnu- skapandi útbyggingina, sum fram er farin undir leiðslu floksins bæði í landsstýri sum bygdaráð- um. Niðursteðan hjá fundar- fólkinum var, at vissa kundi ikki fáast fyri at vinnuligu tiltekini, sum eru í umbúnað, fáa sámu- ligastu semdir, um ikki umboð javnaðarmanna framvegis koma at standa fremstir í stríðnum fyri lívgan av sýsluni vinnu- liga og ikki minst sam- ferðsluliga. Arbeitt varð eisini við áliti frá felagnum til kom- andi landsfundin.