týsdagur 28. februar 1984síða 12

Tit ringja — vit skriva Er nakað åvåsi? — ivamål? Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. Eingin trygd fyri Orð og mynd Dagny Joensen evnaveikum i Føroyum — Vit eru i ti stødu, at tað kann gerast veruleiki at evnaveik verda send av landinum, ti ikki er råmd fyri teimum i Føroyum, segði Landsfelagid Javni á tíðindafundi fríggjadagin Landsfelagið Javni evnaveikur at bata — hevur í skrivi til Lends- stýrið dagfest 23. februar í ár, gjert landsmyndug- leikunum greitt, at nakað munagott má henda, um evnaveik ikki aftur skulu sendast av landinum, tí ikki rúmd er fyri teimum i Feroyum. — Hetta segði Tummas Sæbúð, formaður í Javna, sum saman við hinum nevndarlimunum bjóðaði til tíðindafund í nýggju helum felagsins í N. Fin- sensgetu í Havn. Endamálið við fund- inum var at gera almenn- ingin vart við steðuna hjá teimum brekaðu, sum nú er so akutt, at tað í næstum meguliga verður veruleiki at senda brekað av landinum. Í letuni er einki pláss leyst á Eirargarði 14-16, og er tervur á bráfengis hjálp, so standa vit hjálparleys, sigur nevnd- in. Grundarlagið undir Andveikraforsorgini í Fer- oyum er ov veik, tí bert tann fyrisitingarligi part- urin hevur tilhald í Fer- oyum. Andveikraforsorg- in hoyrir enn undir danska sosialstýrið, og skulu Mini sæst, at neundarlimir í Javna og onnur í felagsskapinum eru danskar játtanir til, um nakað munagott skal skipast fyri her á landi. Samgonguskjalið Í samgonguskjalinum fyri núsitandi landsstýri stendur at lesa: Málið um Andveikraforsorgin verð- ur loyst. — Higartil er als einki gjørt fyri at loysa and- veikraforsorgarmálið, sig- ur nevndin í Javna. Hon upplýsir eisini, at Leg- tingið hevur álagt og heimilað landsstýrinum (sambr. samtykt mai 83) at útvega neyðugu bygn- ingar til at taka móti teimum persónum, sum kunnu ella vilja flyta frá deildunum Eirargarði 14- 16. Sama heimild er til neyðugu útbyggingina av andveikraforsorgini. Kortini er einki hent í hesum málum. Í 1978 setti Landsstýrið eina nevnd, sum skuldi kanna viðurskiftini við út- bygging av andveikra- forsorgini í smærri bú- staðareindir. Henda nevnd kom við áliti í 1982, men sigur nevndin í Javna, at hon ikki góðtekur hetta álitið, sum er vorðið ótíðarhósk- andi. Í nevndini undir lands- stýrinum fingu tvey umboð fyri Javna innivist, men hesir limir fingu ikki teirra sjónarmið fram í lidna álitinum. Úrslitið er, at tað trygd- arnetið, sum landsfelagið Javni í mong ár hevur ar- beitt fyri at fáa staðfest ikki er vorðið sum ætlað. 114 búgva heima Í álitinum um útbygging fyri andveik í smærri vist- ar — uppvenjingar — og umlættingarheim kring Feroyar verður upplýst, at umleið 114 andveik búgva heima hjá for- eldrum ella systjum í Fer- oyum. 47 eru á stovnum í Danmark og 47 á Eirar- garði í Havn, umframt 11 á pensionati, fýra á Vistar- heiminum, fýra búgva til leigu í egra kamari, ein hevur egna íbúð, tvey eru gift og búgva í egnu húsum, tvey í familjurekt og trý búgva á skúlaheimi. Álitið sigur eisini, at tað er bráneyðugt við útbygg- ótrygg við støduna, so sum hon nú myndar seg fyri evnaveikum í Føroyum. Vinstrumegin sæst: Tummas Sæbúð, formaður í Javna, Trúgvi Henriksen, neundarlimur, Óli Simonsen, í blaðstjórnini hjá Javna og Helena Samuelsen, fyrrverandi formaður í felagnum ing, tí bert eitt pláss er eftir á Eirargarði. (Hetta eina plássið er nú íkki longur). Bústaðartervurin er eftir álitinum stórstur í Suðuroy, Norðoyggjum og við Streymin (sam- skipa Eysturoy og norð- aru helvt av Streymoy) og í Suðurstreymoy. Evnaveik skúgvast til viks Nevndin í Javna sigur, at hon er ikki negd við hesa niðursteðu, tí tað ongantíð kann verða rætt at senda tey evnaveiku burtur úr vanligum um- hvervi. — Vit góðtaka ikki, at okkar brekaðu skulu fjalast onkunstaðni, har vanlig fólk ikki búgva. Tað er júst av stórum týdningi, at tey av okkara brekaðu, sum eru so væl fyri, at tey kunnu búgva í smærri eindum, sleppa at búgva millum vanlig fólk. Tey skulu verða ein liður í tí dagliga umhvervinum, her á landi. Higartil er einki hent við útbyggingini, tó at tað í fleiri ár hevur verið umrett at nýta gomlu Loransteðina í Vági sum íbúð fyri brekað. Spurn- ingurin um leiguupphædd- ina er ikki loystur, og harvið stendur tað enn. Nevndin í Javna sigur kortini, at Loransteðin ikki júst er hóskandi til hetta endamálið, og at hon tí ikki hevur gjørt nakað við spurningin. Eitt annað felag ið kall- ast Felagið Sethús og Íbúðir hevur roynt eitt tiltak at flyta brekað í eitt sethús í Havn. Har búgva fimm fólk, sum arbeiða vanligt ella ganga í skúla. Eln heimahjálp er tek og heimavegleidari eisini, umframt ein sosialrådgev- ari. Henda royndin hevur vist seg at hava gagnligan åvirkan å tey brekadu, sigur nevndin i Javna. Okkara sjónarmið er, at vit vilja hava okkara brek- aðu at búgva eftir feri- muni. Tey ið ikki kunnu Felagið Javni hevur fingið innivist í N. Finsens- gotu. Moguleiki er hjá limum og oðrum áhugaðum at vitja inn á gólvið i felagshølunum hvønn hósdag frá kl. trý til fimm seinnapart klára at búgva sjålvstød- ugt, skulu hava innivist á Eirargarði. Um tey eru før fyri tí, skulu tey hava meguleikan at flyta á pensionat og um tað er gjørligt at venja tey fræg- astu brekaðu til meira sjálvsteðug bústaðar- viðurskifti og arbeiði, so skulu tey flyta í smærri eindir, har tey so vítt gjørligt, kunnu klára seg sjalvi. Evnaveik og onnur brekað hava eins og fólk flest áhuga fyri at liva eitt sámuligt lív, undir somu viðurskifti sum onnur. Tí er tað av týdningi, athesir spurningar verða tiknir upp til umreðu, áðrenn tað er ov seint og vit fáa somu viðurskifti sum áðrenn fel- agið Javni fór at virka. — Tað er neyvan ov nógv sagt, at politisku flokkarnir ikki hava víst okkara evnaveiku áhuga ella kenna medábyrgd í hesum fyri okkum so týdningarmikla máli. Andveikraforsorgin er eitt bytisbarn i Føroyum. At enda sigur nevndin i Javna, at tað ikki bert er ein vanlagna, men eisini ein landaskomm, at senda evnaveik av landinum, tí ikki er rúmd fyri teimum her á landi. Um so er, at tað verður veruleiki, so er talan um at skúgva brekað í útlegd, — bert tí tey eru andaliga brekað. Tveroyrar Pensionista- felag Aðalfundur var í Tver- oyrar Pensionistafelag 26. februar. Okkurt um 100 limir eru í felagnum. Øll nevndin var aftur- vald. Í henni sita: Arnold Nielsen, formaður, Elisa- beth Johannesen, næst- formaður, Elsebeth Joensen, kassameistari, Niels Niclasen, kassa- meistari, Maria Smith, Christian Djurhuus og Emil Petersen. Tiltakslimir eru: Henri- etta Joensen (Famjin) og Hjørleif ENni.