týsdagur 13. mars 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller in ) > = = Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahi Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Sokkin i grumsið POLITISKU flokkarnir fara nú undir valstríðið til løgtingsvalid, sum í sein- asta lagi verður fyrst í november, tá valskeiðið hjá løgtinginum er úti. UNDAN EINUM vali gera fólk sær ofta metingar um samgongu- meguleikar eftir valið. Ofta eru fleiri meguleikar og tað er ikki vanligt at taka stóðu fyri ella ímóti teimum ymisku samgongumøguleikunum, áðrenn valúrslitið er kunnugt og tað skulu vit heldur ikki gera. VIT MUGU ásanna, at teir ymisku flokkarnir ikki hava havt eins góðar møguleikar fyri at koma sær uppí samgongur. Javnaðarflokkurin hevur altíð havt góðar møguleikar í so máta. Flokkurin hevur sýnt at hann kann samarbeiða við allar flokkar og hevur eisini verið í samgongu við øllum flokkum uttan tí eina. Nevniliga framburðs- og fiskivinnuflokkinum. EIN FLOKKUR. sum vil varðveita meguleikan fyri at samarbeiða við allar flokkar, eigur ikki at vanvirða aðrar flokkar og tey sjónarmið hesir flokkar umboða. Hjá einum flokki, sum vil eiga møguleikan fyri at sam- arbeiða við allar, er tað ein treyt, at hava virðing fyri øðrum flokkum og teimum sjónarmiðum hesir flokkar umboða. Og hetta er galdandi uttan mun til, um viðkomandi flokkur er í samgongu við hesar flokkar ella ikki. UNDIR SEINNA heimsbardaga og árini beint eftir bardagalok var fólka- flokkurin ein sannur øsingarflokkur. Flokkurin rak ein grótharðan øsingar- politikk. Flokkurin hevði onga virðing fyri ðrum flokkum og teirra sjónarmiðum. Fólkafloksmenn sýndu heldur ikki virðing fyri sínum politisku måtstødumonnum. Úrslitið varð, at ongin annar flokkur vildi hava nakað við fóikaflokkin at gera tey fyrstu árini eftir hetta. MEN SEINNI varð fólkaflokkurin so oddagrein góðtikin. Hetta hendi eftir, at tann grótharði politikkurin hevði staðið á bloti í nøkur ár. Hann varð fyrst góð- tikin av sambandsflokkinum. Síðani av sjálvstýrisflokkinum. Seinni av tjóðveldisflokkinum og framburðs- flokkinum. Og at enda eisini av javn- aðarflokkinum. Hetta hendi í 1975. SJÁLVANDI VAR tað ein stórur dagur fyri fólkaflokkin, tá hann umsíðir stóð sum ein flokkur í kundi samarbeiða við allar flokkar á tingi. Men sum J. Fr. Øregaard, sáli segði: >Hvussu leingi var Adam í paradis«? Bert í nakrar fáar dagar, so fekk hann durafjórðingin og sjálvur hevði Adam alla skuldina. Um tað verður soleiðis við fólkaflokk- inum, skulu vit lata vera við at siga. VIT KUNNU bert ásanna, at fólka- flokkurin hevur verið sera harðrendur tað seinastu tíðina, og er farin at minna fólk um leiklutin, hann hevði fyri 30-40 árum síðani. Flokkurin er aftur farin at vanvirða aðrar politiskar flokkar og tey politisku sjónarmiðini hesir flokkar umboða. Virðingin fyri politiskum måtstødumonnum tykist vera so sum so. TAÐ GINGU 30 ár frá tí, at fólkaflokk- urin seinast sakk í grumsið til hann varð góðtikin av ollum flokkum á tingi sum nytiligur samarbeiðspartnari. Spurningurin er so, um hann sekkur eins djúpt niður í grumsið hesa ferð og um tað fer at taka flokkinum líka drúgva tíð at vinna tað aftur, hann harvið missur. FÓLKAFLOKKURIN átti at verið greiður yvir, at einsamallur fremur hann ongan politikk. Ein vaksandi undirtøka frá veljarunum, sum einans byggir á at vanvirða aðrar flokkar og teirra politisku sjónarmið, við tíúrsliti, at samarbeiðsmeguleikarnir hvørva úr eygsjón, hevur ongan veruligan týdn- ing. Tað verður sum hjá kellingini á sinni — ein stokkutur hiti. Andveikraverndin — plåsstørvur og útbygging Pladsmangelen pá Eirar- garður og ándssvagefor- sorgen har ordentlig været i focus i aviser og radio den seneste tid. Javni har fået ny besty- relse og er kommet med en velberettiget kritik af, at det nu igen kan blive nød- vendigt at landsforvise de åndssvage, hvis de skulle få behov for yderligere institutionspladser. Det er derfor ned- vendigt med en udbyg- ning. Her ville det være mest hensigtsmæssigt at bygge mindre enheder, som man gør det andre steder. Ifølge Dagblaðið vil det Um at fremja Løgtingssamtyktir Í samband við ta skriving, sum hevur tikið seg upp ímillum landsstýrismenn og samgongumenn sum heild, vil eg loyva mær at gera nakrar fáar og smáar viðmerkingar. Tað verður einki berghol gjørt meira í hesum valg- skeiði sigur Eilif Samu- elsen, landsstýrismaður. Fyrst fari eg at minna legtingsmenn á ta van- lukku, sum hendi á sumbi- arvegnum, har bussur við skulabørnum fór út av vegnum. Tíbetur var hesa- ferð bara matriellur skaði. Aftaná hesa hending vóru legtingslimir úr Suðuroy boðsendir at koma til Sumbiar til fund- ar við bygdafólkið har. Umboð úr ellum flokk- um mettu og eisini var landsstýrismaðurin i vegamålum, Påll Vang, har. Hetta var stutt undan fólkatingsvalinum, so her bleiv bæði av samgongu- monnum og andsteðu lovað gull og grenar skóg- ir. Samstundis fór bygda- ráðið í Sumba runt Suðuroy og fekk undir- skriftir til eina áheitan á Legting og Landsstýri at fremja bergholsgerðina. Men sterki maðurin í landsstýrinum Eilif Samuelsen sigur, at her verður einki gjørt. Og heldur Eilif fram, at Páll Vang kann so fara niðan í Legtingið og fáa hetta samtykt har. Men mín góði Eilif Samuelsen, um Páll Vang gjørdi hetta, so var tað einki eindømi, tí tað gjørdi tú, tá tú ikki fekk vilja tín viðvíkjandi studentaskúl- anum í Eysturoy. Tað er ikki neyðugt fyri Páll at fara í Legtingið við hesi sek, tað, sum Páll skal gera er at fremja løg- tingssamtykt frá 1978 sum sigur: Bergholsgerð Lopra- Sumba. Samtykt við 20-0. Samtykt at áleggja landsstýrinum at fremja hetta arbeiði og at heimila landsstýrinum at taka lán til bergholsgerðina. Nr. 32 — 13. mars 1984 So tað, sum Páll Vang skal gera, er, at fara niðan til Landsverkfreðingin og biðja hann gera klárt til bergholsgerðina og síðani at fara til Tórbjern Poulsen fíggjarmálaráð- harra og biðja hann skipa fyri ta samtyktu lánteku til sama endamál. Verður hetta ikki framt nú og uttan at tað kostar samgonguni lívið, men tí sterki maðurin í Lands- stýrinum Eilif Samuelsen sigur nei, so er bert at kon- statera at samgongan og Feroya Landsstýri sabo- tera løgtingssamtyktir. Sverre Midjord blive billigere at bygge i små enheder rundt om- kring i landet og måske endda nedlægge Eirar- garður. Eilif Samuelsen mener, at det vil blive dyrere at udbygge i mindre enheder. Der kan ikke være tvivl om, at vi ville få en bedre forsorg med mindre enhe- der end med institutioner med henimod 48 pladser. Beboerne ville, ved at bo i mindre huse som andre folk, få en tilværelse, der er nærmere det normale. Men om det bliver billi- gere eller dyrere kommer nok helt an på, om man har at gøre med godt fungerende patienter eller om det er de dårligst udrustede, der kræver særlig megen pleje og træ ning og om man skal op- retholde den standard, man har i dag. Hvis de dårligst udrus- tede, de meget trænings- og plejekrævende, flyttes ud i mindre enheder, vil de jo stadig have samme behov for særlig opmærk- somhed, samtidig med at alle huslige funktioner så som madlavning, tøjvask m.a. skal foregå i samme bolig. Således bliver det næppe billigere end at have dem på Eirargarður. Men der findes nok også nogle, der er så selv- hjulpne, at de kunne flytte til mindre boliger og stort set med nogen personale- støtte klare sig selv. For disses vedkommende ville denne løsning nok være billigere end Eirargarður. Det er på længere sikt en god idé at sprede for- sorgen i mindre enheder rundt omkring i landet, men man bør gøre sig klart, at de voksne, der i dag bor på institutioner, har tilpasset sig denne leveform, siden de var børn. De har således ikke samme tilknytning til deres respektive hjem- steder og nok ikke særlig interesseret i at flytte. De er nok, som så mange andre fra bygd flyttet til Tørshavn, ikke interes- seret i at flytte tilbage. Men det ville være en stor fordel, såfremt de, der nu flyttede hjemmefra, ikke behøvede at forlade deres hjemstavn, men at institutions- eller boligtil- bud var i nærheden. Det har også af Dag- bladid været fremført, at erfaringer andre steder viser, at det er billigere at udbygge i små enheder. Denne påstand kan næppe uden videre over- føres til vores forhold. I Danmark og Sverige var de institutioner, man flyttede fra, store og bureukratiske med ca. 500 plejepladser; iøvrigt flyttede man kun dem, der var nogenlunde selv- hjulpne. Hvis man for Færøernes vedkommende vil finde ud af, hvorvidt det er billi- gere og bedre at udbygge i små enheder, må man straks nedsætte en ar- bejdsgruppe, bestående af personale, forældre og andre implicerede, som udfra kendskab til tingene kunne komme med et for- slag til, hvordan det kunne gøres, og om det bliver billigere eller ikke. AJ