týsdagur 13. mars 1984síða 16

Tit ringja — vit skriva Er nakað á vási? — !lvamál? Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Grækarismessa: Fagna fuglinum og vårinum Á grækarismessuhaldinum i Havn, helt Svenning sen, varaskúlastjóri, rødu, sum vit prenta her Í mong ár hevur verið tann siður, at skótarnir skipa fyri grækarismessu- haldi her á Vaglinum í Havn. Takk fyri henda vakra sið. Aðrastaðni í Feroyum koma fólk eisini saman at fagna fuglinum og várinum Mong eru vártekin Vit, ið sluppirnar lógu fyri akkeri á fjarðum í Feroyum um vetrarnar, vit minnast, tá ið tær loystu fyri teymi og løgdu at brúgvunum; menn fóru at rigga til, tá vistu vit, at nú stundaði sluppin út um tangan, og fjørdurin tømdist. Bygd- irnar tømdust, tad mesta mannfólkið var farið úr bygdini, tá vistu vit, at várið var komið Dagarnir verða longri. Lýkka kemur í luftina. Fuglurin kemur. Hann, sum i fjørheyst »vandi ungar til ferð, stevndi frændum á ting«, áðrenn hann legði um havið Summir fuglar eru longu komnir. Súlan er minnast, tá ið komin í Mykineshólm og á drangarnar. Lomvigin er komin undir landið. Í hesum døgum slota vit eftir tjaldursklippum og gleða okkum at síggja tað fyrsta tjaldrið við strond- ina og hoyra tað fyrsta klippið. tann siður og er enn at læra barnið at kenna fugl arnar á liti, kenna teir á málinum og vita, hvar ið teir eiga Har tú kemur í okkara náttúru, tá ið fer at sumra, so sært tú fugl og hoyrir fugl. Rytan tigur ikki í berginum. Fram við strondini svimur æðan eins væl og um veturin Steinstólpan og aðrir smá- fuglar lofta sær av einum steininum á annan í bønum Heidafuglurin titar i lynginum og flygur um heiðarnar. Allir eru teir fegnir, hver á sín hátt; men koma vit ov nær, so gera teir vart við seg Tjaldrið rópar síni ávar- ingarróp. Likkurnar skjóta seg eftir tær. Fugl- urin verjir. Hann eigur sítt og er fegin uppi yvir sínum reiðri, eggjum og ungum. Stuttligt er at koma frá Svenning Tausen, varaskúlastjóri í Eysturskúlan- um í Havn Tau- Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirkostnað fyri lýsaran. ene | FÅ | 1 | - | A | va As húsum við tilkomnum fólki, og tey so fegin vísa tær: Har átti altíð ein steinstólpa, har átti ein spógvi, har átti likka, so er tað, sum lagt var í barnið at fara varliga um, sum nú kemur fram. Og tá ið smádrongurin biður fólk koma burtur frá tjaldursreiðrinum, so ligg- ur eisini í honum at vera góður við fuglin. Tíverri er so vorðið her á landið, at øll duga ikki at virða tann rætt, sum fugl- urin eigur. Tey taka báði egg og ungar. Hin sjáld- sami fuglurin í Feroyum, lómurin, hevur ikki alla- staðni fingið frið, og hann hevur verið noyddur at fara av tjernini. Tú hoyrir fólk í bygdunum harmast. „Er lómurin á tjørnini í ár?< verður spurt. Og tíverri verður svar- að: >Nei, lómurin er ikki á tjørnini«. Og so ganga árini. Lóm- urin er burtur. Slíkur fuglur er viðkvæmur. Er hann farin, er seinur dagur, hann kemur aftur. Tann serstaka summar- myndin, tá ið hann fleyg yvir bygdunum, er burtur Likkan er eitt prýði við sínum beli í haganum. Menn eru fegnir um likk- una. Hon taðar hagan og etur orm úr sverðinum. Tað grønkast uttan um hana. Men tå ið likkubøl- ini minka av mannaåvum, so harmast hann, ið annars gleðist um fuglin, at menniskjan er so vorðin at meina tað ómælandi. Nátin, ella havhesturin, sum hann eisini eitur, er nerdur nógv í Feroyum. Hann tekur sær búgv longur og longur inn frá strondini. Eg havi hoyrt mann, sum kennir virði í náttúru okkara, fegnast um nátan, sum tykist at nerast í haganum, tí nátin gagnar haganum; men tíverri er hann heldur minkaður aftur, tí menn skjóta hin gamla fuglin, tá ið hann fer av reiðrinum og sveim- ar út yvir havið. Tá kemur fram í slíkum manni og monnum, ið geva sær far um ríkidemið, ið fuglurin skapar, og hvussu hann gagnar haganum: Friðið fuglin drúgva tíð, meðan hann byggir sær reiður, meðan hann liggur á eggj- um og hevur ungar. Vit eiga at taka undir við teimum. Altíð hevur tað gjørt fólki mun, tá ið smyrilin kemur í staraflokk; men soleiðis er fugla millum. Tað er ein partur av náttúruni, sjálvum skap- anarverkinum. Skilamenn her á landi hava gjørt veiðilógina og broytt hana, sum viður- skiftini hava verið við okkara fugli. Bjargamenn hava í eldir víst, hvussu hin skilagóðu maðurin fer um tað dýra virðið, og hann lagar sína veiði eftir náttúrubroytingunum. Alla tíðina broytist náttúran. Og sjálvi broyta vit hana nógv. Soleiðis er og verður, har fólk býr. Tíðirnar skifta og broyt- ast alsamt. Vit krevja, at vit skulu ikki vera verri enn onnur framkomin fólk. Latum okkum leggja okkum eftir, at tey høgg, vit geva náttúru okkara, verða gjørd við varsemi og skynsemi. Leggja vit, bæði til- komin og ung okkum í geyma, at vit dálka ikki náttúruna, so er nógv vunnið. Og vit seta okkum fyri, at einki skal rekast eftir meg, har eg havi verið, hverki á sjógvi ella landi. Vit menniskju eiga ikki náttúru okkara einsa- møll. Hugskotid: Fridid fuglin drúgva tíð, meðan hann byggir sær reiður, meðan hann liggur á eggjum og hevur ungar, eiga vit øll at gera til okkara. Tað má vera ein rættur, tað verju- leysa lívið í reiðrinum hevur, at foreldrini verða ikki tikin frá tí av manna- ávum. »Lat sildberarnar fara, so svøltar pisan ei«, eru orðini hjá fleygamann- inum. Góðu skótar. Góðu tit øll. Vit eiga at fara soleiðis um okkara lands virði og lands prýði, at vit sjálvi og allir skapningar, ið her byggja, eiga tær kenslur::. „Frítt er heimið hjá mær, frítt er heimið hjá tær, várt fosturland er fyri okkum tað besta, sum heimurin ber«.