týsdagur 8. mai 1984síða 2

Síða 2 tíðindablaðið Vit mugu stríðast fyri betri vanlukkutrygging, eykapen- sion og fullum sjúkradag- peningi frá fyrsta degi — Øll herðsla må leggjast á at útfylla lógarkarmin um ar- beiðaravernd og at gera arbeiðseftir- litið nóg effektivt. — Vit eiga at stríðast fyri, at vi Jukkutrygging- arskipanin verður endurskoðað, — at verkafólk, sum ikki fáa aðra eftirløn enn fólka- pensión, eisini fáa eina eykapensión. — Og kravið má verða, at verkafólk fáa sjúkradagpen- ing frá fyrsta sjúkradegi, og við eini upphædd, ið svarar til veruliga lenarmissin. Hesi krevini og ynskini kom Vilhelm Johannesen, legtingsmaður, við í 1.- mai-reðu síni í FUglafirði á alheims arbeiðaradegn- um. Samstundis sum hann setti hesi krev fram, greiddi hann frá teimum framstigum, arbeiðara- rørslan hevur vunnið, síðan slóðararnir hjá fer- oysku arbeiðararersluni stóðu á odda í stríðnum fyri at vinna ferðafólk- inum betri semdir: — Len í reiðum peningi, og lengjaldsstovurnar — Stytting av arbeiðs- vikuni niður í 40 tímar — Somu len til kvinnur og menn fyri sama arbeiði — Leingjan av frítíðini til fýra vikur — Legtingslógina um arbeiðaravernd — Rættvísari prístals- skipan, soleiðis at allar lenir fáa eins stórt endur- gjald fyri dýrtíðina — Fólka-, avlamis- og einkjupensión - Og sjúkra- dagpeningaskipan, soleið- is at útróðrarmenn, tíma- lent og onnur fáa sjúkra- dagpening undir sjúku. Skulu hava somu semdir — Men tó verður hesin sjúkradagpeningur íkki goldin fyrr enn frá triðja sjúkradegi og ikki við meira enn 80 prosentum av miðal vikulenuni tær seinastu fimm vikurnar frammanundan. — Hví ikki frá fyrsta degi, og hví ikki við eini upphædd, ið svarar til løn- ina, sum verður mist? Er nekur grundgeving fyri, at ein útróðrarmaður ella ein tímalentur skal beta fyri at verða sjúkur? — Tá ein fastlentur gerst sjúkur, verða eingi prosent tikin av lenini hjá viðkomandi. Hin fastlenti fær 100 prosent í sjúkra- løn. Tað fáa útgerðarmað- urin og arbeiðsgevarin eisini. Kravið má verða, at verkafólk fáa somu semd- ir sum onnur, segði Vilhelm Johannesen. Samvinnan má styrkjast Samstundis sum Vilhelm Johannesen vísti á, at verkamannarerslan hevur vunnið langt fram á við samráðingum, saman við lóggávuarbeiði, ið er framt í dyggari samvinnu við politisku arbeidaraflokk- arnar, segåi hann, at enn er nógv eftir. Hann metti, at treyt- irnar fyri, at verkamanna- rerslan kann vinna meira og skjótari eru fleiri: Nr. 54 — 8. maí 1984 — Ein av hesum treyt- unum er, at samanhaldið millum verkamannafeleg- ini og onnur lentakara- felog sum heild verður út- bygt og harvið styrkt. — Ein onnur treyt er, at verkamannafelegini leggja sterri dent á at útbúgva sínar leiðarar, síni álitis- fólk og sínar limir. Tá hugsað verður um, hvussu nógva útbúgving aðrir bólkar i samfelagnum hava fingið frá tí almenna, so átti tað almenna at latið fíggjarligan stuðul til slíkt útbúgvingarvirksemi hjá verkamannafeleg- unum. — Og ein triðja treytin er, at politiskir flokkar, ið umboða sjónarmið, sum eru í tráð við og í samljóð við sjónarmiðini hjá fakligu verkamannarørsl- uni, fåa størri undirtøku og harvið størri åvirkan á samfelagið, segði Vilhelm Johannesen m.a. í reðu síni á 1. mai-haldinum í Fuglafirði. jo-mo Kravið má verða arbeiði til allar vinnuferar hendur — segði Vilhelm Johannesen, løg- tingsmaður, í 1. mai-reðu síni í Fuglafirði. Hann ávaraði ímóti tí borgarliga høgra- politikki, ið er rikin í Europa, og vísti á skeivu búskapar- ligu gongdina í Fer- oyum við vaksandi uttanlandsskuld, handils- og gjalds- javnahalli, vaks- andi skattatrýsti og minkandi real- løn. — Løntakarin hevur spent »liv- reimina« i botn, visti hann å — Tað er ógvuliga hósk- andi, og avgjørt neyðugt, at vit á 1. mai-dagshald- inum í ár leggja serliga dent á kravið um arbeiði til allar vinnuferar hendur á sjógvi og landi, segði Vilhelm Johannesen, løg- tingsmaður, í 1. mai-reðu síni í Fuglafirði. — Vit eiga at und- irstrika, at arbeiði er mannarættur. Vit kunnu ongantíð góðtaka, at sam- felagið ikki hevur brúk fyri okkum ellum, fyri okkara evnum og okkara vilja til at arbeiða. Við hesum orðunum á- varaði Vilhelm Johanne- sen móti ti høgrapolt- ikkinum, ið verður rikin víða hvar í Europa í hes- um árum. Hesin polit- ikkurin hevur prógvað sítt dugnaloysi og atgerðar- loysi. Hann segði, at tær skaðiligu avleiðingarnar av hesum politikki hava í sterstan mun rakt kvinn- urnar og tey ungu. Minkandi real-løn — hækkað skatta- trýst og hækkað avgjeld Í hesum sambandi kom legtingsmaðurin eisini inn á aktuellu steðuna í Fer- oyum. Hann vísti á, at tá tað borgarliga landsstýrið kom til skuldi sparast. Uttanlandsskuldin skuldi basast. Gjaldsjavnahallið skuldi basast. Tí skuldi »livreimin« spennast inn. — Hjá summum — eitt nú verkafólkinum og len- takarabólkunum annars — er »livreimin« spent i botn. Uttan nakra sakliga grundgeving fingu vit eykatoll i 1981, sum førdi til munandi nidurgongd i reallønini. — Uttan nakra sakliga grundgeving varå pristal- ið sett aftur til 100. Hetta fordi til munandi aft- urgongd í reallønini. Um reallenin verður sett ájavnt við 100 í 1970, var hon komin uppá 130 í 1980. Talan var sostatt um stór- an reallønarbata hesi 10 árini. Í dag er reallonin farin niður aftur um 100 ella niður um aftur tað hon var í 1970, segði Vilhelm Johannesen. Eisini visti hann á, at skattatrýstið er økt við 4—5 prosentum, telefon- gjøldini eru hækkað, út- varpsgjaldið er hækkað og sjónvarpsgjaldið fer at hækka. — Verkafólkið og len- takararnir annars hava kent sviðan. Hesir bólkar hava verið noyddir at spenna »livreimina« inn. Búskapurin ósunnur Men hvussu hevur gingist búskaparliga í landshús- arhaldinum? Vilhelm Johannesen vísti á, at ráðgevandi nevndin viðvíkjandi Fer- oyum sigur í frágreið- ingini fyri 1983, at uttan- landsskuldin er tvífaldað frá 1980 til 1982, og er nú komin uppá 2,2 milliardir og er stødugt vaksandi. — Harafturat er hallið á handilsjavnanum stærri enn nakrantið. Gjalds- javnahallið hevur eisini sett met og er stødugt vaksandi. Ráðgevandi nevndin kemur fyri fyrstu ferð í seguni til ta niður- stødu, at føroyski bú- skapurin er ósunnur. Og nevndin í Sjóvinnubank- anum sigur, at nú má vend koma í viðvíkjandi landsbúskapinum, segði legtingsmaðurin fyri Norðoyggjar á 1. mai- haldinum í Fuglafirði. Umbýtið til nøkur Um búskaparligu steðuna hjá landinum og steðuna hjá tí einstaka vísti Vil- helm Johannesen at enda á, at meðan keypiorkan hjá vanliga fólkinum er munandi skerd við toll- Vilhelm Johannesen: — Tað almenna eigur at lata stuðul til útbúgvingarvirksemið hjá verkamanna- felogunum hækkingum, ektum skattatrýsti, hægri al- mennum gjeldum, er inn- flutningurin og forbrúkið kortini vaksið. — Hetta sigur okkum, at meðan summir bólkar hava verið noyddir at spenna »livreimina« inn, hava aðrir bólkar fingið meira til forbrúk. Pol- itiska leiðslan hevur skip- að fyri eini umfordeiling av ágóðanum. Tey nógvu hava latið samfelagnum munandi sterri part av úrtekuni enn áður, sam- stundis um onnur tá hava fingið alt ov stóran part av samfelagságóðanum, segði Vilhelm Johanne- sen. Skatta-kreditt- skipanin Nýggja skattaskipanin fór ikki óátalað framvið. Vil- heim Johannesen segði, at í sjálvum sær er ein sam- tíðarskattaskipan í lagi, men okkara skipan er so- leiðis uppbygd, at len- takarar og teir, sum fáa part í veiðu, lættliga kunnu koma í ta stødu at skula veita samfelagnum rentufrían kreditt í upp til sjey — átta mánaðir. — Hinvegin kunnu aðr- ir bólkar um hesa skipan lána pening frå ti almenna í upp til 12 mánaðir uttan at rinda rentu av hesum láni. Hann vísti á, at 1. mai skuldi verið eitt tekin um, at tann myrki og kaldi veturin fór at dvína fyri tí ljósa og líggja sumrinum — Men mangt av tí, eg havi drigið fram, talar fyri, at hesin 1. mai er ein av teimum myrku og tristu døgunum við tung- um skýggjum, mjerka og sirmi. Men lat okkum vóna, at sólin kemur undan aftur um skamma stund. jo-mo